Polub nas na Facebooku
Czytasz: Psychoza maniakalno-depresyjna – objawy, przyczyny i leczenie

Psychoza maniakalno-depresyjna – objawy, przyczyny i leczenie

smutna kobieta siedzi na podłodze, rękami zasłania twarz

Fot. Nadezhda1906 / Getty Images 

Psychoza maniakalno-depresyjna to choroba, w której dziedziczenie odgrywa istotną rolę. Jako zespół objawów nie jest uleczalna, lecz istnieje możliwość całkowitej kontroli tej choroby poprzez odpowiednią farmakoterapię.

Psychoza maniakalno-depresyjna czy cyklofenia to nazwy poniekąd historyczne. Obecnie używa się określeń „choroba afektywna dwubiegunowa” lub „zaburzenia afektywne dwubiegunowe”. Częstość występowania schorzenia można oszacować na około 2% społeczeństwa, jednak stopień rozpowszechnienia objawów wchodzących w zakres tej choroby jest zdecydowanie wyższy. Jest to zaburzenie charakteryzujące się występowaniem epizodów depresyjnych lub maniakalnych, czy też epizodów o charakterze mieszanym. Pomiędzy nimi występują okresy całkowitego lub znaczącego ustąpienia objawów klinicznych. Choroba staje się istotnym problemem społecznym, gdyż dotyka często osób w młodym wieku, przez co niejednokrotnie czyni je niezdolnymi do pracy. Prowadzi do zaburzeń w zakresie funkcjonowania społecznego, rodzinnego, zawodowego. Skuteczne leczenie jest możliwe pod warunkiem wczesnego rozpoznania i właściwej współpracy chorego z lekarzem.

Psychoza maniakalno-depresyjna – czym jest?

Należy pamiętać, że psychoza maniakalno-depresyjna nie jest jedną konkretną chorobą, dającą określone objawy. Jest to kilka przeplatających się zaburzeń o odmiennym obrazie klinicznym. Poszczególne epizody mają różne nasilenie, przebieg, w różnym stopniu odpowiadają na leczenie. Wyróżnia się kilka typów psychozy maniakalno-depresyjnej, a mianowicie:

  • typ I – liczne epizody depresyjne przeplatające się z kilkoma epizodami manii,
  • typ II – liczne epizody depresji przeplatające się kilkoma epizodami hipomanii (manii o mniejszym nasileniu),
  • typ III – epizody depresyjne, manii, hipomanii, które wynikają ze stosowania leków przeciwdepresyjnych,
  • typ III i hipomania – wynik nadużycia alkoholu lub innych substancji czynnych,
  • typ sezonowy – w okresie jesienno-zimowym pojawiają się epizody depresji, natomiast w miesiącach letnich – manii.

Częstotliwość występowania zmiany faz jest różna. Może występować jeden epizod raz na kilka lat, jak również kilka zmian nastroju w jednym miesiącu. Poszczególne epizody mają specyficzne objawy kliniczne.

Jakie są pierwsze objawy depresji? Odpowiedź znajdziesz w naszym filmie:

Zobacz film: Jakie są pierwsze objawy depresji? Źródło: 36,6.

Przyczyny psychozy maniakalno-depresyjnej

Na powstanie oraz na przebieg choroby wpływ ma wiele czynników biologicznych, społecznych i psychicznych. Bardzo istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne. Istnieją podejrzenia co do tendencji do dziedziczenia psychozy maniakalno-depresyjnej, choć należy pamiętać, że nie ma jednej konkretnej przyczyny choroby. Do jej wystąpienia, a także stopnia nasilenia objawów przyczynia się kilka czynników. Bardzo duży wpływa mają wszelkiego rodzaju czynniki psychospołeczne czy środowiskowe. Samo nasilenie objawów bardzo koreluje z wieloma czynnikami psychicznymi, jak np. z relacjami z bliskimi czy z właściwym rytmem dnia.

Objawy psychozy maniakalno-depresyjnej

Objawy kliniczne różnią się w zależności od tego, jaki epizod ma aktualnie chory lub czy jest w fazie remisji, czyli wycofania się objawów chorobowych.

Epizod depresyjny objawia się obniżeniem nastroju, brakiem radości z życia, utratą zdolności do cieszenia się tym, co do tej pory sprawiało radość i przyjemność. Chory traci wszelkie zainteresowania, traci siły, energię i chęć życia. Objawy obejmują również zaburzenia pamięci, koncentracji, osłabienie, problem z wykonywaniem codziennych czynności, nawet tych higienicznych. Wśród objawów epizodu depresji wymienia się także:

  • zahamowanie psychoruchowe, czyli pozostanie w totalnym bezruchu, niemożność nawiązania z chorym żadnego kontaktu słownego ani wzrokowego,
  • nadmierną senność,
  • spadek libido,
  • drażliwość, płaczliwość,
  • próby samobójcze,
  • myślenie depresyjne, czyli pesymistyczne,
  • objawy wytwórcze w postaci urojeń, poczucia winy, beznadziejności,
  • halucynacje słuchowe w postaci głosów nakazujących czy oskarżających.

Epizod maniakalny jest zupełnie odwrotny. Charakteryzuje się podwyższonym nastrojem. Objawy to:

  • nadpobudliwość,
  • wesołkowatość,
  • próby narzucania innym własnej woli,
  • łatwe popadanie w złość, a nawet we frustrację,
  • słowotok,
  • gonitwa myśli,
  • nielogiczne wypowiedzi,
  • bezkrytyczność wobec siebie,
  • nadmiar energii,
  • bezsenność.

Czasami pacjent nie ma typowej manii, a tzw. hipomanię. Objawy są wtedy mniej nasilone i krócej trwają. Chory ma wtedy zwiększony napęd psychoruchowy, jednak jest w stanie nad tym choć częściowo zapanować. Niektórzy chorzy mogą mieć również epizody mieszane, podczas których współwystępują objawy depresji i manii. Chory może więc być nadmiernie pobudzony, jednak towarzyszą mu wtedy myśli negatywne. Ma dużą skłonnością do prób samobójczych. Jeśli właściwie współpracuje z psychiatrą, przyjmuje leki według zaleceń, może mieć coraz więcej okresów remisji, czyli stanów bez jakichkolwiek objawów klinicznych.

Psychoza maniakalno-depresyjna – czy jest uleczalna?

Celem leczenia psychozy maniakalno-depresyjnej nie jest jej całkowite wyleczenie, lecz uzyskanie jak najdłuższego okresu remisji, a także zapobieganie nawrotom. Leczenie jest długotrwałe i należy liczyć się z długoletnim przyjmowaniem leków, właściwie do końca życia. Mimo braku objawów zaleca się leczenie podtrzymujące i profilaktyczne. Bardzo istotną rolę odgrywa również psychoterapia.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
11
1
Polecamy
Co to jest cyklofrenia? Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia.
Co to jest cyklofrenia? Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia. Dzień Dobry TVN
Jak rozpoznać hipomanię i manię?  Poznaj ich przyczyny, objawy i metody leczenia
Jak rozpoznać hipomanię i manię? Poznaj ich przyczyny, objawy i metody leczenia Dzień Dobry TVN
Depresja dwubiegunowa - przyczyny, objawy, leczenie
Depresja dwubiegunowa - przyczyny, objawy, leczenie TVN zdrowie
Zaburzenia schizoafektywne – jakie dają objawy? Przebieg i leczenie
Zaburzenia schizoafektywne – jakie dają objawy? Przebieg i leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?