Polub nas na Facebooku
Czytasz: Praktyczna interwencja w jąkaniu wczesnodziecięcym i późnodziecięcym – ćwiczenia
menu
Polub nas na Facebooku

Praktyczna interwencja w jąkaniu wczesnodziecięcym i późnodziecięcym – ćwiczenia

Fot: KatarzynaBialasiewicz  / gettyimages.com

Jąkanie się u dzieci ma wiele przyczyn, od wad genetycznych, zaburzeń rozwojowych i chorób przewlekłych, po silne stany emocjonalne. Szczególnie uciążliwe może być jąkanie u dzieci w wieku szkolnym, które utrudnia relacje interpersonalne i obniża samoocenę, przez co wada może się pogłębiać.

Jąkanie u dzieci w wieku przedszkolnym to dość powszechne zjawisko, często wynikające z dysproporcji pomiędzy tym, o czym dziecko myśli i co chce powiedzieć, a możliwościami jego aparatu mowy. Jąkanie dzieci wymaga systematycznej i kompleksowej pracy, aby nie doszło do utrwalenia wady. Terapia jąkania u dzieci powinna być wprowadzona możliwie szybko na wielu poziomach funkcjonowania: w domu, ośrodku, szkole czy przedszkolu.

Jąkanie u dzieci

Jąkanie to zaburzenie mowy charakteryzujące się częstymi powtórzeniami dźwięków, przedłużaniem sylab, słów i fraz, wyraźnymi pauzami, tzw. niemymi blokami i wahaniami w wypowiedziach, zakłócających rytmiczny i płynny przepływ mowy. Jąkanie u małych dzieci jest zwykle zaburzeniem rozwojowym zapoczątkowanym w 3 roku życia, kiedy dziecko uczy się mówić, myśleć abstrakcyjnie i składać zdania. Jąkanie wczesnodziecięce charakteryzuje się niepłynnością mowy epizodyczną, tzn. obserwuje się przeplatanie okresów silnego jąkania ze względnie płynną mową. Brak lub nieprawidłowe leczenie jąkania u dzieci może ewoluować w postać chroniczną z dodatkowymi objawami:

  • somatycznymi, jak: mruganie powiek, drżenie rąk, pocenie się, napięcie mięśni twarzy, pogłębienie wady wymowy, a nawet długotrwałe blokady wypowiedzi;
  • na tle psychicznym, jak: nerwowość, stres, wstyd, frustracja, lęk.

Jąkanie się u dzieci może przybrać charakter nabytego zaburzenia w wyniku zdarzenia lub postępującej choroby neurologicznej. Jąkanie tego typu może być wywołane też czynnikami psychogennymi, jak traumatyczne doświadczenie, np. osierocenie, bądź jako reakcja na rozległy uraz fizyczny. W tej postaci nie obserwuje się objawów wtórnych, a samo jąkanie przybiera postać powtórzeń fragmentów słów lub dźwięków.

 Co powinno nas zaniepokoić w rozwoju dziecka i kiedy warto pójść do logopedy odpowiedź znajdziesz w filmie: 

Zobacz film: Kiedy warto pójść z dzieckiem do logopedy? Źródło: Dzień Dobry TVN  

Dlaczego dzieci się jąkają?

Rozwojowe jąkanie u dzieci w wieku 3 lat jest powszechnym zjawiskiem i zazwyczaj wynika z niedostatecznej koordynacji ruchowej mięśni artykulacyjnych, fonacyjnych i oddechowych. Może przybrać postać niepłynności:

  • syntaktycznej, czyli częste poprawki i powtarzanie spójników i zaimków;
  • semantycznej, czyli pauzy, bloki i wtrącenia dźwięków „a”, „y”, „e”;
  • artykulacyjnej, czyli przeciąganie głosek, zmiany tempa mówienia.

Do czynników ryzyka jąkania wczesnodziecięcego i wczesnoszkolnego należą m.in.:

  • dziedziczenie predyspozycji w najbliższej linii rodziny;
  • wady i choroby genetyczne oraz okołoporodowe zaburzenia, np. mózgowe porażenie dziecięce, niepełnosprawność intelektualna;
  • uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne, np. niski poziom pewności siebie, presja czasu, trema, wystąpienia publiczne, naciski rówieśników;
  • deficyty narządu słuchu w przebiegu np. głuchoty lub niedosłuchu.

Jąkanie u dzieci dwujęzycznych wywołane jest głównie niedostatecznymi umiejętnościami językowymi i nieuporządkowanymi jeszcze zdolnościami synchronizacji jednego z nich. Często objawia się to łączeniem wyrazów i tworzeniem nowych, własnych słów.

Terapia jąkania u dzieci w młodszym wieku szkolnym i przedszkolnym

Terapia jąkania bez względu na przyczynę to wielowymiarowe i często czasochłonne postępowanie, w którego przebiegu od rodziców i opiekunów wymaga się cierpliwości i kompleksowej współpracy. Terapia jąkania ukierunkowana jest na trzy rodzaje postępowania:

  • pośrednie, czyli poprawa płynności mówienia poprzez oddziaływanie na środowisko domowe, osobowość dziecka, sprawność językową i ruchową aparatu mowy, mięśni twarzy i całego ciała, np. edukacja rodziców o komunikacji z dzieckiem, hipnoza, relaksacja, logorytmika, farmakoterapia, gimnastyka ruchowa;
  • bezpośrednie, czyli trening płynności mówienia, tzn. ćwiczenia i metody właściwe;
  • kompleksowe, czyli wypadkowa dwóch powyższych technik, prowadzona według opracowanego programu usprawniania, uwzględniającego założenia teoretyczne, konspekty ćwiczeń, cele i wskaźniki efektywności.

PolecamyĆwiczenia logopedyczne dla dzieci – przykłady

Ćwiczenia na jąkanie dla dzieci

Do grupy podstawowych ćwiczeń na jąkanie się dzieci przedszkolnych i wczesnoszkolnych, zalicza się:

  • mówienie rytmiczne, m.in. wymawianie wyrazów wielosylabowych, dwusylabowych i trzysylabowych zgodnie z tempem metronomu; ćwiczenie ilustrowane jest obrazkami;
  • metoda cienia, dziecko powtarza słowa tekstu czytanego przez terapeutę z maksymalnie dwoma wyrazami opóźnienia;
  • warunkowanie instrumentalne, czyli nagradzanie za płynne wypowiedzi i karanie za jąkanie;
  • rozwijanie sprawności językowej od prostych, krótkich zdań do dłuższych wypowiedzi, poprzez ćwiczenia: oddechowe, śpiewu, naśladownictwo, mowę spontaniczną, powolne i przedłużone mówienie czy tzw. jąkanie się bardziej płynne.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
79
6
Polecamy
Zaburzenia rozwojowe – somatyczne i emocjonalne u dzieci
Zaburzenia rozwojowe – somatyczne i emocjonalne u dzieci Dzień Dobry TVN
Opóźniony rozwój mowy – przyczyny i terapia logopedyczna zaburzenia
Opóźniony rozwój mowy – przyczyny i terapia logopedyczna zaburzenia TVN zdrowie
Jakie są przyczyny dyslalii?
Objawy i metody leczenia dyslalii obwodowej, audiogennej i wielorakiej
Jakie są przyczyny dyslalii? Objawy i metody leczenia dyslalii obwodowej, audiogennej i wielorakiej TVN zdrowie
Co powoduje jąkanie i jak wyleczyć to zaburzenie?
Co powoduje jąkanie i jak wyleczyć to zaburzenie? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
Leki obniżające poziom cholesterolu mogą chronić przed rakiem
Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
Co jest przyczyną nieświeżego oddechu?
Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
Morsowanie. Zimne kąpiele nie tylko hartują, ale mogą też chronić przed demencją
Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
Kasztany jadalne  - jakie mają właściwości i co można z nich przygotować?
Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
Złote mleko z kurkumą - pomoże zwalczyć infekcję, zmniejszy problemy ze snem i depresją
Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.
Codzienne picie mleka może zwiększyć ryzyko raka piersi nawet o 50 proc.