Polub nas na Facebooku
Czytasz: Niedobór witamin B – objawy i przyczyny, uzupełnianie braków

Niedobór witamin B – objawy i przyczyny, uzupełnianie braków

Produkty bogatę w witaminę B

Fot: samael334 / gettyimages.com

Witaminy B to duża grupa substancji, które mają wpływ nie tylko na przemiany energetyczne w komórkach i przewodzenie w układzie nerwowym, ale również biorą udział w erytropoezie – tworzeniu czerwonych krwinek. Szczególnie groźne są niedobory tych witamin w czasie ciąży.

Witaminy B to grupa rozpuszczalnych w wodzie substancji, które biorą udział w różnego typu przemianach metabolicznych, ważnych dla codziennego funkcjonowania organizmu. Ich niedobory są przyczyną objawów ogólnych (przemęczenie, osłabienie, spadek aktywności) oraz specyficznych objawów narządowych.

Witaminy B – działanie

Kompleks witamin B to zespół substancji o przeróżnych funkcjach metabolicznych. Składają się nań następujące witaminy:

  • B1 – tiamina – stymuluje przemiany białek i węglowodanów, bierze udział w syntezie ATP (substancji będącej bezpośrednim źródłem energii dla komórek) oraz neuroprzekaźników,
  • B2 – ryboflawina – wpływa na transport tlenu do komórek, stabilizuje płytki krwi; przy jej braku nie działają prawidłowo witaminy B3 i B6,
  • B3 – niacyna – niezbędna do przemian ATP, wpływa na stan układu nerwowego i skóry,
  • B5 – kwas pantotenowy i aktywna forma, koenzym A – wpływa na przemiany prowadzące do pozyskiwania energii z podstawowych związków (węglowodanów, tłuszczów i białek), jest niezbędny do syntezy melatoniny i innych neuroprzekaźników oraz witaminy D,
  • B6 – pochodne pirydyny – działa na układ odpornościowy, uczestniczy w syntezie hemoglobiny i prostaglandyn działających m.in. w układzie krążenia; wpływa na liczne przemiany metaboliczne,
  • B7 – biotyna, zwana witaminą piękna – nie tylko oddziałuje na stan skóry, włosów i paznokci, ale również bierze udział w regulacji poziomu cukru we krwi oraz (wraz z witaminą K) procesu krzepnięcia,
  • B9 – kwas foliowy – niezwykle istotna w procesach namnażania komórek; jej niedobory najlepiej widać w układzie krwiotwórczym (anemia), pokarmowym (zaburzenia tworzenia nabłonka jelitowego) oraz okresie ciąży (ryzyko zaburzeń rozwojowych),
  • B12 – kobalamina – wraz z kwasem foliowym bierze udział w syntezie czerwonych krwinek, ma też duży wpływ na układ nerwowy.

Witaminy z grupy B biorą udział w wielu przemianach metabolicznych związanych z łańcuchem pozyskiwania energii przez komórki ciała. Ich niedobory najszybciej ujawniają się w tkankach o największym zapotrzebowaniu na substancje odżywcze, czyli w układzie nerwowym i tam, gdzie komórki muszą się szybko namnażać (układ krwiotwórczy oraz tkanki nabłonkowe).

Witaminy B – przyczyny niedoboru

Niedobory witamin B mogą być uogólnione (np. w stanach głębokiego niedożywienia) albo izolowane, czyli dotyczące jednej lub kilku substancji z tej grupy. Tutaj dominującym czynnikiem może być niewłaściwie skonstruowana dieta albo zwiększone (w związku z ciążą czy zaburzeniami chorobowymi) zapotrzebowanie na konkretną witaminę.

Stosunkowo rzadko pojawia się niedobór witamin B3 oraz B5 i B6. Pierwsza z nich może być przez organizm syntezowana w dostatecznej ilości z białek, a dwie pozostałe powszechnie występują w większości pokarmów i dostępne są w nadmiarze. Pozostałe witaminy muszą być dostarczone z pożywieniem.

Zobacz film: Czy można przedawkować witaminy? Źródło: Wiem, co jem. Wiem, co kupuję

Objawy niedoboru witamin B

Niedobór witamin z grupy B wywołuje różnorodne objawy. Część z nich jest niestety niespecyficzna i trudna do rozpoznania – ogólne osłabienie, apatia i niechęć do działania, spadek siły mięśniowej. Mogą się do tego dołączać niewielkie zaburzenia czucia oraz objawy, takie jak niepokój, nerwowość, czasem nienaturalne pobudzenie. Charakterystycznymi symptomami niedoborów są:

  • anemia o typie megaloblastycznym,
  • łamliwość paznokci i włosów, ogólne pogorszenie ich stanu,
  • pelagra (rumień lombardzki) choroba skóry z przeważającymi objawami suchości, nadmiernego łuszczenia się oraz zmianami w układzie nerwowym (otępienie, agresja, bezsenność, ataksja),
  • zespoły złego wchłaniania i biegunki powiązane z upośledzeniem odtwarzania się nabłonka jelitowego oraz wtórne owrzodzenia przewodu pokarmowego.

Niezwykle niebezpieczne są niedobory niektórych witamin B (np. kwasu foliowego) w okresie ciąży. Mogą one być przyczyną zaburzeń rozwojowych układu nerwowego albo innych wad wrodzonych.

Niedobory witaminy B – zapobieganie

Zapobieganie niedoborom witamin z grupy B polega przede wszystkim na prawidłowym komponowaniu diety. Uzupełnianie braków suplementami dostępnymi w aptekach powinno dotyczyć głównie ostrych niedoborów z intensywnymi objawami klinicznymi.

Składniki diety bogate w witaminy B to przede wszystkim:

  • nasiona słonecznika, dyni, lnu, konopi,
  • ziarno owsa (w postaci płatków),
  • fasola i inne rośliny strączkowe,
  • szpinak,
  • jajka i przetwory mleczne,
  • soja i mleko sojowe,
  • drób, ryby i owoce morza,
  • wątróbka.

Dbając o dostarczenie odpowiedniej ilości witamin, nie należy przekraczać właściwych w indywidualnym przypadku norm kalorycznych, o co szczególnie łatwo np. w wypadku orzechów.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
192
7
Polecamy
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem?
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem? Dzień Dobry TVN
Serotonina - hormon szczęścia. Co to jest i czym grozi jej niedobór?
Serotonina - hormon szczęścia. Co to jest i czym grozi jej niedobór? Dzień Dobry TVN
Nadmiar witaminy B w organizmie – objawy, przyczyny
Nadmiar witaminy B w organizmie – objawy, przyczyny TVN zdrowie
Kwas foliowy - niedobór, działanie, dawkowanie i właściwości
Kwas foliowy - niedobór, działanie, dawkowanie i właściwości TVN zdrowie
Komentarze (1)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?