Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zespół podkradania – zaburzenie przepływu naczyniowego. Przyczyny, leczenie
menu
Polub nas na Facebooku

Zespół podkradania – zaburzenie przepływu naczyniowego. Przyczyny, leczenie

Serce

Fot: Noctiluxx / gettyimages.com

Zespół podkradania to nazwa grupy objawów powstających w okolicy połączonych ze sobą naczyń, gdy jedno z nich jest niewydolne lub ma wyraźnie zwiększony opór przepływu krwi. Jeśli pojawiające się objawy mają duże natężenie, niezbędne jest leczenie operacyjne.

Zespół podkradania dotyczy najczęściej tętnic podobojczykowych. Ponieważ tętnice te są połączone za pośrednictwem innych naczyń, w przypadku niedrożności jednej z nich może dojść do odcinkowego, wstecznego przepływu krwi istniejącą drogą okrężną i zasilenia niedokrwionej okolicy. Odbywa się to kosztem tkanek po stronie zdrowej, które otrzymują mniej krwi niż normalnie. Dlatego mówi się w takiej sytuacji o zespole podkradania.

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej

Tętnice podobojczykowe są dużymi tętnicami zasilającymi kończyny górne oraz (za pośrednictwem swoich odgałęzień – tętnic kręgowych) tylną część mózgowia. Prawa tętnica podobojczykowa jest gałęzią pnia ramienno-głowowego, który odchodzi od aorty wstępującej, a lewa – odgałęzieniem łuku aorty.

Tętnice kręgowe łączą się u podstawy czaszki w przebiegającą w linii pośrodkowej ciała tętnicą podstawną, zmierzającą przez otwór wielki czaszki w stronę tylnej części mózgowia. W normalnych warunkach krew przepływa z aorty do obu tętnic podobojczykowych, a z nich do tętnic kręgowych. Połączone strumienie krwi z obu źródeł kierują się tętnicą podstawną w stronę mózgu.

Do zespołu podkradania dochodzi, gdy początkowy odcinek którejś (zwykle lewej) tętnicy podobojczykowej jest niedrożny. Krew nie przedostaje się po tej stronie do tętnicy kręgowej. W takiej sytuacji krew napływa „pod prąd” z tętnicy podstawnej (w której panuje wyższe ciśnienie) i płynie dalej do pustej tętnicy podobojczykowej po stronie chorej, za miejscem niedrożności. W efekcie naczynie po zdrowej stronie zasila nie tylko znajdujące się tam narządy, ale też oddaje część krwi na stronę chorą.

Zespół podkradania może więc zaistnieć dzięki temu, że wymienione tętnice tworzą wraz z łukiem aorty krąg. W przypadku przerwania go w jednym miejscu następuje odwrócenie przepływu krwi w części naczyń i tworzy się jego okrężna droga. Ciekawostką jest fakt, że o ile część źródeł opisuje ten zespół jako „zespół podkradania tętnicy podobojczykowej”, to inni stosują nazwę „zespół podkradania tętnicy kręgowej”. W rzeczywistości chodzi o to samo zjawisko.

Jak działa układ krążenia? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Budowa i funkcje układu krążenia. Źródło: 36,6.

Objawy kliniczne zespołu podkradania

Objawy zespołu podkradania związane są z dwoma faktami. Pierwotną przyczyną pojawienia się jakichkolwiek symptomów jest niedrożność którejś tętnicy podobojczykowej, co sprawia, że w zakresie jej unaczynienia (najczęściej w kończynie górnej) pojawiają się cechy niedokrwienia. Ramię, przedramię i ręka mogą być chłodne, pojawiają się zaburzenia czucia (parestezje), bóle mięśniowe, tętno na tętnicach obwodowych jest słabe. W ciężkich przypadkach dochodzi do powstania troficznych zmian skórnych i martwicy tkanek. Ciśnienie tętnicze mierzone na kończynie niedokrwionej jest zdecydowanie niższe niż po stronie zdrowej. Zespół podkradania rozwija się zwykle stopniowo. Stan miejscowy chorej kończyny częściowo się poprawia, ale jednocześnie dochodzi do powstania objawów wtórnych – po stronie, która pierwotnie miała właściwe ukrwienie. Ich obecność ma związek z faktem, że część krwi, która powinna docierać na stronę zdrową, odpływa okrężną trasą na stronę chorą. W związku z tym w przypadku zespołu podkradania tętnicy podobojczykowej zdrowa kończyna zaczyna zdradzać objawy niedokrwienia.

Wsteczny odpływ tętnicą kręgową na stronę chorą powoduje również zmniejszenie dopływu krwi do mózgu. Pojawiają się symptomy niedokrwienia ośrodkowego układu nerwowego. Przyjmują one postać zawrotów i bólów głowy, szumów w uszach, zaburzeń widzenia, równowagi, koordynacji ruchów, oczopląsu lub zaburzeń mowy.

Leczenie zespołu podkradania tętnicy podobojczykowej może polegać na:

  • udrożnieniu zamkniętej tętnicy podobojczykowej,
  • zabezpieczeniu jej stentem naczyniowym, utrzymującym w miejscu zwężenia otwarte światło tętnicy,
  • wykonaniu zespolenia (pomostu) naczyniowego tętniczo-tętniczego, pozwalającego na skierowanie większej ilości krwi na stronę chorą,
  • chirurgicznym przeniesieniu (transpozycji) tętnicy podobojczykowej w inne miejsce aorty, tak by „podłączyć ją” do zdrowego naczynia i wyeliminować niedrożny odcinek z krążenia.

TTTS – zespół podkradania między płodami w ciąży bliźniaczej

Zespół podkradania między płodami zdarza się w niektórych przypadkach ciąży bliźniaczej. W przypadku obecności nieprawidłowych zespoleń naczyniowych przez jeden z płodów przepływa zdecydowanie więcej krwi niż przez drugi. Powoduje to m.in. zróżnicowanie tempa wzrostu bliźniaków, dużą różnicę masy ciała, pojawienie się wielowodzia po jednej stronie, a małowodzia po stronie drugiego dziecka. W badaniach ultrasonograficznych widoczna jest różnica w średnicy obu pępowin i przepływie krwi przez nie.

Zespół podkradania w przetoce tętniczo-żylnej

Przetokę tętniczo-żylną wykonuje się w celu uzyskania dobrego i trwałego miejsca, pozwalającego na wkłuwanie kaniul służących do przeprowadzenia dializy u chorych z niewydolnością nerek. Tętnicę zespala się z jedną żył przedramienia, co pozwala na uzyskanie dużego przepływu przez tę żyłę i jej trwałe rozszerzenie. Jednak przepływ przez zespolenie wykonane na wysokości nadgarstka powoduje, że część krwi wraca do układu żylnego, omijając naczynia ręki. W związku z takim podkradaniem na ręce mogą wystąpić opisywane już wcześniej objawy niedokrwienia.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
0
Polecamy
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym?
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym? Dzień Dobry TVN
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii?
Ginekomastia = zabieg? Czy są inne sposoby na usuwanie ginekomastii? Dzień Dobry TVN
Tętnica szyjna wewnętrzna – budowa anatomiczna i funkcjonowanie
Tętnica szyjna wewnętrzna – budowa anatomiczna i funkcjonowanie TVN zdrowie
Test Allena – wykonanie, ocena wyników, wskazania 
Test Allena – wykonanie, ocena wyników, wskazania  TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami
Pierwszy rok w przedszkolu? Zobacz, jak uchronić dziecko przed infekcjami Materiał sponsorowany
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Czy przed okresem można zajść w ciążę? Zapłodnienie przed miesiączką
Czy przed okresem można zajść w ciążę? Zapłodnienie przed miesiączką