Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zaćma (katarakta) – poważna choroba oczu: rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie

Zaćma (katarakta) – poważna choroba oczu: rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: lpictures / fotolia.com

Zaćma to wrodzona lub nabyta choroba narządu wzroku, polegającą na powstawaniu plamek na soczewce oka. Jest ona jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty. Zwykle dotyka osoby w podeszłym wieku, a jej przyczyny nie są do końca poznane. Zazwyczaj dużą rolę przypisuje się czynnikom genetycznym oraz zaburzeniom o podłożu metabolicznym. Podstawowym objawem zaćmy jest obniżenie poziomu ostrości wzroku. Jedynym skutecznym sposobem leczenia tej choroby wzroku jest operacja.

Zaćma, nazywana również kataraktą, jest zmętnieniem soczewki oka. Według Światowej Organizacji Zdrowia jest ona najczęstszą przyczyną całkowitego upośledzenia narządu wzroku. Chociaż zaćma dotyka osoby w różnym wieku, to najwięcej przypadków zachorowań odnotowuje się u ludzi powyżej 60. roku życia.

Zaćma wrodzona a zaćma nabyta

Katarakta jest schorzeniem, które może mieć charakter zarówno wrodzony, jak i nabyty. Pierwsza z wymienionych postaci zaćm rozwija się w okresie prenatalnym lub w pierwszych latach życia dziecka. Wśród rodzajów katarakty wrodzonej można wymienić:

  • zaćmę warstwową (okołojądrową), która jest najczęstszą postacią katarakty wrodzonej. Cechuje się częściowym upośledzeniem widzenia, ponieważ zmętnienie obejmuje jądro soczewki, zlokalizowane na obwodzie,
  • zaćmę jądrową, przy, której zmętnienie następuje w centralnej części soczewki,
  • zaćmę błoniastą, która jest wynikiem uszkodzenia torebki soczewki,
  • zaćmę torebkową (w postaci przedniej i tylnej), obejmującą torebkę soczewki,
  • zaćmę biegunową (przednią lub tylną), obejmującą torebkę i masę soczewkową.

Z koli kataraktę nabytą dzieli się w zależności od stopnia zaawansowania choroby, jej lokalizacji oraz przyczyny. Najczęstszą jej postacią jest zaćma starcza, która zwykle pojawia się po 60. roku życia.

Przyczyny zaćmy ocznej

Chociaż podłoża zaćmy są nieznane, szacuje się, że głównym czynnikiem ryzyka jest podeszły wiek. Wpływ na pojawienie się tej choroby oczu mogą mieć również rodniki chinowe, które przenikają do białek ocznych, przyczyniając się w ten sposób do zmętnienia soczewki. W przypadku zaćmy wrodzonej istotą rolę mogą odgrywać takie czynniki, jak:

  • dziedziczność – wedle szacunków u ok. 35% osób z zaćmą ktoś z ich bliskiej rodziny zmagał się już z tą chorobą,
  • mutacje chromosomowe, w tym, m.in.: zespół Downa,
  • schorzenia oczu, w tym: małoocze, brak tęczówki, odwarstwienie siatkówki i nowotwory złośliwe narządu wzroku,
  • zaburzenia ze strony układu trawiennego, w tym przede wszystkim: galaktozemia i zespół Lowe’a,
  • zaburzenia wewnątrzmaciczne,
  • przyjmowanie kortykosterydów w trakcie ciąży.

Z kolei podłożem nabytej zaćmy mogą być takie czynniki, jak: cukrzyca, zapalenie twardówki lub rogówki oka, uszkodzenie gałki ocznej, guzy wewnątrzgałkowe, krótkowzroczność oraz atopowe zapalenie skóry.

Objawy zaćmy

Symptomy katarakty są uzależnione przede wszystkim od tego, czy ma ona charakter nabyty, czy wrodzony. Zaćma nabyta jest chorobą, rozwijającą się stopniowo przez wiele lat. Początkowym objawem tego schorzenia jest obniżony poziom ostrości widzenia. Zmiany następują stopniowo, począwszy od lekkiej wady referencyjnej, aż do całkowitego upośledzenia narządu wzroku. Objawem towarzyszącym zaćmie może być również: podwójnie widzenie oraz zmniejszenie intensywności widzianych kolorów. Niekiedy pojawiają się także problemy z ocenieniem odległości. Jednym z charakterystycznych symptomów zaćmy jest nieustająca konieczność wymiany szkieł kontaktowych na mocniejsze. Z kolei typowym objawem zaćmy wrodzonej jest zez oraz oczopląs.

Leczenie operacyjne zaćmy

Jedynym skutecznym leczeniem zaćmy (zarówno wrodzonej, jak i nabytej) jest metoda operacyjna, która polega na wszczepieniu nowej soczewki. Jest to zabieg o niskim stopniu inwazyjności. Trwa on kilka godzin, po których pacjenci są wypuszczani do domu. Powszechnie stosowaną metodą usunięcia zaćmy jest fakoemulsyfikacja, w której wykorzystuje się wibracje ultradźwiękowe. Zabieg ten wykonuje się w znieczuleniu miejscowym – najczęściej kropelkowym lub okołogałkowym. Podczas operacji pacjent ma zachowaną świadomość. Wśród możliwych powikłań pooperacyjnych można wymienić, m.in.: astygmatyzm, krwotok nadnaczyniówkowy, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, odwarstwienie siatkówki oraz obrzęk plamki.

Operacji zaćmy nie można wykonywać co najmniej pół roku po zawale serca, udarze mózgu oraz niewydolności krążeniowo-oddechowej. Przeciwwskazaniem może być również zaawansowana tarczyca, astma oraz zwyrodnienia układu mięśniowego.

Rekonwalescencja po operacji zaćmy

Chociaż sam zabieg usunięcia zaćmy jest stosunkowo krótki, to rekonwalescencja po jego wykonaniu może trwać nawet 1,5 miesiąca. Najtrudniejszym aspektem życia po operacji zaćmy są z problemy z widzeniem. Dlatego też osoba, która przeszła taki zabieg, często zdana jest na pomoc osób trzecich. Wśród zaleceń po operacji zaćmy można wymienić:

  • unikanie wzmożonego wysiłku fizycznego przez 3 miesiące po zabiegu,
  • stosowanie przepisanych przez okulistę maści antybiotykowych,
  • stosowanie kropli, stanowiących profilaktykę przeciw zbyt wysokiemu ciśnieniu wewnątrzgałkowemu,
  • noszenie opatrunku, którego celem jest ochrona oka na działanie szkodliwych warunków zewnętrznych, w tym przede wszystkim wody i promieniowania UV.

Zobacz film: Laserowa korekcja wzroku. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy smog występuje tylko zimą? Co to jest smog wtórny?
Przemysł i transport - jak wpływają na smog? Co powoduje smog w Polsce?
10 rad jak chronić dziecko przed zanieczyszczonym powietrzem
Oddawanie krwi – wymagania i przeciwwskazania dla potencjalnych krwiodawców
Skuteczne domowe sposoby na przeziębienie
Domowe sposoby na duszący kaszel. Przyczyny duszącego kaszlu