Polub nas na Facebooku
Czytasz: Sól jodowana - dlaczego do soli dodaje się jod? Jaka sól - jodowana czy niejodowana?

Sól jodowana - dlaczego do soli dodaje się jod? Jaka sól - jodowana czy niejodowana?

sól krystaliczna wysypująca się ze słoika na drewniany blat

Fot. 14031857 / Getty Images

Sól jodowana jest produktem powszechnie stosowanym w gospodarstwach domowych. Wzbogacana jest o jod - cenny minerał zapobiegający chorobom tarczycy. Obowiązek jodowania soli został wprowadzony ze względu na często diagnozowane niedobory jodu i związane z tym choroby: kretynizm u dzieci i niedoczynność tarczycy. 

Na rynku dostępne są różne rodzaje soli. Jednym z wariantów jest sól jodowana i niejodowana. W codziennym żywieniu zalecana jest ta wzbogacona o jod, gdyż minerał ten jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Należy do przeciwutleniaczy chroniących przed chorobami serca i nowotworami.

Sól jodowana czy niejodowana?

Sól jest najpopularniejszą przyprawą oraz środkiem o działaniu konserwującym stosowanym w domowych kuchniach oraz w produkcji żywności. Stanowi ważne źródło sodu niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Minerał ten odpowiada za regulowanie gospodarki wodnej, pH ustroju, ciśnienia osmotycznego oraz uczestniczy w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej. Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje dzienne spożycie soli na poziomie 5 g. Na sklepowych półkach można znaleźć sól jodowaną i niejodowaną. Specjaliści do spraw żywienia jako dodatek do potraw zalecają używanie soli jodowanej. Obowiązek wzbogacania soli o jod został wprowadzony pod koniec XX wieku. Decyzja ta była spowodowana powszechnie występującymi niedoborami jodu wśród Polaków.

Sól jodowana - rola jodu w organizmie

Sól jodowana jest nie tylko ważnym źródłem sodu, ale dostarcza również innego niezbędnego organizmowi minerału, czyli jodu. Związek ten jest składnikiem hormonów tarczycy - tyroksyny oraz trójjodotyroniny i jest niezbędny do ich wytwarzania. Hormony te odpowiadają za regulowanie wszystkich szlaków przemiany materii. Od ich prawidłowego stężenia w surowicy krwi zależy rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego oraz mózgu. Hormony tarczycy, a tym samym jod odgrywają ważną rolę w pracy serca i nerek oraz w procesie wzrostu i dojrzewania kości. Ponadto, uczestniczą w procesie wytwarzania energii oraz oddychania komórkowego. Jod należy do związków przeciwutleniających, które neutralizują szkodliwe działanie wolnych rodników tlenowych. Dzięki temu minerał ten wykazuje właściwości przeciwzapalne i antynowotworowe oraz działa ochronnie na układ sercowo-naczyniowy.

Sól jodowana - dlaczego wprowadzono obowiązek jodowania soli?

Sól jodowana została wprowadzona na rynek w celu zapobiegania niebezpiecznym dla zdrowia niedoborom jodu, które do niedawna powszechnie występowały wśród ludności polskiej. Jednym z najczęstszych skutków niedoboru jodu w organizmie jest niedoczynność tarczycy, nazywana również hipotyreozą. Istotą tej choroby jest produkowanie przez tarczycę zbyt małej ilości hormonów. Objawia się m.in.: zwiększeniem masy ciała, nadmierną sennością, zaburzeniami pamięci i koncentracji, suchą i łuszczącą się skórą, bradykardią, uczuciem ciągłego zimna, obniżeniem temperatury ciała oraz zdolności intelektualnych. Hipotyreozie towarzyszą również: łamliwość włosów i paznokci, ochrypły głos, zaburzenia miesiączkowania. Niedoczynność tarczycy spowodowana niedoborem jodu może z czasem doprowadzić do zaburzeń w układzie sercowo-naczyniowym w postaci np. nadciśnienia tętniczego, niewydolności rozkurczowej i skurczowej serca oraz nieprawidłowości w metabolizmie cholesterolu. Niedobór jodu w diecie ciężarnych jest zagrożeniem nie tylko dla przyszłej matki, ale również dla jej dziecka. Może powodować zaburzenia w rozwoju psychomotorycznym oraz doprowadzić do wystąpienia kretynizmu - choroby objawiającej się niedorozwojem umysłowym. Innymi symptomami kretynizmu u dziecka są: powiększenie języka, suchość i bladość skóry, trudności z przyjmowaniem pokarmu, skłonność do zaparć, karłowatość, upośledzenie słuchu. Metodą zapobiegania tym schorzeniom i nieprawidłowościom jest właśnie jodowanie soli stosowanej w domowych kuchniach.

Czy sól jest zdrowa? Zobaczcie sami:

Zobacz film: Czy sól jest zdrowa? Źródło: Dzień Dobry TVN

Sól jodowana - na czym polega jodowanie soli?

Sól jodowana jest zwykle otrzymywana poprzez dodanie do soli jodanu potasu. Związek ten cechuje się bardzo dobrą rozpuszczalnością pozwalającą na jego łączenie z suchymi kryształkami soli. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca dodawanie 30-40 mg jodu na jeden kilogram soli. Proces jodowania soli może być przeprowadzony dwoma podstawowymi metodami. Pierwsza z nich - metoda mokra - polega na wlewaniu do soli kuchennej roztworu jodanu potasu. Drugim sposobem jest metoda sucha, czyli dodanie do soli suchego proszku zawierającego jod.

Sól jodowana i niejodowana - konsekwencje nadmiaru

Nadmiar soli w diecie, bez względu na jej rodzaj prowadzi do niebezpiecznych konsekwencji zdrowotnych. Przyczynia się do zatrzymywania wody w organizmie i powstawania obrzęków

Sól kuchenna niejodowana - właściwości. Duża ilość soli sprzyja wzrostowi ciśnienia tętniczego krwi skutkując rozwojem nadciśnienia. Stanowi czynnik zwiększający ryzyko wystąpienia różnych chorób i problemów zdrowotnych, m.in. nowotworów żołądka, udaru mózgu, włóknienia mięśnia sercowego, kamicy nerkowej oraz osteoporozy.

Polecamy: Sól morska – jakie są jej zalety i przewaga nad solą kuchenną?

Sól niejodowana - zastosowanie

W gospodarstwach domowych zastosowanie ma nie tylko sól wzbogacona o jod, ale również sól niejodowana. Dużą popularnością zyskała sól kłodawska, czyli niejodowana sól kuchenna wydobywana w Kopalni Soli Kłodawa zlokalizowanej na terenie województwa wielkopolskiego. Wykorzystywana jest w przemyśle spożywczym i przetwórstwie rybnym, a także w lecznictwie, rolnictwie i przemyśle chemicznym. Sól kłodawska, czyli sól kamienna niejodowana stanowi dobre źródło minerałów, takich jak: potas, żelazo, cynk, selen, magnez, wapń i miedź. Roztwór soli kłodawskiej znajduje zastosowanie jako środek wspomagający leczenie stanów zapalnych gardła, gdyż działa dezynfekująco i antybakteryjnie. Ponadto wykazuje właściwości przeciwobrzękowe i przeciwzapalne. 

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
23
7
Polecamy
Głodówki oczyszczające. Głosy za i przeciw
Głodówki oczyszczające. Głosy za i przeciw Dzień Dobry TVN
Ile cukru jest w napojach gazowanych? Jakie są konsekwencje nadmiernej ilości cukru w diecie?
Ile cukru jest w napojach gazowanych? Jakie są konsekwencje nadmiernej ilości cukru w diecie? Dzień Dobry TVN
Jod – właściwości, działanie i źródła. Jakie są konsekwencje jego niedoboru i nadmiaru?
Jod – właściwości, działanie i źródła. Jakie są konsekwencje jego niedoboru i nadmiaru? TVN zdrowie
Jod – naturalne źródła w pożywieniu
Jod – naturalne źródła w pożywieniu TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?