Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zapalenie ucha środkowego u niemowląt – jak rozpoznać?

Zapalenie ucha środkowego u niemowląt – jak rozpoznać?

 lekarz wykonuje badanie słuchu u dziecka.

Fot. Fertnig / Getty Images

Zapalenie ucha środkowego u niemowląt najczęściej jest konsekwencją wtórnej infekcji z nosogardzieli. Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia, warto pomyśleć o szczepieniu niemowląt przeciw pneumokokom, a także karmić dziecko piersią przez co najmniej 6 miesięcy.

Ostre zapalenie ucha środkowego u niemowląt jest procesem zapalnym obejmującym struktury znajdujące się w uchu środkowym i błonę śluzową wyściełającą ucho od wewnątrz. Rozwija się nagle i wywołuje ogólne bądź miejscowe objawy związane ze stanem zapalnym i gromadzeniem się wydzieliny ropnej w uchu środkowym, czyli w jamie bębenkowej. Pierwszy szczyt zapalenia ucha środkowego przypada na okres pomiędzy 6. a 18. miesiącem życia dziecka. Część dzieci wykazuje tendencję do nawrotowego zapalenia ucha środkowego.

Zapalenie ucha środkowego u niemowląt – przyczyny

Do zapalenia ucha środkowego najczęściej dochodzi drogą wstępującą z części nosowej gardła przez trąbkę słuchową, będącą kanałem łączącym te dwie struktury. Może być powikłaniem infekcji górnych dróg oddechowych lub infekcji z ucha zewnętrznego szerzącej się przez błonę bębenkową. Bezpośrednią przyczyną mogą być zakażenia zarówno wirusowe, jak i bakteryjne, przy czym za największy odsetek zakażeń bakteryjnych odpowiedzialne są Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae. Jeśli te bakterie są obecne w nosogardle (bezobjawowo), zwiększają ryzyko rozwoju zapalenia ucha środkowego ze względu na to, że mogą szerzyć się przez trąbkę słuchową do nosogardła.

U niemowląt do zapalenia ucha środkowego przyczyniają się:

  • różnice w budowie anatomicznej w porównaniu z osobami dorosłymi,
  • niedojrzałość układu immunologicznego,
  • liczne rodzeństwo,
  • uczęszczanie do żłobków,
  • brak karmienia piersią,
  • wady twarzoczaszki,
  • tendencja do alergii.

Za jeden z czynników ryzyka wystąpienia zapalenia ucha środkowego u niemowląt uznaje się używanie smoczków, szczególnie jeśli nie przestrzega się właściwych zasad ich higieny.

Zobacz film i sprawdź jak jest zbudowane ucho: 

Zobacz film: Budowa i funkcje ucha. Źródło: 36,6 

Objawy zapalenia ucha środkowego

Najczęściej ostre zapalenie ucha środkowego poprzedzają objawy infekcji górnych dróg oddechowych. Za główny objaw można uznać ból ucha. Jednak niemowlęta nie są w stanie powiedzieć ani pokazać, gdzie je boli. Lokalizacja bólu jest możliwa u starszych dzieci. Im dziecko młodsze, tym bardziej nasilone są objawy ogólne i tym mniej wartościowe są objawy miejscowe, jak tkliwość okolicy małżowiny usznej. U niemowląt objawy ostrego zapalenia ucha środkowego to przede wszystkim:

  • gorączka,
  • nadmierna płaczliwość,
  • zaburzenia snu,
  • wymioty,
  • biegunka,
  • obecność wydzieliny z ucha o charakterze ropnym.

Domowe sposoby na zapalenie ucha

W przypadku niemowląt i obecności objawów uogólnionych, konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Zapalenie ucha można leczyć w domu w pierwszym dniu poprzez podawanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, jednak dotyczy to dzieci starszych. Jeśli obecne są biegunka, wymioty i wysoka gorączka, poza podaniem leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych należy skonsultować się z lekarzem. Leczenie zapalenia ucha na własną rękę domowymi, niefarmakologicznymi sposobami może skutkować rozwojem powikłań, a nawet uszkodzeniem słuchu.

Jak rozpoznać ostre zapalenie ucha środkowego?

Podstawowym badaniem w rozpoznawaniu zapalenia ucha środkowego jest badanie otoskopowe, które wykazuje poszerzenie naczyń wokół błony bębenkowej, jej pogrubienie i uwypuklenie na zewnątrz. U niektórych chorych może dojść do perforacji błony bębenkowej. W sytuacjach wątpliwych klinicznie wykonuje się inne badania otolaryngologiczne, jednak najczęściej nie ma takiej potrzeby.

Polecamy: Co powoduje kłucie w uchu? Jak łagodzić kłujący ból ucha?

Leczenie ostrego zapalenia ucha środkowego

Leczenie jest uzależnione od stanu i wieku dziecka. U niemowląt w pierwszym półroczu życia, a także u tych dzieci, które mają bardzo wysoką gorączkę i nasilone wymioty, konieczne jest wdrożenie antybiotykoterapii. Antybiotyk jest również konieczny u dzieci poniżej 2. roku życia w przypadku obustronnego zapalenia ucha, u dzieci z obecnym wyciekiem z ucha i z następującymi czynnikami ryzyka:

  • zespół Downa,
  • upośledzenie słuchu,
  • wady twarzoczaszki,
  • zaburzenia immunologiczne,
  • nawracające zapalenia ucha środkowego,
  • brak poprawy po leczeniu objawowym (przeciwbólowym).

Bez względu na to, czy zleca się antybiotyk czy nie, konieczne jest wdrożenie leczenia przeciwbólowego.

Wśród antybiotyków stosuje się przede wszystkim amoksycylinę lub ceftriakson, a w przypadku ich nieskuteczności również inne antybiotyki. Czasami, przy burzliwym przebiegu czy podejrzeniu powikłań zapalenia, konieczna jest zabiegowa interwencja w postaci nacięcia błony bębenkowej.

Powikłania ostrego zapalenia ucha środkowego

Ostre zapalenie ucha środkowego najczęściej cofa się bez powikłań i następstw, nawet jeśli doszło do perforacji błony bębenkowej. Już w ciągu kilku dni może dojść do jej samoistnej regeneracji. U niektórych dzieci może występować nawrotowe zapalenie ucha środkowego, u części z nich utrzymuje się wysięk w uchu środkowym, upośledzający odwracalnie słuch. Z czasem następuje zazwyczaj samoistna poprawa i ustąpienie nawrotowych zapaleń. By uniknąć zachorowania niemowlęcia, zaleca się karmienie piersią przez co najmniej 6 miesięcy życia, odsunięcie w czasie zapisania dziecka do żłobka, jak również zaszczepienie dziecka przeciwko pneumokokom.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
223
23
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Czarnuszka – właściwości odżywcze, prozdrowotne i lecznicze. Zastosowanie kulinarne czarnuszki
Czarnuszka – właściwości odżywcze, prozdrowotne i lecznicze. Zastosowanie kulinarne czarnuszki
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Latem alergikom dokuczają nie tylko pyłki. Jak pozbyć się bakterii?
Latem alergikom dokuczają nie tylko pyłki. Jak pozbyć się bakterii? Materiał sponsorowany
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Jak układać naczynia w zmywarce? Sprawdź, czy robisz to prawidłowo! 
Jak układać naczynia w zmywarce? Sprawdź, czy robisz to prawidłowo!  Materiał sponsorowany