Polub nas na Facebooku
Czytasz: Zaburzenia snu – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie

Zaburzenia snu – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: StockPhotoPro / fotolia.com

Zaburzenia snu to wszelkie dysfunkcje, które dotyczą jego długości i jakości. Mogą być wynikiem chorób natury somatycznej lub psychicznej albo wiązać się z czynnikami środowiskowymi. Ponieważ sen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jego chroniczne zakłócenia wymagają leczenia.

Kłopoty ze snem dotyczą około 30% populacji. Poważnym problemem są zaburzenia snu u dzieci, który w ich przypadku jest niezbędny do prawidłowego psychofizycznego rozwoju. Przespana noc to podstawa dobrego samopoczucia i źródło energii do działania. Zdrowy sen umożliwia regenerację sił, konsolidację śladów pamięciowych, wpływa korzystnie na gospodarkę hormonalną, podnosi sprawność intelektualną. Zaburzenia snu są przyczyną permanentnego zmęczenia i obniżają jakość codziennego funkcjonowania człowieka. Stosowanie leków nasennych nie rozwiązuje problemu, ponieważ nie dociera do przyczyny dysfunkcji.

Zaburzenia snu – przyczyny

Zakłócenia snu mogą stanowić objaw schorzeń psychicznych lub somatycznych (zaburzenia wtórne) – depresji, nerwicy, lęków, uzależnień od używek lub leków, dolegliwości bólowych, zaburzeń metabolicznych, nadczynności tarczycy, dysfunkcji górnych dróg oddechowych i wielu innych. Dlatego problemy ze snem powinny być sygnałem do wykonania ogólnych badań lekarskich, które pozwolą ustalić ich możliwą przyczynę i podjąć odpowiednią terapię. Często jednak zaburzenia snu nie są powiązane z żadną chorobą (zaburzenia pierwotne). Ich powodem mogą być wówczas bieżące kłopoty (śmierć bliskiej osoby, trudności finansowe, utrata pracy i inne sytuacje wywołujące długotrwały stres) albo niehigieniczny tryb życia (brak aktywności fizycznej, późno spożywany ostatni posiłek, zmienne pory snu).

Zobacz film: Eksperyment: Jak brak snu wpływa na ciało człowieka? Źródło: 36,6.

Zaburzenia snu w klasyfikacji ICD-10

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 zaburzenia snu zostały skategoryzowane pod dwoma kodami:

  • w grupie chorób układu nerwowego pod kodem G47 jako organiczne zaburzenia snu, będące jednym z objawów innego schorzenia somatycznego lub psychicznego – bezsenność, hipersomnia, zaburzenia rytmu snu i czuwania, bezdech senny, narkolepsja,
  • w grupie zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania pod kodem F51 jako nieorganiczne zaburzenia snu, będące odrębnym schorzeniem wywołanym czynnikami emocjonalnymi – bezsenność nieorganiczna, hipersomnia nieorganiczna, psychogenne zaburzenia rytmu snu i czuwania, somnambulizm, lęki nocne, koszmary senne.

Zaburzenia senne – dyssomnie i parasomnie

Zaburzenia senne można także podzielić na dyssomnie i parasomnie. Pierwsze polegają na nieprawidłowej ilości lub jakości snu. Drugie to niepożądane zachowania, jakie występują podczas spania.

Zobacz film: Jacek od lat walczy z bezdechem sennym. Źródło: 36,6.

Do dyssomni należą:

  • bezsenność – kłopoty w zasypianiu i utrzymaniu snu; najczęstszymi przyczynami są zaburzenia i choroby psychiczne, zespół niespokojnych nóg, a także aktualne problemy,
  • hipersomnia – zbyt długi sen (powyżej 9 godzin) lub senność w ciągu dnia pomimo przespanej nocy; może być objawem depresji, zażywania niektórych leków lub alkoholu,
  • zaburzenia rytmu snu i czuwania – występują na skutek braku synchronizacji pomiędzy wewnętrznym zegarem biologicznym a wymogami otoczenia; wiąże się to np. ze zmianą stref czasowych, pracą zmianową,
  • narkolepsja – choroba objawiająca się napadami snu (chory potrafi zasnąć w dowolnej sytuacji), epizodami nagłej utraty napięcia mięśniowego, omamami sennymi i przysennym paraliżem.

Zobacz film: Jak prawidłowo ułożyć się do snu? Źródło: Dzień Dobry TVN

Wśród parasomni wyróżnia się:

  • bezdech senny – polega na chwilowym ustaniu wentylacji płuc podczas spania lub znacznym spłyceniu oddechu, chrapaniu; przyczyną mogą być nieprawidłowości w budowie górnych dróg oddechowych,
  • somnambulizm – inaczej lunatyzm, wyraża się w aktywności ruchowej bez udziału świadomości,
  • lęki nocne – sen przerywa silny strach, skutkiem czego śniący budzi się z krzykiem czy płaczem,
  • koszmary senne – realistyczne, wywołujące przerażenie marzenia senne, które pamięta się na długo po obudzeniu; podobnie jak somnambulizm i lęki nocne, mogą być reakcją na silny stres czy traumatyczne przeżycia.

Skutki zaburzeń snu

Trwające dłuższy czas zaburzenia snu wywołują szereg negatywnych skutków fizjologicznych i psychicznych. Obok nieustannego zmęczenia powodują spadek wydolności fizycznej, a także spowolnienie reakcji, czego konsekwencją mogą być np. wypadki komunikacyjne. Osoby niewyspane mają obniżoną odporność i większą podatność na niektóre choroby somatyczne i psychiczne. Są mało odporne na stres, frustrację, łatwo popadają w rozdrażnienie. Zaburzenia snu osłabiają koncentrację, zdolność kojarzenia i zapamiętywania, co przekłada się np. na jakość pracy.

Zobacz film: Prawidłowa pozycja boczna podczas snu. Źródło: Dzień Dobry TVN

Leczenie zaburzeń snu

Dysfunkcje snu wymagają dokładnej diagnozy. W pierwszej kolejności należy wykluczyć bezsenność wtórną lub podjąć leczenie podstawowej choroby somatycznej lub psychicznej. W przypadku zaburzeń pierwotnych chory może skorzystać z pomocy specjalistycznego ośrodka medycyny snu, psychiatry lub neurologa. Za skuteczną metodę leczenia problemów ze snem uznaje się psychoterapię poznawczo-behawioralną wspieraną farmakoterapią. Bezpiecznym, nieuzależniającym lekiem jest melatonina – substancja, która naturalnie odpowiada w organizmie za regulację biologicznego zegara. Osoby, które cierpią na zaburzenia snu, powinny także zadbać o jego komfort – sypiać o stałych porach, uprawiać sport, unikać kofeiny, nikotyny (zwłaszcza przed snem), jeść lekkostrawne kolacje, relaksować się przed zaśnięciem.

Zobacz film: Problem z zasypianiem. Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
32
4
Komentarze (0)
Nie przegap
Śląscy kardiolodzy zbadali wpływ smogu na choroby serca i udary
Śląscy kardiolodzy zbadali wpływ smogu na choroby serca i udary Materiał sponsorowany
Cukrzyca nie musi zamykać w domu! Poznaj nowoczesny sposób pomiaru cukru we krwi
Cukrzyca nie musi zamykać w domu! Poznaj nowoczesny sposób pomiaru cukru we krwi Materiał sponsorowany
Regularne badania tętna pozwalają ochronić się przed chorobami układu krążenia
Regularne badania tętna pozwalają ochronić się przed chorobami układu krążenia Materiał sponsorowany
Olej z czarnuszki – płynne złoto z domowej apteczki
Olej z czarnuszki – płynne złoto z domowej apteczki
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym