Polub nas na Facebooku
Czytasz: Witamina A (retinol) – występowanie i źródła, nadmiar, przedawkowanie

Witamina A (retinol) – występowanie i źródła, nadmiar, przedawkowanie

Zainteresował Cię ten artykuł?
Marchewka i papryka położone na stole

Fot: photka / stock.adobe.com

Retinol wpływa na wiele procesów, które zachodzą w naszym organizmie – dzięki niemu mamy dobry wzrok, wzmocniony układ odpornościowy, a nawet zapobiega rozwijaniu się nowotworów. Można go znaleźć w wielu produktach spożywanych przez nas na co dzień.

Witamina A ma kilka równoważników: retinol, beta-karoten, akseroftol oraz prowitaminę A. Jest jedną z witamin, które zostały odkryte najwcześniej w historii ludzkości, gdyż objawy jej niedoboru leczono już w starożytności. Dzisiaj poza produktami spożywczymi retinol występuje w wielu lekach, m.in. maściach i kremach, które są przydatne na choroby skóry.

Witamina A (retinol) – rola w organizmie

Retinol pełni wiele funkcji fizjologicznych – odbiera bodźce wzrokowe w siatkówce oka, jego pochodna tworzy rodopsynę (purpurę wzrokową), uczestniczy w prawidłowym metabolizmie białek i hormonów steroidowych, odpowiada za integralność błon komórkowych, reguluje wzrost oraz prawidłowe funkcjonowanie tkanki nabłonkowej, reguluje stan skóry, włosów i paznokci, wpływa na prawidłowy wzrost kości i zębów (z jej udziałem tworzy się też szkliwo nazębne), a także chroni układ oddechowy przed drobnoustrojami.

Witamina A (retinol) – niedobór

Przyczynami niedoboru witaminy A w organizmie człowieka mogą być zaburzenia wchłaniania retinolu, czego podłoże należy jak najszybciej zdiagnozować. Poza tym wpływ na niedobór ma zbyt uboga lub źle zbalansowana dieta, a także branie używek – picie alkoholu oraz palenie tytoniu.

Objawami niedoboru retinolu są:

  • szorstka skóra podatna na wysypki oraz odporna na nawilżanie kremem,
  • łuszczyca,
  • suche oko, które nie jest w stanie łzawić ze względu na osuszenie rogówki i spojówek,
  • suche i łatwo wypadające włosy,
  • suche i łatwo łamiące się paznokcie,
  • ślepota zmierzchowa nazywana potocznie „kurzą ślepotą”, tj. słabszy wzrok w nocy oraz przedłużona akomodacja oka do ciemności,
  • mniejszy apetyt,
  • szybsze uczucie zmęczenia,
  • zaburzenie hormonu wzrostu,
  • zanikanie nabłonków,
  • złe samopoczucie.

Niedobór retinolu może także wpływać na zaburzenia miesiączkowania i płodności u kobiet. U osób starszych brak witaminy A może objawiać się dzwonieniem w uszach.

Witamina A (retinol) – występowanie

Witamina A występuje w wielu produktach pochodzenia zwierzęcego, gdzie przyjmuje formę estru – palmitynianu retinalu, który następnie w jelicie cienkim ulega przemianie w alkohol - retinol. Innymi pochodnymi witaminy są retinal (aldehyd) oraz kwas retinowy (tretynoina).

Produktami pochodzenia zwierzęcego ze znaczną obecnością retinolu są: tłuste ryby, otrzymywany z nich tran, podroby (szczególnie wątroby), jaja kurze całe, pełne mleko, masło i inne produkty mleczarskie.

Źródłami prowitaminy A są z kolei produkty roślinne: słodkie ziemniaki, marchew, jarmuż, szpinak, dynia, boćwina, pomidory, śliwki, morele oraz zielone warzywa (np. koper, pietruszka).

Witamina A (retinol) – kremy i maści

Ze względu na pozytywny wpływ retinolu na skórę jest on ważnym składnikiem wszelkich kremów pomagających utrzymać higienę skóry. Wytwarzanie przez witaminę A kolagenu i elastyny pozwala zlikwidować wszelkie zmarszczki lub przebarwienia. Ponadto retinol jest ważnym składnikiem innych preparatów na skórę, takich jak maści na trądzik lub kremy do opalania z filtrem.

Witamina A (retinol) – dawkowanie

Zalecane dzienne spożycie (RDA) retinolu to:

  • dla dzieci od pierwszego do 3 roku życia - 400 µg
  • dla dzieci od 4 do 6 roku życia – 450 µg
  • dla dzieci od 7 do 9 roku życia – 500 µg
  • dzieci od 10 do 12 roku życia – 600 µg
  • dziewczęta od 13 do 18 roku życia – 700 µg
  • chłopcy od 13 do 18 roku życia – 600 - 900 µg
  • kobiety – 700 µg
  • mężczyźni – 900 µg
  • kobiety w ciąży przed ukończeniem 19 lat – 750 µg; po ukończeniu 19 lat – 770 µg
  • kobiety karmiące przed ukończeniem 19 lat – 1200 µg; po ukończeniu 19 lat – 1300 µg

Witamina A (retinol) – nadmiar

Należy zwracać uwagę na dawkowanie retinolu, gdyż jego nadmiar może wpływać na zdrowie tak samo niekorzystnie jak jego niedobór. Zbyt duża ilość witaminy A (hiperwitaminoza) w organizmie prowadzi do zażółcenia skóry, opuchnięcia wątroby i śledziony, suchej i swędzącej skóry, łysienia, bólu głowy, drażliwości oraz krwawienia z dziąseł.

Jeżeli człowiek przyjmie zbyt dużą jednorazową dawkę retinolu (0,6-1,5 g) może dojść do ostrego zatrucia organizmu. Taką ilość zawierają wątroby niektórych zwierząt, w szczególności polarnych. Zatrucie powoduje wzrost ciśnienia śródczaszkowego, co z kolei prowadzi do wymiotów, nudności, bólów głowy i zaburzeń koordynacji mięśniowej. Choroba może przerodzić się w przewlekłą, wtedy do objawów dołączają m.in. zajady, leukopenia, niedokrwistość, zgrubienie kości, hiperkalcemia. Jednak przy możliwościach współczesnej medycyny zatrucie organizmu retinolem jest mało prawdopodobne.

Zobacz film: Czy można przedawkować naturalne preparaty? Źródło: Wiem, co kupuję

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
43
6
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?