Polub nas na Facebooku
Czytasz: Przyczyny powiększonej trzustki u dziecka – diagnostyka
menu
Polub nas na Facebooku

Przyczyny powiększonej trzustki u dziecka – diagnostyka

trzustka

Fot: Shidlovski / gettyimages.com

Trzustka jest organem znajdującym się w górnej partii jamy brzusznej. Jedną z jej funkcji jest wspomaganie trawienia. Podczas badań obrazowych można niekiedy wykryć powiększenie trzustki, które wraz z objawami może świadczyć o patologii.

Powiększenie trzustki może dotyczyć jej całego obszaru lub tylko fragmentów. Bardzo rzadko stan ten u dziecka spowodowany jest nowotworem. Dokładną ocenę powiększenia trzustki umożliwiają badania obrazowe.

Zobacz także:

Z czym wiąże się zapalenie trzustki u dzieci? Przyczyny, objawy i leczenie stanu zapalnego trzustki

Jak rak trzustki oszukuje układ immunologiczny?

Medyczna marihuana. Czy pomoże leczyć raka trzustki?

Przyczyny powiększonej trzustki u dziecka

Przypadkowe wykrycie powiększenia trzustki podczas badań obrazowych bez występowania jakichkolwiek objawów może świadczyć o takim wariancie anatomicznym narządu, szczególnie jeśli w kolejnych pomiarach nie wykazuje się istotnych zmian w tym zakresie.

Ważną przyczyną powiększonej trzustki u dziecka jest ostre zapalenie. Zmiana rozmiarów wynika przede wszystkim z powstania obrzęku. W przebiegu tej choroby rzadko dochodzi do trwałego uszkodzenia. Najczęstszym powodem ostrego zapalenia trzustki u dzieci jest kamica żółciowa, urazy brzucha oraz infekcje, takie jak świnka, różyczka, odra czy wirusowe zapalenia wątroby. Inne przyczyny, m.in. przewlekłe zapalenie trzustki czy guzy trzustki, które mogą manifestować się jej powiększeniem, występują u dzieci bardzo rzadko.

Objawy powiększonej trzustki u dziecka

Powiększenie narządu może nie dawać żadnych objawów, jeśli nie jest wywołane patologią. Choroby takie jak ostre zapalenie trzustki wywołują zwykle ostry ból w nadbrzuszu. Może on promieniować do pleców i zaostrzać się po spożyciu pokarmów.

Objawy towarzyszące ostremu zapaleniu trzustki to również:

  • nudności oraz wymioty;
  • tłuszczowe stolce, biegunka;
  • utrata masy ciała;
  • przyspieszone tętno.

U dzieci poniżej 3. roku życia dolegliwości są niecharakterystyczne. Objawy w ostrym zapaleniu trzustki rozwijają się zazwyczaj gwałtownie i dynamicznie, w przeciwieństwie do chorób infekcyjnych układu pokarmowego, z którymi schorzenie może zostać pomylone.

Każde niepokojące objawy powinny skłonić do jak najszybszego stawienia się do lekarza, który zbada pacjenta, oceni jego stan i zleci wykonanie badań dodatkowych.

Diagnostyka powiększonej trzustki

Dokładna ocena rozmiaru trzustki podczas badania fizykalnego nie jest możliwa. Już sama próba wybadania miąższu tego narządu przez pediatrę należy do wyzwań. Trzustka powiększona może być zobrazowana przy pomocy badań obrazowych – ultrasonografii (USG), które ma umiarkowaną wartość oraz dokładniejszej tomografii komputerowej (TK) jamy brzusznej z kontrastem. W przypadku stwierdzenia ostrego zapalenia trzustki na podstawie wyniku klasyfikuje się jej postać. Oprócz samych rozmiarów ocenia się również jej strukturę, porównując z obrazem innych narządów.

Po ustaleniu przyczyny powiększonej trzustki należy okresowo wykonywać pomiary kontrolne, obserwując, czy w wyniku leczenia zmniejsza ona swój rozmiar. Konieczna jest również ocena jej funkcjonowania poprzez pomiar enzymów takich jak amylaza czy lipaza. Lekarz zleca rutynowo badania w kierunku obecności stanu zapalnego – CRP oraz morfologię. Należy wziąć pod uwagę, że część pacjentów po rekonwalescencji i normalizacji parametrów może nadal mieć nieco powiększoną trzustkę lub jej fragmenty.

Leczenie powiększonej trzustki w zapaleniu narządu

Głównym postępowaniem w leczeniu powiększonej trzustki u dzieci przy jej ostrym zapaleniu jest nawadnianie i wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych. Pacjenci poddawani są głodówce w celu ograniczenia wydzielania trzustkowego. Silny ból redukowany jest dzięki lekom przeciwbólowym. W większości przypadków takie postępowanie prowadzi do powrotu do zdrowia. Należy jednak pamiętać o możliwych komplikacjach, takich jak martwica czy powstanie ropnia, który również może być widoczny pod postacią powiększenia trzustki, zazwyczaj niesymetrycznego.

Powiększona trzustka u dorosłych

Również w tej grupie chorych najczęstszą przyczyną powiększenia trzustki jest jej ostre lub przewlekłe zapalenie. Może powstawać jako powikłanie nadużywania alkoholu. Także powikłania tych dwóch chorób są przyczyną powiększenia zarysu narządu. Należą do nich torbiele oraz ropnie.

U starszych pacjentów powiększenie trzustki w badaniach obrazowych częściej niż u dzieci może być spowodowane obecnością masy patologicznej. Sam guz zazwyczaj nie uwidacznia się, można natomiast zaobserwować powiększenie w okolicy jego głowy. Każda nieprawidłowa masa stwierdzona podczas badania obrazowego powinna być poddana szczegółowej ocenie i nie powinno się jej lekceważyć, szczególnie gdy stwierdza się dodatkowe objawy mogące świadczyć o procesie nowotworowym rozwijającym się w organizmie. Warto powtórzyć badania po upływie około 2 tygodni. Należy dążyć do jak najszybszego potwierdzenia lub wykluczenia rozpoznania nowotworu. Niestety często dochodzi do zbyt późnego zakończenia diagnostyki, co wiąże się z mniejszą skutecznością leczenia.

Bioniczna trzustka - komu może pomóc? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Bioniczna trzustka - komu może pomóc? Źródło 36,6

Bibliografia:

1. Bai H., What have we learned about acute pancreatitis in children? [w:] „Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition”, 2011; 52: 262–270.

2. Kawalec W., Pediatria, Warszawa 2013.

3. Polkowski M., Powiększona głowa trzustki i inne niejednoznaczne wyniki badań obrazowych tego narządu – jak wykluczyć raka? [w:] „Gastroenterologia Kliniczna”, 2010, tom 2, nr 1, 24–29.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
95
6
Polecamy
Bezdech senny - przyczyny, objawy, leczenie i wiele więcej
Bezdech senny - przyczyny, objawy, leczenie i wiele więcej Dzień Dobry TVN
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego.
Jak leczyć chorobę?
Atak kamicy nerkowej - ból porównywalny do porodowego. Jak leczyć chorobę? Dzień Dobry TVN
Zapalenie trzustki:
przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki TVN zdrowie
Z czym wiąże się zapalenie trzustki u dzieci?
Przyczyny, objawy i leczenie stanu zapalnego trzustki
Z czym wiąże się zapalenie trzustki u dzieci? Przyczyny, objawy i leczenie stanu zapalnego trzustki TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Niedobór witaminy C – przyczyny. Sposoby uzupełniania kwasu askorbinowego
Niedobór witaminy C – przyczyny. Sposoby uzupełniania kwasu askorbinowego
Czym jest zapaść krążeniowa? Przyczyny, objawy i leczenie
Czym jest zapaść krążeniowa? Przyczyny, objawy i leczenie
Regulują poziom cukru, wspomagają odchudzanie, a także poprawiają nastrój. Dlaczego warto jeść daktyle?
Regulują poziom cukru, wspomagają odchudzanie, a także poprawiają nastrój. Dlaczego warto jeść daktyle?
Idealna pora na rodzeństwo dla jedynaka
Idealna pora na rodzeństwo dla jedynaka
Kawa z kardamonem ‒ właściwości i najlepsze przepisy 
Kawa z kardamonem ‒ właściwości i najlepsze przepisy 
Rwa barkowa - przyczyny, ćwiczenia, objawy, leczenie, trwanie
Rwa barkowa - przyczyny, ćwiczenia, objawy, leczenie, trwanie