Polub nas na Facebooku
Czytasz: Przepuklina oponowa – przyczyny, objawy, rehabilitacja, rokowanie

Przepuklina oponowa – przyczyny, objawy, rehabilitacja, rokowanie

Zainteresował Cię ten artykuł?
obraz ludzkiego mózgu

Fot. Natali_Mis / Getty Images

Przepuklina oponowa to najczęściej wada rozwojowa, powstająca we wczesnej fazie życia płodowego. Związana jest z niekompletnym zamknięciem kanału kręgowego i przemieszczaniem się jego zawartości. Wymaga skomplikowanego leczenia i rehabilitacji, w cięższych przypadkach pozostawiając trwałe następstwa. 

Przepuklina oponowa to przemieszczona poza właściwe miejsce zawartość kanału kręgowego. Worek przepukliny stanowią w tym przypadku opony mózgowo-rdzeniowe. Zawartość to płyn mózgowo-rdzeniowy, a niekiedy struktury rdzenia kręgowego i nerwów rdzeniowych albo mózgowia.

Budowa kanału kręgowego i przyczyny powstawania przepukliny

Kanał kręgowy rozpoczyna się poniżej otworu wielkiego czaszki. W warunkach prawidłowych jest przestrzenią, którą z przodu ograniczają trzony kręgów, a z boków i z tyłu – ich wyrostki. Struktury te powiązane są pasmami łącznotkankowymi i pokryte mięśniami. Wymienione warstwy dobrze chronią zawartość kanału kręgowego, a jednocześnie sprawiają, że staje się on zamkniętą przestrzenią. Kanał kręgowy wypełniony jest workiem zbudowanym z opon mózgowo-rdzeniowych, w którym znajduje się płyn mózgowo-rdzeniowy. W środowisku tym zawieszone są rdzeń kręgowy i korzeniowe odcinki nerwów rdzeniowych.

Przepuklina oponowa powstaje wówczas, gdy we wczesnych stadiach rozwoju (ok. 3–5 tygodnia ciąży) nie dojdzie do prawidłowego zamknięcia grzbietowej części struktury płodowej, nazywanej cewą nerwową. W trakcie dalszego rozwoju płodu powstają w związku z tym nieprawidłowości anatomiczne, które obejmują:

  • brak połączenia prawej i lewej części tylnych wyrostków kręgowych,
  • osłabienie i deformacje okolicznych struktur więzadłowych i mięśniowych.

W niektórych przypadkach dochodzi też do powstania ubytków albo niepełnego połączenia kości czaszki, szczególnie w tylnej, potylicznej części.

Zaburzenia rozwojowe cewy nerwowej są wówczas na tyle duże, że w około 90% przypadków przepukliny oponowej równocześnie występuje wodogłowie. Objawom tym towarzyszą często inne wady rozwojowe.

Jak wygląda przepuklina oponowa?

Przepuklina oponowa tworzy się zwykle w części lędźwiowej lub krzyżowej kręgosłupa. Wychodzące z kanału kręgowego opony rozciągają się i tworzą worek przepuklinowy. Znajduje się on najczęściej pod skórą, w związku z czym oglądaniem stwierdza się w linii pośrodkowej pleców lub w jej pobliżu elastyczne, przemieszczające się uwypuklenie, którego kształt zależy od pozycji ciała i zmienia się pod wpływem wywieranej siły.

Przepuklina oponowa u dzieci może mieć w ciężkich przypadkach charakter otwarty – nie pokrywają jej powłoki, a worek oponowy jest bezpośrednio widoczny. W takich przypadkach istnieje poważne ryzyko pęknięcia worka albo przedostania się do płynu mózgowo-rdzeniowego drobnoustrojów, które mogą spowodować zapalenie opon lub mózgu.

Przepuklina oponowo-rdzeniowa i oponowo-mózgowa

Przepuklina oponowo-rdzeniowa to taka, w której worku znajduje się część rdzenia kręgowego lub wychodzących z niego korzeni nerwów rdzeniowych. Podobnie: przepuklina oponowo-mózgowa zawiera tkanki mózgowia. Taka przepuklina tworzy się wówczas, gdy jej wrotami (miejscem, gdzie powstaje worek) jest otwór w kościach czaszki lub miejsce ich patologicznego rozejścia.

Przepuklina oponowo-rdzeniowa u dorosłych

Przepuklina oponowo-rdzeniowa u dorosłych jest albo skutkiem wrodzonej wady, albo efektem poważnych urazów kręgosłupa powodujących odsłonięcie kanału kręgowego. Przyczyną może też być wcześniejsze wykonanie operacji neurochirurgicznej (np. z powodu naciekającego wyrostki kręgowe guza nowotworowego) albo zejście innych uszkadzających powłoki i kości procesów chorobowych (np. po ciężkich infekcjach z ropowicą). Nabytym przepuklinom u dorosłych nie towarzyszą zwykle rozległe objawy neurologiczne ani wodogłowie, co pozwala na lepsze funkcjonowanie i ułatwia rehabilitację.

Polecamy: Czym jest worek oponowy? Budowa, objawy i skutki ucisku 

Jak zbudowany jest mózg? Zobaczcie na filmie:

Zobacz film: Budowa mózgu. Źródło: 36,6

Przepuklina oponowo-rdzeniowa i oponowa – rehabilitacja

Obraz kliniczny przepukliny oponowej lub oponowo-rdzeniowej jest zwykle bardzo złożony. Składają się nań:

  • porażenia wiotkie kończyn,
  • zespół pęcherza neurogennego,
  • deformacje kończyn dolnych, szczególnie w obrębie stóp,
  • objawy neurologiczne związane z towarzyszącym przepuklinie wodogłowiem – mogą mieć różne nasilenie, nieraz są bardzo poważne i kompleksowe.

Ponieważ proces chorobowy u każdego chorego przebiega odmiennie, nie można podać jednego schematu usprawniania ruchowego osób z przepukliną oponową. O sposobie leczenia decyduje wielospecjalistyczny zespół, który podejmuje decyzję, czy chory powinien przejść zabiegi rekonstrukcyjne albo odciążające (umożliwiające lepsze funkcjonowanie), czy też jedynym rozwiązaniem są dla niego fizjoterapia, kompleksowa rehabilitacja i wspomagające leczenie zachowawcze.

Podobnie jak w przypadku ustalania leczenia, również rokowanie jest zależne od specyfiki choroby u danej osoby. W związku z tym lekarz, oceniając szanse chorego na przeżycie i ewentualną poprawę ogólnego stanu, nie może kierować się ogólnymi statystykami. 

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Komentarze (0)
Nie przegap
W jakich produktach jest najwięcej cukru?
W jakich produktach jest najwięcej cukru?
Najgroźniejsze dla naszego zdrowia sztuczne barwniki. Gdzie je znajdziemy?
Najgroźniejsze dla naszego zdrowia sztuczne barwniki. Gdzie je znajdziemy?
Aparaty ortodontyczne – rodzaje, zakładanie, higiena i koszty
Aparaty ortodontyczne – rodzaje, zakładanie, higiena i koszty
Elektroniczna recepta. Wszystko, co musisz wiedzieć o e-receptach
Elektroniczna recepta. Wszystko, co musisz wiedzieć o e-receptach
E-zwolnienia lekarskie. Co trzeba wiedzieć o nowym systemie wystawiania L4?
E-zwolnienia lekarskie. Co trzeba wiedzieć o nowym systemie wystawiania L4?
Kawa z masłem – jakie ma właściwości? Jak przygotować kawę z masłem?
Kawa z masłem – jakie ma właściwości? Jak przygotować kawę z masłem?