Czytasz: Witamina A (retinol) – występowanie i źródła, nadmiar, przedawkowanie

Witamina A (retinol) – występowanie i źródła, nadmiar, przedawkowanie

Marchewka i papryka położone na stole

Fot: photka / stock.adobe.com

Retinol wpływa na wiele procesów, które zachodzą w naszym organizmie – dzięki niemu mamy dobry wzrok, wzmocniony układ odpornościowy, a nawet zapobiega rozwijaniu się nowotworów. Można go znaleźć w wielu produktach spożywanych przez nas na co dzień.

Witamina A ma kilka równoważników: retinol, beta-karoten, akseroftol oraz prowitaminę A. Jest jedną z witamin, które zostały odkryte najwcześniej w historii ludzkości, gdyż objawy jej niedoboru leczono już w starożytności. Dzisiaj poza produktami spożywczymi retinol występuje w wielu lekach, m.in. maściach i kremach, które są przydatne na choroby skóry.

Witamina A (retinol) – rola w organizmie

Retinol pełni wiele funkcji fizjologicznych – odbiera bodźce wzrokowe w siatkówce oka, jego pochodna tworzy rodopsynę (purpurę wzrokową), uczestniczy w prawidłowym metabolizmie białek i hormonów steroidowych, odpowiada za integralność błon komórkowych, reguluje wzrost oraz prawidłowe funkcjonowanie tkanki nabłonkowej, reguluje stan skóry, włosów i paznokci, wpływa na prawidłowy wzrost kości i zębów (z jej udziałem tworzy się też szkliwo nazębne), a także chroni układ oddechowy przed drobnoustrojami.

Witamina A (retinol) – niedobór

Przyczynami niedoboru witaminy A w organizmie człowieka mogą być zaburzenia wchłaniania retinolu, czego podłoże należy jak najszybciej zdiagnozować. Poza tym wpływ na niedobór ma zbyt uboga lub źle zbalansowana dieta, a także branie używek – picie alkoholu oraz palenie tytoniu.

Objawami niedoboru retinolu są:

  • szorstka skóra podatna na wysypki oraz odporna na nawilżanie kremem,
  • łuszczyca
  • suche oko, które nie jest w stanie łzawić ze względu na osuszenie rogówki i spojówek,
  • suche i łatwo wypadające włosy,
  • suche i łatwo łamiące się paznokcie,
  • ślepota zmierzchowa nazywana potocznie „kurzą ślepotą”, tj. słabszy wzrok w nocy oraz przedłużona akomodacja oka do ciemności,
  • mniejszy apetyt,
  • szybsze uczucie zmęczenia,
  • zaburzenie hormonu wzrostu,
  • zanikanie nabłonków,
  • złe samopoczucie.

Niedobór retinolu może także wpływać na zaburzenia miesiączkowania i płodności u kobiet. U osób starszych brak witaminy A może objawiać się dzwonieniem w uszach.

Witamina A (retinol) – występowanie

Witamina A występuje w wielu produktach pochodzenia zwierzęcego, gdzie przyjmuje formę estru – palmitynianu retinalu, który następnie w jelicie cienkim ulega przemianie w alkohol - retinol. Innymi pochodnymi witaminy są retinal (aldehyd) oraz kwas retinowy (tretynoina).

Produktami pochodzenia zwierzęcego ze znaczną obecnością retinolu są: tłuste ryby, otrzymywany z nich tran, podroby (szczególnie wątroby), jaja kurze całe, pełne mleko, masło i inne produkty mleczarskie.

Źródłami prowitaminy A są z kolei produkty roślinne: słodkie ziemniaki, marchew, jarmuż, szpinak, dynia, boćwina, pomidory, śliwki, morele oraz zielone warzywa (np. koper, pietruszka).

Witamina A (retinol) – kremy i maści

Ze względu na pozytywny wpływ retinolu na skórę jest on ważnym składnikiem wszelkich kremów pomagających utrzymać higienę skóry. Wytwarzanie przez witaminę A kolagenu i elastyny pozwala zlikwidować wszelkie zmarszczki lub przebarwienia. Ponadto retinol jest ważnym składnikiem innych preparatów na skórę, takich jak maści na trądzik lub kremy do opalania z filtrem.

Witamina A (retinol) – dawkowanie

Zalecane dzienne spożycie (RDA) retinolu to:

  • dla dzieci od pierwszego do 3 roku życia - 400 µg
  • dla dzieci od 4 do 6 roku życia – 450 µg
  • dla dzieci od 7 do 9 roku życia – 500 µg
  • dzieci od 10 do 12 roku życia – 600 µg
  • dziewczęta od 13 do 18 roku życia – 700 µg
  • chłopcy od 13 do 18 roku życia – 600 - 900 µg
  • kobiety – 700 µg
  • mężczyźni – 900 µg
  • kobiety w ciąży przed ukończeniem 19 lat – 750 µg; po ukończeniu 19 lat – 770 µg
  • kobiety karmiące przed ukończeniem 19 lat – 1200 µg; po ukończeniu 19 lat – 1300 µg

Witamina A (retinol) – nadmiar

Należy zwracać uwagę na dawkowanie retinolu, gdyż jego nadmiar może wpływać na zdrowie tak samo niekorzystnie jak jego niedobór. Zbyt duża ilość witaminy A (hiperwitaminoza) w organizmie prowadzi do zażółcenia skóry, opuchnięcia wątroby i śledziony, suchej i swędzącej skóry, łysienia, bólu głowy, drażliwości oraz krwawienia z dziąseł.

To Cię zainteresuje

Dieta antycellulitowa - jadłospis na tydzień Witamina E – sposób na urodę i płodność Witamina C w ciąży – nadmiar, niedobór, dawkowanie i jej źródła

Jeżeli człowiek przyjmie zbyt dużą jednorazową dawkę retinolu (0,6-1,5 g) może dojść do ostrego zatrucia organizmu. Taką ilość zawierają wątroby niektórych zwierząt, w szczególności polarnych. Zatrucie powoduje wzrost ciśnienia śródczaszkowego, co z kolei prowadzi do wymiotów, nudności, bólów głowy i zaburzeń koordynacji mięśniowej. Choroba może przerodzić się w przewlekłą, wtedy do objawów dołączają m.in. zajady, leukopenia, niedokrwistość, zgrubienie kości, hiperkalcemia. Jednak przy możliwościach współczesnej medycyny zatrucie organizmu retinolem jest mało prawdopodobne.

Zobacz film: Czy można przedawkować naturalne preparaty? Źródło: Wiem, co kupuję

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
0
Więcej na temat
Dieta kopenhaska - efekty, jadłospis i przepisy
Złote mleko: właściwości i przepisy na napój z kurkumą
Herbata z kardamonem, kawa z kardamonem, olejek kardamonowy - jakie mają właściwości?
Czym może być spowodowany niedobór witaminy B12? Główne objawy hipowitaminozy B12
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy można słodzić gorącą herbatę miodem? - test
Naturalny antybiotyk z tymianku, który przygotujesz w 5 minut. Idealny na jesień.
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Ból w mostku – powód do paniki? Nie zawsze oznacza zawał