Polub nas na Facebooku
Czytasz: Przewlekła niewydolność nerek – objawy, przyczyny i właściwa dieta

Przewlekła niewydolność nerek – objawy, przyczyny i właściwa dieta

Zainteresował Cię ten artykuł?
nerki

Fot: Natali_Mis / gettyimages.com

Dieta w przewlekłej niewydolności nerek polega na ograniczeniu spożycia białka, potasu i fosforu. Objawy niewydolności nerek zależą częściowo od przyczyn i zaawansowania choroby. Należą do nich m.in. osłabienie, wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenia częstotliwości oddawania moczu.

Przewlekła niewydolność nerek to uszkodzenie narządu trwające dłużej niż 3 miesiące. Klasyfikacja przewlekłej niewydolności nerek opiera się na wskaźniku przesączania kłębuszkowego (GFR). Ponadto o uszkodzeniu nerek świadczy obecność białka lub krwinek czerwonych w moczu. Choroba ma charakter postępujący, jednak można zastosować leczenie spowalniające jej rozwój. Zalicza się do niego również odpowiednią dietę.

Przyczyny przewlekłej niewydolności nerek

Do głównych przyczyn przewlekłej niewydolności nerek zalicza się:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • miażdżycę,
  • wielotorbielowate zapalenie nerek,

Niezależnie od przyczyny, z czasem dochodzi do spadku liczby nefronów (jednostek czynnościowych nerki) i zwłóknienia nerek. Ze względu na szerokie spektrum przyczyn, wskaźnik zachorowań jest bardzo wysoki. Osoby cierpiące z powodu miażdżycy, nadciśnienia czy cukrzycy na ogół borykają się z powikłaniem tych chorób w postaci niewydolności nerek.

Diagnostyka przewlekłej niewydolności nerek

Głównym wskaźnikiem obrazującym upośledzenie funkcji nerek jest wielkość GFR. Oblicza się ją ze wzoru uwzględniającego stężenie kreatyniny w surowicy krwi, wagę pacjenta, wiek i płeć. Wynik powyżej 90 ml/min świadczy o prawidłowej funkcji nerek. Przewlekła niewydolność nerek rozpoznawana jest przy GFR niższym niż 60 ml/min. W zależności od poziomu GFR wyróżnia się 5 stadiów przewlekłej niewydolności nerek:

  • stadium 1 – prawidłowe GFR (powyżej 90),
  • stadium 2, wczesne – GFR pomiędzy 60 a 89,
  • stadium 3, umiarkowane – GFR pomiędzy 30 a 59,
  • stadium 4, ciężkie – GFR pomiędzy 15 a 29,
  • stadium 5, schyłkowa niewydolność nerek, mocznica – GFR poniżej 15. Stadium to obejmuje również pacjentów w czasie dializoterapii.

Objawy przewlekłej niewydolności nerek

Na obraz kliniczny, czyli objawy, nakłada się kilka czynników. Symptomy zależą od przyczyny uszkodzenia nerek. Jeśli przyczyną są cukrzyca lub nadciśnienie, pierwszym objawem jest obecność albumin w moczu. W przypadku niewydolności na tle zapalnym nerek najczęściej pojawiają się białkomocz, krwiomocz, obrzęki i wysokie ciśnienie krwi. Czasami pierwszymi objawami niewydolności nerek są wzrost ciśnienia tętniczego, a także częstsze oddawanie moczu, nawet w nocy.

Jeśli usuwanie wody i sodu przez nerki z organizmu jest nieskuteczne, są one zatrzymywane i generują wzrost ciśnienia, obrzęki, duszność i niewydolność serca. Ponadto w przebiegu niewydolności nerek dochodzi do upośledzenia wydzielania fosforanów i zaburzeń produkcji aktywnej postaci witaminy D. Grozi to rozwojem nadczynności przytarczyc i kwasicy, zaburzeniami struktury kośćca, wzrostem ryzyka zawału serca i udaru mózgu. Nerki odpowiedzialne są za usuwanie wszystkich toksyn z organizmu. Upośledzenie ich pracy skutkuje zatrzymaniem tych toksyn i mocznicą. Wpływa to na kondycję wszystkich narządów i układów, jak skóra, układ krwionośny, moczowy, krwionośny, nerwowy czy dokrewny. U dzieci przewlekła choroba nerek może być przyczyną upośledzonego wzrostu i niedoborów masy ciała.

Leczenie przewlekłej choroby nerek

Leczenie przewlekłej choroby nerek należy zacząć od określenia przyczyny choroby. Osoby ze wskaźnikiem przesączania kłębuszkowego poniżej 60 ml/min koniecznie muszą być regularnie konsultowane przez nefrologa. Nie da się cofnąć uszkodzenia części nefronów, jednak ważne jest wprowadzenie takiego postępowania, które spowoduje zwolnienie rozwoju uszkodzeń. Im wcześniej choroba nerek zostanie wykryta, tym większe są szanse na skuteczne wyhamowanie tych procesów.

Dieta w przewlekłej chorobie nerek

Przede wszystkim konieczne jest ograniczenie soli w ciągu dnia – poniżej 5 g na dobę, szczególnie u osób, u których dąży się do obniżenia ciśnienia tętniczego. Dieta ma fundamentalne znaczenie przy leczeniu chorób nerek. Substancje dostarczane do organizmu wraz z pożywieniem mogą stanowić zagrożenie przy upośledzeniu ich wydalania.

Dotyczy to przede wszystkim białka, potasu, fosforu i sodu. Ze względu na szeroki zakres przyczyn wywołujących przewlekłą niewydolność nerek, dieta nigdy nie jest taka sama. Różny stopień restrykcji obowiązuje w różnych jednostkach towarzyszących niewydolności nerek. Ograniczenie spożycia np. białka różne jest w zależności od stopnia upośledzenia przesączenia kłębuszkowego. W GFR powyżej 30 ml/min spożycie białka wynosi około 1 g/kg masy ciała. Przy spadku GFR poniżej 30 ml/min przyjmowanie białka należy zmniejszyć do 0,6–0,8 g/kg masy ciała. Nie wolno jednak stosować takich ograniczeń na własną rękę, a jedynie pod okiem dietetyka i lekarza, by nie doprowadzić do niedożywienia czy niedoborów pokarmowych. Kolejnym aspektem diety w przewlekłej niewydolności nerek jest tendencja do gromadzenia się fosforanów, szczególnie jeśli chory podlega dializoterapii. Konieczne jest wtedy ograniczenie spożycia fosforu. Dodatkowo ważne jest również zmniejszenie ilości potasu w diecie.

Produkty bogate w potas to np. mięso, konserwy, przetwory mięsne i rybne, ryby (szczególnie dorsz, halibut, makrela), brokuły, marchew, pomidory, szpinak, ziemniaki, szparagi, soczewica, brukselka, banan, mango, melon, śliwki, porzeczki, pomarańcze, grejpfruty, suszone owoce. Do produktów bogatych w fosfor zalicza się ryby, wędliny, podroby, jaja kurze, otręby, kasze, płatki zbożowe, suszone owoce, mleko i sery.

Zobacz film: Jak dbać o nerki? Źródło: Dzień Dobry TVN




Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
25
4
Komentarze (1)
mewa
Ja z kolei miałam inny problem z nerkami, a mianowicie kamicę nerkową. Niestety bardzo bolesna dolegliwość. Uczulam, ograniczajcie kawy, herbaty, pijcie dużo wody, nie przetrzymujcie moczu, w razie potrzeby można korzystać z moczopędnej i przeciwzapalnej fitolizyny, bo ułatwia wydalanie piasku.
Czytaj całość
Nie przegap
Choroby, które dziecko może przynieść z przedszkola 
Choroby, które dziecko może przynieść z przedszkola 
Siemię lniane -  właściwości lecznicze. Jak przygotować i pić siemię?
Siemię lniane -  właściwości lecznicze. Jak przygotować i pić siemię?
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi?
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi? Materiał sponsorowany
Normy poziomu cukru we krwi i sposoby regulacji stężenia glukozy w organizmie
Normy poziomu cukru we krwi i sposoby regulacji stężenia glukozy w organizmie
Silny ból z tyłu głowy - co może być jego przyczyną? Czy jest niebezpieczny?
Silny ból z tyłu głowy - co może być jego przyczyną? Czy jest niebezpieczny?
Puls serca: normy tętna, wysoki i niski puls serca, metody na obniżenie pulsu
Puls serca: normy tętna, wysoki i niski puls serca, metody na obniżenie pulsu