Polub nas na Facebooku
Czytasz: Weganizm – na czym polega i jaki ma wpływ na zdrowie?
menu
Polub nas na Facebooku

Weganizm – na czym polega i jaki ma wpływ na zdrowie?

Dieta wegańska

Fot: Foxys_forest_manufacture / gettyimages.com

Weganizm to nie tylko dieta wykluczająca wszelkie produkty pochodzenia zwierzęcego. To filozofia i styl życia, których fundament stanowi zasada niewykorzystywania zwierząt i zaniechania jakichkolwiek działań powodujących ich krzywdę. U podstaw weganizmu leżą także motywy zdrowotne i ekologiczne.

Przez wiele lat uznawany za przelotną modę, weganizm stał się współcześnie sposobem życia dla średnio 0,5–1% ludzi na całym świecie. W Polsce jest około pół miliona wegan (1,6% populacji). Kwestię diety pozbawionej produktów odzwierzęcych podejmują wielkie światowe organizacje, takie jak Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ), Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC - ang. Intergovernmental Panel on Climate Change), Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO - ang. Food and Agriculture Organization of the United Nations) czy Ludzie na rzecz Etycznego Traktowania Zwierząt (PETA - ang. People for the Ethical Treatment of Animals). Im więcej osób decyduje się na weganizm lub wegetarianizm, tym więcej mówi się publicznie o korzyściach wynikających z ograniczenia spożycia mięsa. Konsekwencją stają się regulacje prawne, które stopniowo zmieniają sytuację zwierząt hodowlanych.

Weganizm a wegetarianizm

Wegetarianizm jest dietą, która wyklucza spożycie produktów pozyskiwanych z uboju zwierząt. Z przyczyn etycznych, zdrowotnych i ekologicznych wegetarianie nie jedzą czerwonego mięsa, drobiu, ryb, owoców morza. Weganizm posuwa się w swoich zasadach znacznie dalej. Postuluje zaniechanie wszelkich działań naruszających prawa zwierząt, argumentując, że tak samo jak ludzie mają one zdolność odczuwania emocji, a także psychicznego i fizycznego cierpienia. W konsekwencji dieta wegańska jest całkowicie roślinna – oprócz mięsa weganie nie jedzą jajek, nabiału, a nawet miodu (produktów, które wymagają eksploatacji zwierząt). Co więcej, bojkotują produkty testowane na zwierzętach, używanie kosmetyków czy ubrań powstających z odzwierzęcych surowców, a także rozrywki, takie jak cyrk, zoo czy rodeo.

Wegan i wegetarian łączą zdrowotne i ekologiczne argumenty przeciw spożyciu mięsa i przemysłowej hodowli zwierząt. Dieta bezmięsna wpływa korzystnie na metabolizm i zmniejsza ryzyko wielu chorób cywilizacyjnych, m.in. otyłości, nadciśnienia i innych schorzeń układu krążenia, cukrzycy typu II, nowotworów. Wiąże się także z ograniczeniem zużycia zasobów naturalnych i sztucznej ingerencji człowieka w środowisko, prowadzącej do globalnego ocieplenia, zanieczyszczenia wód czy degradacji gleb.

Jak przejście na weganizm wpływa na zdrowie? Dowiecie się tego z filmu:

Zobacz film: 6 zdrowotnych korzyści, jakie wynikają z bycia weganinem Źródło: Agencja TVN

Odmiany weganizmu

W ramach weganizmu rozwinęło się kilka jego radykalnych odmian, do których należą:

  • witarianizm – dopuszcza spożycie wyłącznie świeżych (surowych) produktów pochodzenia roślinnego,
  • frutarianizm – wyklucza z diety żywność, której pozyskanie wiąże się ze zniszczeniem roślin,
  • liquidarianizm – odmiana diety witariańskiej, w której ze wszelkich produktów sporządza się soki, by pokarm nie obciążał układu trawiennego,
  • sprautarianizm – w jadłospisie znajdują się głównie kiełki (nasiona zbóż, warzyw i owoców).

Weganizm a zdrowie

Odpowiednio zbilansowana dieta wegańska jest bezpieczna dla zdrowia. Warunkiem jest skomponowanie codziennego menu w taki sposób, by produkty roślinne dostarczały wystarczającej ilości składników odżywczych, których źródłem w diecie tradycyjnej jest mięso czy nabiał. Niedobory, z jakimi może wiązać się nieprawidłowo wdrożone żywienie wegańskie, dotyczą głównie:

  • białka (zwłaszcza aminokwasów niezbędnych, czyli tych, których organizm ludzki nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć),
  • witamin z grupy B (w szczególności witamin B12, w przyrodzie obecnej wyłącznie w produktach odzwierzęcych) i D,
  • kwasów tłuszczowych,
  • żelaza,
  • wapnia,
  • cynku.

Niedostateczna ilość wyżej wymienionych substancji może prowadzić do niedokrwistości, krzywicy, osteoporozy, zaburzeń neurologicznych czy hormonalnych. Alternatywne źródło białka stanowią dla wegan przede wszystkim rośliny strączkowe. Witaminę B zawierają produkty zbożowe (B12 należy suplementować), a synteza witaminy D przebiega sprawnie dzięki ekspozycji na promienie słoneczne. Nienasycone kwasy tłuszczowe obecne są w olejach roślinnych i orzechach. Wapń występuje w zielonych warzywach liściastych, nasionach sezamu czy maku. Wiele produktów roślinnych zasobnych jest w żelazo. Należy jednak pamiętać, że jest ono gorzej przyswajalne przez organizm niż tzw. hemowe (pochodzenia zwierzęcego) i trzeba spożywać je w większych ilościach, niż wskazują na to zalecenia dietetyczne. Cynku dostarczają m.in. zarodki pszenne, fasola, pestki dyni, suszone grzyby.

W związku z istnieniem licznych roślinnych źródeł niezbędnych substancji odżywczych właściwie skomponowaną dietę wegańską mogą stosować wszyscy, w tym dzieci, kobiety w ciąży czy okresie laktacji, sportowcy oraz osoby pracujące fizycznie.

Jak przejść na weganizm?

Niewskazane jest nagłe przejście z tradycyjnego sposobu żywienia na dietę wegańską. Organizm musi się do niej przyzwyczaić, toteż zaleca się, aby początkowo zredukować ilość spożywanego mięsa. W drugiej kolejności można wyeliminować z diety nabiał, stopniowo zastępując go roślinnymi zamiennikami. Należy także zmienić sposób przyrządzania potraw. Pokarmy roślinne tracą bowiem wiele wartości odżywczych podczas obróbki termicznej. Warto zrezygnować z ich smażenia na rzecz duszenia czy gotowania, spożywać dużo dań surowych i jak najmniej przetworzonych.

Aby zostać weganinem, należy mieć głęboką motywację do przyjęcia takiego stylu życia. W przeciwnym razie rezygnacja ze spożywania produktów odzwierzęcych oznacza pasmo trudnych, pozbawionych sensu wyrzeczeń, często powiązanych z niepożądanymi konsekwencjami dla zdrowia. Odnajdując w weganizmie radość i spełnienie istotnych idei, łatwiej włożyć wysiłek w zmianę nawyków żywieniowych i przyzwyczaić się do nowych smaków.

Czy dieta wegetariańska jest dobra dla dzieci? Dowiesz się tego z naszego filmu 

Zobacz film: Dieta wegetariańska i wegańska u małych dzieci. Źródło: Dzień Dobry TVN.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
155
16
Polecamy
Czy dieta dopasowana do grupy krwi jest skuteczna i zdrowa?
Czy dieta dopasowana do grupy krwi jest skuteczna i zdrowa? Dzień Dobry TVN
Dieta Alleluja - na czym polega? Zasady, efekty, opinie
Dieta Alleluja - na czym polega? Zasady, efekty, opinie Dzień Dobry TVN
Dieta wegetariańska – na czym polega i jaki ma wpływ na zdrowie?
Dieta wegetariańska – na czym polega i jaki ma wpływ na zdrowie? TVN zdrowie
Wegetarianizm – zalety i wady diety bezmięsnej
Wegetarianizm – zalety i wady diety bezmięsnej TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
Siemię lniane -  właściwości lecznicze. Jak przygotować i pić siemię?
Siemię lniane -  właściwości lecznicze. Jak przygotować i pić siemię?
MCV w morfologii – normy, podwyższone i obniżone stężenie
MCV w morfologii – normy, podwyższone i obniżone stężenie