Czytasz: Anemia hemolityczna jako skutek rozpadu erytrocytów: objawy, przyczyny, leczenie

Anemia hemolityczna jako skutek rozpadu erytrocytów: objawy, przyczyny, leczenie

NAN

Fot: tutul_1410 / stock.adobe.com

Przyczyny niedokrwistości hemolitycznej wiążą się z wewnętrznymi wadami krwinek czerwonych lub ich uszkodzeniem na skutek chorób czy zatrucia organizmu. Do anemii hemolitycznej może dojść np. na skutek chorób wątroby czy infekcji bakteryjnych, wirusowych lub pasożytniczych.

Anemia hemolityczna to taka, której bezpośrednią przyczyną jest hemoliza. Zjawisko to polega na rozpadzie krwinek czerwonych, czyli erytrocytów. Anemię hemolityczną dzieli się na wrodzoną i nabytą. Skutkiem anemii niezależnie od jej rodzaju jest niedokrwienie i związane z tym niedotlenienie organizmu.

Anemia hemolityczna – rodzaje i objawy

Wrodzona anemia hemolityczna objawy daje już u noworodków, ale nie są one charakterystyczne. U osób z niedokrwistością hemolityczną mogą pojawiać się dolegliwości takie jak:

  • zaburzenia pracy wątroby,
  • zaburzenia pracy śledziony,
  • bladość skóry, a na skutek ewentualnej żółtaczki zażółcenie skóry i białek oczu,
  • osłabienie, zmęczenie, u dzieci apatyczność i mała ruchliwość,
  • duszność,
  • zaburzenia pracy serca – kołatanie serca,
  • ból w klatce piersiowej,
  • obrzęki rąk i nóg,
  • czasem owrzodzenia rąk i nóg,
  • ciemny kolor moczu oraz stolca,
  • pocenie się,
  • hemoglobinuria – gdy z powodu rozpadu krwinek czerwonych hemoglobina przedostaje się do moczu.

W przebiegu choroby możliwe jest też powiększenie wątroby i śledziony. U noworodka niedokrwistość hemolityczna w ciężkiej postaci hemolizy występuje razem z obrzękiem całego ciała, żółtaczką, ostrym niedotlenieniem i obecnością płynu w jamach ciała.

Przyczyny anemii hemolitycznych: hemoliza wewnątrz- i pozanaczyniowa

Gdy rozpad krwinek następuje poza naczyniami krwionośnymi, mówi się o hemolizie pozanaczyniowej. Jej przyczyny, a zarazem przyczyny niedokrwistości hemolitycznej, to wewnętrzne wady krwinek czerwonych, w tym:

  • niedobory enzymów,
  • nieprawidłowa budowa cząsteczek hemoglobiny,
  • nieprawidłowa budowa błony komórkowej erytrocytów,
  • lub zewnętrzne czynniki, takie jak:
  • choroby wątroby lub śledziony,
  • choroby autoimmunologiczne (niedokrwistość autoimmunohemolityczna),
  • infekcje bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze (np. malaria),
  • zatrucia metalami ciężkimi lub jadem pająków albo węży,
  • niektóre odmiany białaczki,
  • przetoczenie immunoglobulin (w leczeniu niedoborów odporności, po przeszczepach szpiku kostnego lub narządów – gdy przeszczep się przyjmie, w terapiach przewlekłych infekcji wirusowych i ciężkich infekcji bakteryjnych, u osób po poważnych urazach, oparzeniach, a także w leczeniu chorób autoimmunologicznych).

Hemoliza wewnątrznaczyniowa, czyli taka, w której do rozpadu erytrocytów dochodzi w naczyniach krwionośnych, także jest przyczyną niedokrwistości hemolitycznej. Stan ten może występować jako skutek:

  • ostrej infekcji bakteryjnej, wirusowej lub pasożytniczej,
  • wszczepienia sztucznej zastawki serca,
  • przetoczenia immunoglobulin w leczeniu konfliktu serologicznego,
  • przetoczenia krwi o grupie niezgodnej z grupą krwi biorcy,
  • zatrucia miedzią lub metabolicznej choroby Wilsona polegającej na gromadzeniu nadmiaru miedzi w organizmie,
  • ukąszenia przez niektóre jadowite węże.

Hemolizę wewnątrznaczyniową i anemię hemolityczną mogą spowodować także niektóre leki, np. rybawiryna, stosowana w ciężkich zakażeniach wirusami (w tym wirusem HCV powodującym wirusowe zapalenie wątroby typu C).

Anemia hemolityczna – diagnostyka i leczenie

Diagnostyka anemii hemolitycznej powinna jednocześnie potwierdzać hemolizę i wykrywać jej przyczynę. Dzięki temu leczenie niedokrwistości hemolitycznej może być przyczynowo-objawowe.

Bardzo ważny jest wywiad lekarski, by potwierdzić lub wykluczyć występowanie czynników zewnętrznych, które mogły spowodować rozpad czerwonych krwinek, a także by stwierdzić występowanie w rodzinie chorób, które mogą być wskazówką podczas stawiania diagnozy. W przypadku niedokrwistości hemolitycznej zdarza się, że u członków rodziny osoby chorej występują np. żółtaczka, kamica pęcherzyka żółciowego lub konieczne było usunięcie części albo całej śledziony.

Podstawowe badania laboratoryjne wykrywające niedokrwistość hemolityczną to:

  • morfologia krwi z oznaczeniem poziomu retikulocytów,
  • stężenie niesprzężonej bilirubiny,
  • stężenie dehydrogenazy mleczanowej (enzym),
  • stężenie hepatoglobiny we krwi,
  • oznaczenie poziomu wolnej hemoglobiny we krwi i w moczu.

Otrzymane wyniki badań krwi pozwalają na potwierdzenie hemolizy i na zlecenie badań w konkretnych kierunkach, by znaleźć przyczynę tego zjawiska.

Leczenie anemii hemolitycznej powinno opierać się na uzupełnianiu niedoboru erytrocytów. W tym celu przetacza się choremu preparaty krwiopochodne. Równolegle należy leczyć przyczynę, jeśli udało się ją wykryć. W przypadku infekcji stosuje się adekwatne leki, np. na zakażenie bakteryjne antybiotyki, a choroby autoimmunologiczne wymagają podania leków immunosupresyjnych, czyli zmniejszających odporność organizmu. Czasem lekarz może zadecydować, że konieczne jest usunięcie śledziony (splenektomia).

Bibliografia:

  1. "Objawy kliniczne i zmiany laboratoryjne w diagnostyce różnicowej niedokrwistości", M. Chłestowska, K. Warzocha, 
  2. "Stosowanie dożylnych preparatów immunoglobulin (IVIG) u dzieci z niedoborami odporności", Iwona Czerwińska-Kartowicz, Piotr Derentowicz, Katarzyna Markiewicz, Henryka Siwińska-Gołębiowska
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Co to jest transplantologia? Definicja, statystyki, etyka
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Ból w mostku – powód do paniki? Nie zawsze oznacza zawał
Niewydolność serca - przyczyny, rodzaje, objawy, diagnoza, leczenie i rokowania