Polub nas na Facebooku
Czytasz: Rdzeń kręgowy – anatomia, uszkodzenia i choroby

Rdzeń kręgowy – anatomia, uszkodzenia i choroby

NAN

Fot: fotolia.com

Rdzeń kręgowy jest należy do kluczowych elementów układu nerwowego. Jest odpowiedzialny za unerwienie skóry, mięśni i gruczołów. Rdzeń kręgowy przewodzi impulsy nerwowe. Sprawdź, jakie są najczęstsze uszkodzenia rdzenia kręgowego!

Rdzeń kręgowy (łac. medulla spinalis) kształtem przypomina sznur. Jego długość wynosi ok. 45 cm, średnica blisko 1 cm, a masie ok. 30 g. Przewodzi impulsy nerwowe między mózgowiem a układem obwodowym. Rdzeń kręgowy znajduje się w kręgosłupie, a dokładniej w kanale kręgowym. Rdzeń łączy się z rdzeniem przedłużonym u góry i kończy stożkiem rdzeniowym w II kręgu lędźwiowym.

Budowa rdzenia kręgowego

Rdzeń kręgowy złożony jest z segmentów:

  • 12 piersiowych,
  • 5 lędźwiowych,
  • 5 krzyżowych,
  • 1 guziczny.

Nerwy są połączone z rdzeniem za sprawą korzeni nerwowych-brzusznych i korzeni grzbietowych. Składają się z 5–10 nici korzeniowych (pęczków nerwowych).

W okolicy szyjnej i lędźwiowej rdzeń kręgowy ma wrzecionowate zgrubienia. Na jego powierzchni znajdują się liczne podłużne bruzdy, które dzielą rdzeń na sześć sznurów. Rdzeń otoczony jest trzema oponami (twardą, podpajęczą i miękką). W jego wnętrzu znajduje się substancja szara (istota szara), a na zewnątrz – substancja biała (istota biała). Przez środek rdzenia przebiega wąski kanał środkowy, który u góry przechodzi w kanał środkowy rdzenia przedłużonego.

Poza wspomnianym unerwieniem mięśni, skóry, gruczołów podstawowymi funkcjami rdzenia kręgowego jest koordynacja funkcji ruchowych; biegną w nim także drogi czucia głębokiego i temperatury.

Zobacz film: Czy i jak można wyleczyć złamany kręgosłup? Źródło: 36,6.

Uszkodzenia rdzenia kręgowego – przyczyny

Rdzeń kręgowy ze względu na swoją kruchą budowę jest podatny na wiele chorób i uszkodzeń. Naturalną obroną rdzenia jest kręgosłup i jego poszczególne kręgi. Dodatkową ochronę stanowi kanał kręgowy. Amortyzację zapewnia płyn mózgowo-rdzeniowy i wspomniane opony. Te elementy nie ochraniają jednak przed dużymi urazami (najczęściej mechanicznymi).

Uszkodzenia rdzenia kręgowego mogą być wynikiem naciągnięcia, przecięcia, rozerwania, stłuczenia, ucisku oraz złamania. Ich przyczynami bywają m.in. urazy w przypadku sportowców, wypadki komunikacyjne, upadki, a nawet powikłania pooperacyjne.

Objawy uszkodzenia rdzenia kręgowego

W przypadku osoby z uszkodzonym rdzeniem kręgowym najczęściej bez rehabilitacji nie ma mowy o prowadzeniu normalnego życia. Urazom towarzyszą najczęściej:

  • problemy z samodzielnym oddychaniem,
  • silny ból i ucisk w okolicach kręgosłupa, klatki piersiowej i głowy,
  • paraliż części ciała,
  • trudności lub niemożność utrzymania równowagi i chodzenia,
  • nietrzymanie moczu i stolca.

Uszkodzeniom rdzenia kręgowego łączą się najczęściej z urazami kręgosłupa, zwłaszcza po wypadkach motoryzacyjnych, kiedy to nierzadkie są także urazy głowy, klatki piersiowej, złamania miednicy i kończyn dolnych, krwiaki opłucnej.

Uszkodzony rdzeń kręgowy – leczenie

Niestety, rdzeń kręgowy nie ma zdolności regeneracji. Chociaż lekarze i naukowcy pracują nad nowatorskimi metodami leczenia, to obecnie w większości uszkodzeń rdzenia kręgowego, nie udaje się doprowadzić do cofnięcia zaburzeń.

Leczenie rdzenia kręgowego zależne jest od rodzaju urazu. Do całkowitego przerwania dochodzi bardzo rzadko, jednak nawet uszkodzenia o mniejszym zakresie są wyzwaniem dla lekarza i osoby cierpiącej.

Zobacz film: Jak wygląda leczenie złamanego kręgosłupa? Źródło: 36,6.

Ortopedzi często klasyfikują urazy rdzenia kręgowego według skali Frankela, w której wyróżnia się 5 stopni:

  • A – oznacza całkowite uszkodzenie rdzenia (porażenia, paraliż),
  • B – brak możliwości poruszania ciałem z zachowaniem czucia (nawet częściowym),
  • C – możliwość wykonywania ruchów (mocno ograniczonych) z częściowo zachowanym czuciem lub nieczuciem,
  • D – niedowłady różnego stopnia,
  • E – brak ubytków neurologicznych.

Pierwszymi zaleceniami lekarzy w przypadku uszkodzeń rdzenia jest podanie glikokortykosteroidów (do 8 godzin od wystąpienia urazu), jednak ich skuteczność nie została dostatecznie udowodniona. Dalszym możliwym leczeniem jest operacja neurochirurgiczna i rehabilitacja.

Szacuje się, że nie więcej niż 5% wszystkich uszkodzeń rdzenia kręgowego udaje się wyleczyć.

Zobacz film: Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z urazem kręgosłupa? Źródło: 36,6.

Zapalenie rdzenia kręgowego

Jedną z najczęstszych chorób rdzenia kręgowego, niepowstałą z uszkodzenia mechanicznego, jest zapalenie. Najczęściej łączy się ono z toczniem rumieniowatym i chorobami zakaźnymi. Jest to schorzenie neurologiczne, w którym dochodzi do uszkodzenia struktur rdzenia. Jedną z postaci zapalenia jest ostre poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego.

W przypadku ostrego poprzecznego zapalenia kręgowego (acute transverse myelitis) dochodzi do osłabienia siły mięśni, a niekiedy do trwałego inwalidztwa. Pierwszymi objawami ostrego poprzecznego zapalenia rdzenia kręgowego są częste bóle w plecach, kończynach i nierzadko także specyficzne uczucie opasywania. Po krótkim czasie pojawiają się kolejno: zaburzenia czynności nerwów odpowiedzialnych za ruch, czucie i nerwy wegetatywne. Wśród kolejnych objawów lekarze wymieniają: paraliż kończyn dolnych, zaburzenia czynności jelit i pęcherza, współistnienie zakażenia, owrzodzenie jamy ustnej i narządów płciowych, wysypkę, sinicę marmurkowatą, zapalenie błony surowiczej i nerwu wzrokowego.

Aby zdiagnozować ostre poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, najczęściej wykonuje się rezonans magnetyczny rdzenia oraz mózgu, a także analizę płynu mózgowo-rdzeniowego. Stosowanym leczeniem jest terapia lekami przeciwbólowymi oraz żmudna i długa rehabilitacja. Zdaniem ortopedów powrót do zdrowia trwa średnio 2 lata, a 30% osób zapadłych na zapalenie zostaje trwałymi inwalidami.

Zobacz film: Jak dbać o kręgosłup? Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
43
6
Polecamy
Zespół sztywnego serca. Martynkę uratowała pionierska operacja
Zespół sztywnego serca. Martynkę uratowała pionierska operacja Dzień Dobry TVN
Kiła nabyta i kiła wrodzona - objawy, leczenie
Kiła nabyta i kiła wrodzona - objawy, leczenie Dzień Dobry TVN
Paraplegia pourazowa i spastyczna – przyczyny i objawy
Paraplegia pourazowa i spastyczna – przyczyny i objawy TVN zdrowie
Poznaj historię Davida, który dzięki nowatorskiej metodzie leczenia odzyskał część sprawności
Poznaj historię Davida, który dzięki nowatorskiej metodzie leczenia odzyskał część sprawności TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Uczulenie na komary – jakie są objawy? Jak zmniejszyć opuchliznę?
Uczulenie na komary – jakie są objawy? Jak zmniejszyć opuchliznę?