Polub nas na Facebooku
Czytasz: Tiamina (witamina B1) - niedobór, występowanie i źródła

Tiamina (witamina B1) - niedobór, występowanie i źródła

Zainteresował Cię ten artykuł?
Produkty spożywcze zawierające w sobie witaminę B1

Fot: bit24 / stock.adobe.com

Tiamina została też nazwana przez Kazimierza Funka "witaminą" - aminą niezbędną do życia. B1 jest bowiem zaangażowana w pracę układu nerwowego, mięśni oraz serca. Powinna być ważnym elementem naszej diety, gdyż jej niedobór jest szkodliwy dla organizmu.

Tiamina (witamina B1) została wyodrębniona z otrębów ryżowych przez Kazimierza Funka w 1911 roku. Był to pierwszy krok do całkowitego wyizolowania tiaminy, która miała wzmacniać organizm i zapobiegać schorzeniom (w tym przypadku przedmiotem badań była choroba beri-beri). W latach 30. XX wieku udało się wyodrębnić czysty związek, który nazwano witaminą B1.

Tiamina (witamina B1) - rola w organizmie

Najważniejszą funkcją tiaminy jest udział w oddychaniu tkankowym (serca, wątroby, mięśni szkieletowych), a konkretnie w przemianie węglowodanów. Pirofosforan tiaminy jest koenzymem karboksylazy. Poza tym B1 jest witaminą zaangażowaną w procesy energetyczne, syntezę nukleotydów i NADPH (związek uczestniczący w przemianie kwasów tłuszczowych) oraz procesy neurofizjologiczne. Tiamina posiada również właściwości antyoksydacyjne. Wykazano korzystne działanie tiaminy na gojenie się ran i uśmierzanie bólu.

Zobacz też: Witamina B6 (pirydoksyna) - występowanie, nadmiar

Tiamina (witamina B1) - niedobór

Przyczynami niedoboru tiaminy w naszym organizmie mogą być: wyczynowe uprawianie sportu (jakakolwiek wzmożona aktywność fizyczna), aktywność umysłowa, codzienny stres, nadużywanie kawy, herbaty lub alkoholu, anoreksja, aktywny tryb życia, codzienny stres, a także podeszły wiek.

Objawami niedoboru tiaminy są: skurcze i bóle mięśni, zaburzenia pamięci i koncentracji, osłabienie, uczucie chronicznego zmęczenia, oczopląsy, depresja, powiększenie i przyspieszona praca mięśnia sercowego, opuchnięcia kończyn górnych i dolnych, zaburzenia czucia, obniżenie aktywności seksualnej, zaburzenia układu pokarmowego (wymioty, biegunka, utrata łaknienia), zmniejszenie masy ciała.

Inne objawy niedoboru tiaminy mogą wystąpić u osób nadużywających alkoholu, są to: encefalopatia Wernickiego (podwójne widzenie, niezborność ruchów, zaburzenia świadomości), zespół Korsakowa (zaburzenia pamięci, utrata kontaktu z rzeczywistością, otępienie) oraz delirium tremens (majaczenie alkoholowe, zaburzenia świadomości i snu, drgawki, przewidzenia, urojenia).

Długotrwałe wyłączenie tiaminy z diety powoduje zmiany neurologiczne, a w szczególnych przypadkach prowadzi do choroby beri-beri, której objawami są: zanik mięśni, osłabienie siły skurczowej mięśnia sercowego, niskie ciśnienie tętnicze, opuchnięcia na całym ciele, porażenia układu nerwowego, zespół Korsakowa i inne zaburzenia psychiczne, takie jak depresja czy apatia.

Tiamina (witamina B1) - nadmiar

Nie udowodniono szkodliwego działania nadmiaru witaminy B1. Jeżeli dzienna dawka przekracza normę, tiamina przestaje być wchłaniana przez ludzki organizm. Nadmierne ilości witaminy są wydalane z moczem.  Efekty uboczne zażywania witaminy B1 najczęściej są spowodowane czynnikami alergicznymi.

Tiamina (witamina B1) - dawkowanie

Tak jak w przypadku innych witamin, dawkowanie tiaminy jest zależne od wieku.

Dzienne dawkowanie witaminy (RDA) to:

  • dla dzieci od pierwszego do trzeciego roku życia - 0,5 mg,
  • dla dzieci od czwartego do szóstego roku życia - 0,6 mg,
  • dla dzieci od siódmego do dziewiątego roku życia - 0,9 mg,
  • dla chłopców i dziewcząt od dziesiątego do dwunastego roku życia - 1 mg,
  • dla dziewcząt od trzynastego do osiemnastego roku życia - 1,1 mg,
  • dla chłopców od trzynastego do osiemnastego roku życia - 1,2 mg,
  • dla kobiet - 1,1 mg,
  • dla mężczyzn - 1,3 mg,
  • dla kobiet w ciąży - 1,4 mg,
  • dla kobiet karmiących - 1,5 mg

Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej - nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012

Zobacz też: Czym jest niacyna (witamina B3)?

Tiamina (witamina B1) - występowanie

Ze względu na swoje funkcje tiamina występuje w naszym organizmie, a konkretnie w tkankach aktywnych metabolicznie, takich jak wątroba lub serce. Poza tym związek jest obecny w wielu produktach spożywczych i możemy wzbogacać o niego swoją dietę.

Spośród mięs najwięcej witaminy B1 znajduje się w wieprzowinie, poza tym jej duże ilości są w orzechach pistacjowych i arachidowych. Inne produkty, w których występuje tiamina to: polędwica, szynka wiejska, podroby (wątróbka, nerki, móżdżek), ryby, kasza manna, kasza gryczana, ryż brązowy, pieczywo żytnie, pieczywo pszenne, płatki owsiane, otręby zbożowe, drożdże piwowarskie oraz pestki słonecznika. W zbożach B1 jest witaminą gromadzoną w warstwie wewnętrznej ich ziaren, co sprawia, że jej ilość zmniejsza się przy procesach technologicznych wykonywanych przy produkcji mąki.

W owocach i warzywach ilość tiaminy jest mniejsza, jednak naturalnie warto wspomagać dietę takimi produktami, jak: zielony groszek, kiełki soi, fasola, szparagi, por, kalafior, szpinak, brukselka, kapusta włoska i czerwona, ziemniaki, mandarynki, banany, awokado, arbuz, porzeczki.

Zobacz film: Czy można przedawkować naturalne preparaty? Źródło: Wiem, co kupuję

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
35
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?