Czytasz: Szkarlatyna – objawy, leczenie, czy jest zaraźliwa? Możliwe powikłania po szkarlatynie

Szkarlatyna – objawy, leczenie, czy jest zaraźliwa? Możliwe powikłania po szkarlatynie

NAN

Fot: kanachaifoto / fotolia.com

Szkarlatyna należy do ostrych chorób zakaźnych wieku dziecięcego, której szczyt zachorowań przypada na 3–7. rok życia. Pierwsze objawy szkarlatyny są typowe dla anginy. Choroba jest zaraźliwa, a ewentualne powikłania mogą okazać się bardzo groźne. 

Szkarlatyna to inna nazwa płonicy (łac. scarlatina). Chorobę wywołuje paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A (Streptococcus pyogenes – paciorkowiec ropny zaliczany do ziarniaków). Szkarlatyna najczęściej występuje w okresie jesienno-zimowym oraz wczesną wiosną.

Szkarlatyna – objawy

Bezobjawowy okres inkubacji (wylęgania) choroby trwa do 5 dni, po którym nagle pojawiają się poniższe objawy:

  • gorączka (do 40°C)
  • wymioty
  • ból gardła
  • ból głowy.

Na tym etapie lekarz badający dziecko diagnozuje anginę.

Może także wystąpić:

Równocześnie z gorączką bądź w następnej dobie pojawia się wysypka. Jest ona drobnoplamista, rozsiana. Wysypka w szkarlatynie lokalizuje się na tułowiu (na brzuchu, plecach, piersiach, a także na pośladkach i w pachwinach), w zgięciach łokciowych oraz podkolanowych. Na twarzy występuje na policzkach; okolice nosa i ust pozostają blade, co tworzy tzw. trójkąt Fiłatowa. Wysypka może trwać od jednej doby do kilku dni.

Pozostałe objawy szkarlatyny:

  • malinowy język początkowo z białym nalotem
  • tzw. objaw Pastii (poszerzenie i wzmożona łamliwość drobnych naczyń, co widać w postaci linijnych wybroczyn w fałdach skórnych)
  • łuszczenie się skóry (głównie na stopach i dłoniach; ma miejsce kilka dni po ustąpieniu wysypki).

Uwaga! Jeśli szkarlatyna rozwinie się bez wysypki, grubopłatowe łuszczenie się skóry pozwala na wsteczne rozpoznanie choroby.

W szkarlatynie o przebiegu toksycznym występują ponadto: utrata przytomności, zaburzenia układu krążenia, zapalenie mięśnia sercowego, powiększenie wątroby i śledziony, szmer kurczowy nad sercem.

W szkarlatynie o przebiegu septycznym stwierdza się wyraźne zmiany w gardle. Może dojść do zapalenia węzłów chłonnych na szyi oraz do martwicy tkanek dna jamy ustnej (angina Ludwiga/ropowica dna jamy ustnej), bakteriemii oraz posocznicy (sepsy).

W badaniach laboratoryjnych (morfologia) w przebiegu szkarlatyny stwierdza się podwyższoną ilość leukocytów, podwyższony odczyn antystreptolizynowy (ASO) oraz podwyższony odczyn Biernackiego (OB – wskaźnik opadania erytrocytów).

Szkarlatyna u dorosłych

Szkarlatyna jest chorobą charakterystyczną dla wieku dziecięcego. Jednak bakteria może zaatakować również dorosłych objawiając się u nich paciorkowcowym zapaleniem gardła.

Szkarlatyna – leczenie

Szkarlatynę leczy się antybiotykami, które podaje się przez 10–14 dni. W tym czasie należy często wietrzyć mieszkanie, szczególnie pokój, w którym przebywa chore dziecko. Jeśli gorączka jest wysoka i dziecko obficie się poci, trzeba w miarę potrzeb zmieniać mu piżamę i pościel. Dziecko, u którego lekarz zdiagnozuje szkarlatynę, musi wypoczywać i dużo pić. Powinno pozostać w domu na czas leczenia, a także przez około tydzień po jego zakończeniu (szczególnie ważne jest pozostanie w domu przez co najmniej 24 godziny po rozpoczęciu kuracji).

Czy szkarlatyna jest zaraźliwa?

Tak. Do zakażenia zwykle dochodzi drogą powietrzno-kropelkową poprzez błony śluzowe gardła oraz uszkodzoną skórę; to tzw. płonica przyranna, w której objawy anginy nie występują (szkarlatyna bez gorączki, wymiotów, bólu głowy i gardła).

Zarazić można się od drugiego człowieka, który jest nosicielem paciorkowca, choruje na zakażenie paciorkowcowe lub u którego ustąpiły objawy choroby zakaźnej.

Uwaga! Zarażać może nieświadomie osoba zdrowa, będąca nosicielem bakterii.

Jeśli dorosły choruje na anginę paciorkowcową, również może być źródłem zakażenia. Zarazić można się też poprzez kontakt z zakażonymi przedmiotami, szczególnie osobistymi (ręcznik, pościel, odzież). Szkarlatyna jest chorobą zakaźną nawet do 21. dnia po zarażeniu.

Uwaga! Nie ma szczepionki na szkarlatynę. Raz przebyta choroba nie daje odporności (chorować można nawet kilka razy).

Szkarlatyna a ciąża

Kobieta w ciąży, która zarazi się paciorkowcem, powinna zostać poddana bezpiecznej dla płodu antybiotykoterapii. Szkarlatyna może powodować powikłania groźne zarówno dla matki, jak i dla rozwijającego się dziecka, dlatego chorobę należy jak najszybciej wyleczyć.

To Cię zainteresuje

Żółtaczka fizjologiczna i patologiczna u noworodka. Jak długo się utrzymują? Zespół Edwardsa – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania Pierwsze chwile z noworodkiem w domu. Zachwycasz się, jak pięknie jest opalony? Gnaj z nim do lekarza!

Szkarlatyna u niemowlaka

Choroba występuje najczęściej u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, u niemowląt praktycznie wcale. Szkarlatyny raczej nie obserwuje się u niemowląt do 6. miesiąca życia (występuje u nich odporność bierna – przed chorobą zabezpieczone są dzięki przeciwciałom przekazanym przez matkę w okresie ciąży). Niemowlę na leczenie może zostać skierowane do szpitala.

Możliwe powikłania po szkarlatynie

Szkarlatyna wymaga bezwzględnego zastosowania antybiotykoterapii – kurację należy przeprowadzić do końca w celu całkowitego pozbycia się z organizmu bakterii wywołującej chorobę. Źle leczona bądź niewyleczona szkarlatyna może przejść w: kłębuszkowe zapalenie nerek, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie stawów, zapalenie nerek z krwiomoczem, gorączkę reumatyczną.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
0
Więcej na temat
Jak wyglądają potówki u niemowlaka i noworodka? Jak z nimi walczyć?
Choroba Kawasaki – diagnostyka, objawy, leczenie
Jak bezpiecznie zwalczyć przeziębienie w ciąży?
Toczeń układowy – objawy, leczenie i rokowanie, powikłania w ciąży
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Co to jest transplantologia? Definicja, statystyki, etyka
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Ból w mostku – powód do paniki? Nie zawsze oznacza zawał
Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czym jest to groźne schorzenie?