Polub nas na Facebooku
Czytasz: Żylaki przełyku – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Żylaki przełyku – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Kobieta z kubkiem przykłada coś do ust

Fot: nikodash / fotolia.com

Żylaki przełyku powstają w wyniku nadciśnienia w układzie wrotnym w przebiegu chorób wątroby. Krwawienie z żylaków przełyku stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Leczenie jest możliwe wyłącznie w warunkach szpitalnych.

Żylakami przełyku nazywa się poszerzenia żylne, które znajdują się w dolnej części przełyku. Są efektem nadciśnienia w układzie wrotnym, które związane jest ze schorzeniami wątroby. Krwawienie z żylaków przełyku jest stanem zagrożenia życia i może być leczone wyłącznie w warunkach szpitalnych. Zbyt późne wykrycie krwawienia w większości przypadków kończy się śmiercią.

Przyczyny żylaków przełyku

Żylaki przełyku powstają w wyniku różnicy ciśnień między żyłą wrotną a żyłami wątrobowymi, wynoszącej ponad 12 mmHg. Do wzrostu ciśnienia dochodzi na skutek nadmiernego napływu krwi do krążenia wrotnego lub przeszkody w przepływie krwi wrotnej. W krążeniu żylnym nie ma zastawek, dlatego każda blokada przepływu w narządach trzewnych jest przenoszona wstecznie i powoduje powstanie nadciśnienia zwrotnego.

Utrudnienia przepływu krwi wynikają z procesów chorobowych zachodzących:

  • w różnych odcinkach układu wrotnego – blok przedwątrobowy,
  • w wątrobie – bok wewnątrzwątrobowy,
  • w żyłach wątrobowych – blok nadwątrobowy lub zawątrobowy.

Pod względem czynnościowym bloki przepływu można podzielić na:

  • pozazatokowy – blok odpływu krwi z zatok,
  • przedzatokowy – blok napływu krwi do zatok.

Do zewnątrzwątrobowoego bloku przedzatokowego dochodzi na skutek:

  • zakrzepicy żyły wrotnej,
  • zakrzepicy żyły wątrobowej,
  • nowotworów uciskających na żyłę wrotną.

Blok przedzatokowy wewnątrzwątrobowy powstaje w wyniku:

  • pierwotnej marskości wątroby,
  • wrodzonego zwłóknienia wątroby,
  • stwardnienia okołowrotnego,
  • schistosomiazy,
  • lipidozy.

Blok pozazatokowy zewnątrzwątrobowy wywołany jest:

  • wrodzonymi anomaliami żyły głównej,
  • guzami,
  • zespołem Budda-Chiariego.

Blok pozazatokowy wewnątrzwątrobowy spowodowany jest przez:

  • marskość wątroby,
  • chorobę Wilsona,
  • zespół Budda-Chiariego,
  • hemochromatozę.

Jakie są czynniki zwiększające ryzyko krwotoku żylaków przełyku?

Do krwawienia z żylaków przełyku dochodzi na skutek ich pęknięcia – stanowią one aż 10% wszystkich krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Żylaki przełyku u alkoholika mogą pęknąć z powodu nadużywania alkoholu, ale do czynników ryzyka zalicza się także:

  • duży rozmiar żylaków,
  • nadciśnienie w żyle wrotnej,
  • obecność wybroczyn i nadżerek w błonie śluzowej przełyku.

Żylaki przełyku – jakie są objawy schorzenia?

Żylaki przełyku nie dają wyraźnych objawów, dopóki nie dojdzie do krwotoku wewnętrznego. Wówczas chory zaczyna nagle i obficie wymiotować krwią. Obecność krwi jest głównym objawem, choć przy przewlekłym, niezbyt masywnym broczeniu krwi, objawem mogą być też smoliste stolce, ponieważ krew zostaje trawiona w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego

Zobacz też: Żylaki przewodu pokarmowego

Szybka utrata krwi może prowadzić do wstrząsu, który objawia się:

  • przyspieszonym oddechem,
  • osłabieniem,
  • przyspieszoną akcją serca,
  • wilgotną i zimną skórą,
  • obniżeniem ciśnienia krwi,
  • zaburzeniami świadomości.

Rokowania przy krwawieniu z żylaków przełyku są bardzo złe – aż 30% krwotoków kończy się śmiercią. Dochodzi do niej w wyniku utraty krwi lub śpiączki wątrobowej.

Żylaki przełyku – leczenie

Leczenie żylaków przełyku jest długotrwałe, ale przynosi dobre efekty. Istnienie żylaków można stwierdzić w trakcie badania endoskopowego i od razu zastosować leczenie. Za pomocą endoskopu lekarz wstrzykuje lek, który powoduje obkurczenie i zamknięcie żylaków. Kolejne zabiegi wykonuje się w odstępie kilku dni, a następnie tygodni i miesięcy aż do momentu zupełnego wyeliminowania zmian. Po zakończeniu leczenia konieczne jest powtórzenie badania diagnostycznego i kontrola przynajmniej raz w roku, ponieważ prawdopodobieństwo wystąpienia krwotoku nawet po zastosowaniu leczenia wynosi aż 75%.

Zobacz film: Diagnostyka żylaków. Źródło: 36,6

Inną metodą leczenia jest gumkowanie żylaków przełyku. Stenty zmniejszają przepływ krwi i obciskają żylaki, powodując ich zmniejszenie i zanikanie. Rzadko wykonywane jest przezżylne śródwątrobowe zespolenie systemowe (TIPS), polegające na utworzeniu połączenia między żyłą wrotną i inna żyłą z pominięciem krążenia wrotnego, co obniża ciśnienie.

Krwotok z żylaków przełyku jest wskazaniem do wezwania pogotowia ratunkowego, ponieważ zagraża życiu chorego. Leczenie przebiega wyłącznie w warunkach szpitalnych.

Żylaki przełyku – dieta

Dieta w żylakach przełyku powinna bazować na produktach łatwych do przełknięcia, np. na zupach. Bardzo ważne jest unikanie alkoholu, pieczywa pełnoziarnistego, kawy, mocnej herbaty, grubych makaronów i kasz, niedojrzałych i surowych owoców, wszystkich roślin strączkowych. Potrawy należy gotować lub dusić i w miarę możliwości rozdrabniać, np. dodawać do potraw zmiksowaną natkę pietruszki zamiast krojonej. Ze względu na ryzyko wystąpienia niedoborów żelaza zalecane jest zwiększenie spożycia chudej wołowiny i kaszy jaglanej.


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
182
7
Polecamy
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba?
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba? Dzień Dobry TVN
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Żylaki przewodu pokarmowego – jakie są przyczyny ich powstawania? Jakie dają objawy?
Żylaki przewodu pokarmowego – jakie są przyczyny ich powstawania? Jakie dają objawy? TVN zdrowie
Głowa Meduzy jako objaw marskości wątroby i nadciśnienia wrotnego
Głowa Meduzy jako objaw marskości wątroby i nadciśnienia wrotnego TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych Materiał sponsorowany
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać?
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać? Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany