Polub nas na Facebooku
Czytasz: Udar cieplny – objawy, pierwsza pomoc i leczenie
menu
Polub nas na Facebooku

Udar cieplny – objawy, pierwsza pomoc i leczenie

NAN

Fot: fotolia.com

Udar cieplny to ostatnia faza reakcji organizmu na przegrzanie i niemożność odprowadzenia nagromadzonego nadmiaru ciepła. Jest bardzo poważnym stanem chorobowym, zwłaszcza w przypadku dzieci, a także osób starszych i przewlekle chorych, stanowiącym niekiedy zagrożenie życia.

Udar cieplny najczęściej bywa konsekwencją działania intensywnego promieniowania słonecznego i przegrzania głowy oraz szyi. Niebezpieczeństwo jego wystąpienia znacząco wzrasta także w dni pochmurne, gdy temperatura powietrza przekracza 30°C, a dodatkowo panuje wysoka wilgotność powietrza. Udar cieplny, czyli zaburzenie termoregulacji organizmu, bywa też efektem nadmiernego wysiłku fizycznego wykonywanego w wysokiej temperaturze.

Udar cieplny – objawy

Udar cieplny często bywa mylony z wyczerpaniem upałem, czyli stanem znacznie łagodniejszym, wywołanym zazwyczaj odwodnieniem organizmu będącym konsekwencją nadmiernego pocenia się i nieprzyjmowania odpowiednich ilości płynów. Charakteryzuje się narastającym zmęczeniem, uczuciem osłabienia i niepokoju oraz obfitą potliwością, w miarę pogarszania się stanu chorego następuje też spadek ciśnienia, zwolnienie tętna, a skóra staje się blada i lepka. Czasami wyczerpanie upałem prowadzi też do zaburzeń świadomości czy omdleń.

Udar cieplny, który pojawia się, gdy w organizmie zostają zaburzone mechanizmy termoregulacji i schładzania, jest zaburzeniem znacznie poważniejszym, przede wszystkim dlatego, że towarzyszy mu bardzo wysoka gorączka, przekraczająca niejednokrotnie 40°C. Utrzymująca się zbyt długo taka temperatura może prowadzić do uszkodzenia komórek nerwowych, a nawet nieodwracalnej denaturacji, czyli ścinania się białek, co w konsekwencji grozi śmiercią.

Udar cieplny bywa bardzo groźny, ponieważ często występuje nagle, choć niekiedy poprzedzają go bóle i zawroty głowy, wymioty i nudności, a także szybko postępujące zmęczenie. Skóra staje się wówczas gorąca, zaczerwieniona i sucha, oddech jest szybki i płytki, a tętno może wzrosnąć do 160–180 uderzeń na minutę. Udarowi cieplnemu czasami towarzyszą zaburzenia świadomości i uczucie dezorientacji, w końcowej fazie dochodzi też do utraty przytomności, drgawek i zapaści układu krążenia.

Zobacz także: Hipertermia – czym grozi przegrzanie organizmu?

Leczenie udaru cieplnego

Na udar cieplny najbardziej narażone są dzieci i osoby starsze, jego ryzyko zwiększają również:

  • osłabienie spowodowane przewlekłymi chorobami;
  • brak snu;
  • otyłość;
  • spożywany w nadmiarze alkohol;
  • przebycie udaru cieplnego w przeszłości;
  • niektóre leki, zwłaszcza moczopędne (m.in. beta-blokery wykorzystywane w leczeniu nadciśnienia), ale również preparaty z grupy fenotiazyn (stosowane w terapii zaburzeń psychicznych), środki antyalergiczne czy antycholinergiczne, używane do łagodzenia dolegliwości związanych z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, układu oddechowego czy moczowo-płciowego.

W przypadku udaru cieplnego najważniejsza jest szybka pomoc lekarska, ponieważ konieczne może okazać się dożylne podanie płynów lub środków pobudzających pracę serca. Zaburzenie wymaga natychmiastowej hospitalizacji, by monitorować i kontrolować temperaturę ciała. W razie utrzymywania się drgawek podaje się dożylnie środki uspokajające.

Zobacz także: Udar słoneczny grozi zgonem: objawy udaru słonecznego, przyczyny i pierwsza pomoc

Po przejściu udaru cieplnego należy odpoczywać przez kilka dni, najlepiej pozostając w łóżku. Temperatura ciała może zmieniać się jeszcze przez kilka następnych tygodni.

Udar cieplny – pierwsza pomoc

Szansą na uratowanie chorego, który przechodzi udar cieplny, są szybko podjęte działania przez osoby z otoczenia. W pierwszej kolejności należy jak najszybciej przenieść chorego w chłodne, najlepiej klimatyzowane miejsce, położyć z nogami umieszczonymi powyżej tułowia, poluzować ciasną odzież, podać niewielką ilość chłodnych płynów i zadzwonić po pogotowie.

W oczekiwaniu na profesjonalną pomoc osobę z udarem cieplnym trzeba schłodzić, najlepiej zanurzając w wannie z chłodną wodą, ewentualnie umieszczając pojemniki z lodem pod ramionami, w pachwinach, wokół szyi i kostek. Można ją również owinąć w zimne, mokre prześcieradło lub ręcznik, a także energicznie wachlować, by w ten sposób obniżyć temperaturę ciała. Nie wolno jednak wywołać dreszczy, w wyniku których organizm zacznie wytwarzać ciepło.

Udar cieplny u dziecka

Niemowlęta i małe dzieci są szczególnie narażone na udar cieplny, ponieważ ich organizmy łatwiej absorbują ciepło, a termoregulatory nie są jeszcze w pełni zdolne do intensywnego wysiłku. Jeśli dziecko zaczyna być marudne, płakać, intensywnie się pocić albo ma dreszcze, należy jak najszybciej zabrać je w chłodniejsze i zacienione miejsce, rozebrać i podać coś do picia. Gdy to nie pomaga, a stan dziecka się pogarsza – skóra jest sucha i zaczerwieniona, dochodzi do zaburzeń świadomości, omdleń czy drgawek – trzeba jak najszybciej wezwać pogotowie.

Udaru cieplnego można uniknąć, dbając o nawodnienie organizmu, w upalne dni pijąc nawet wtedy, gdy nie odczuwa się pragnienia. Należy też unikać wytężonego wysiłku fizycznego między godziną 10:00 a 16:00, często odpoczywać w chłodniejszych miejscach, nosić jasną i przewiewną odzież.

Zobacz film: Co powinieneś wiedzieć, zanim pójdziesz na zwolnienie lekarskie? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
34
1
Polecamy
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym?
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym? Dzień Dobry TVN
Padaczka alkoholowa – czy można ją wyleczyć? Pierwsza pomoc
Padaczka alkoholowa – czy można ją wyleczyć? Pierwsza pomoc Dzień Dobry TVN
Udar słoneczny grozi zgonem: objawy udaru słonecznego, przyczyny i pierwsza pomoc
Udar słoneczny grozi zgonem: objawy udaru słonecznego, przyczyny i pierwsza pomoc TVN zdrowie
Szok termiczny - co to jest? Przyczyny, objawy i pierwsza pomoc
Szok termiczny - co to jest? Przyczyny, objawy i pierwsza pomoc TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
Siemię lniane -  właściwości lecznicze. Jak przygotować i pić siemię?
Siemię lniane -  właściwości lecznicze. Jak przygotować i pić siemię?
MCV w morfologii – normy, podwyższone i obniżone stężenie
MCV w morfologii – normy, podwyższone i obniżone stężenie