Polub nas na Facebooku
Czytasz: Poziomka pospolita – wartości odżywcze i właściwości prozdrowotne
menu
Polub nas na Facebooku

Poziomka pospolita – wartości odżywcze i właściwości prozdrowotne

Poziomka pospolita

Fot. keni1 / Getty Images

Poziomka pospolita (łac. Fragaria vesca) to jeden z gatunków roślin z rodzaju poziomek. Jej smaczne owoce stanowią zasobne źródło witaminy C i cennych dla zdrowia fitozwiązków. Liście dziko rosnącej poziomki wykorzystywane są natomiast jako surowiec zielarski.

Poziomki to rozłożyste byliny z rodziny różowatych. Rosną dziko i w uprawach. Najbardziej rozpowszechnionym gatunkiem jest krzyżówka poziomki chilijskiej i wirginijskiej – truskawka (zwana też poziomką ananasową lub wielkoowocową). Poziomka pospolita porasta lasy na terenie Europy, Azji i Ameryki Północnej. Odmiany uprawne uzyskiwane są zwykle przez amatorów w przydomowych ogródkach. By w pełni skorzystać z właściwości poziomki pospolitej, najlepiej jednak sięgnąć po owoce leśne – zasobniejsze w korzystne dla zdrowia związki, a także bardziej aromatyczne i wyraziste w smaku.

Substancje odżywcze w owocach poziomki pospolitej

Drobne (o średnicy 1–2 cm) owoce poziomki pospolitej są nie tylko bardzo smaczne, ale też zasobne w szereg cennych dla zdrowia substancji. Oprócz niewielkich ilości białka i nienasyconych kwasów tłuszczowych zawierają:

Redakcja poleca:
Sok z rokitnika – właściwości, sposób przygotowania, przeciwwskazania
Torbiel okołokorzeniowa kręgosłupa – na czym polega choroba? Objawy i leczenie schorzenia
Bezoary – przyczyny powstawania, objawy i leczenie
  • dwucukier sacharozę,
  • błonnik,
  • bardzo dużo witaminy C (100 g owoców pokrywa około 70–80% dziennego zapotrzebowania na ten związek),
  • nieco witamin z grupy B, a także witaminę A, E i K,
  • minerały (głównie żelazo, potas, magnez, fosfor, miedź),
  • kwasy organiczne (m.in. salicylowy, jabłkowy, cytrynowy),
  • karotenoidy,
  • flawonoidy (kwercetynę, rutynę)
  • garbniki (m.in. katechiny, ellagotaniny)
  • antocyjany.

Owoce poziomki pospolitej są niskokaloryczne. Ważąca 100 g porcja dostarcza około 30–40 kcal. Niski jest także indeks glikemiczny poziomek – wynosi 36 IG. Są one zatem odpowiednim elementem w diecie diabetyków i osób odchudzających się. Ostrożność w spożywaniu poziomek powinni za to zachować alergicy, ponieważ owoce te – podobnie jak truskawki – mogą silnie uczulać.

Dlaczego warto jeść owoce? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Jakie wartości odżywcze mają owoce? Źródło: Wiem co jem.

Prozdrowotne właściwości owoców poziomki pospolitej

Poziomki to naturalne źródło witamin, minerałów i fitozwiązków. Warto wzbogacać o nie codzienną dietę, ponieważ regularne jedzenie owoców o tak bogatym składzie wpływa korzystnie na funkcje fizjologiczne organizmu i zapobiega wielu chorobom.

Obecne w poziomkach związki wzmacniają ogólną odporność. Wykazują działanie antyseptyczne – dzięki temu wspomagają naturalne siły obronne organizmu w walce z różnego typu infekcjami (skórnymi, dróg oddechowych, pokarmowymi itd.) o pochodzeniu bakteryjnym, wirusowym lub grzybiczym. Przeciwdziałają zmianom zapalnym, m.in. chorobom przyzębia. Mogą także łagodzić dolegliwości bólowe, np. w dnie moczanowej.

Owoce poziomki pospolitej dostarczają szeregu substancji o właściwościach antyoksydacyjnych. Ograniczają ilość kancerogennych mutacji i hamują procesy starzenia się komórek. Tym samym częste jedzenie poziomek może zmniejszyć ryzyko chorób neurodegeneracyjnych i nowotworowych, a także wspomaga układ krążenia i spowalnia rozwój zmian miażdżycowych. Antyoksydanty wpływają też korzystnie na wygląd skóry, włosów i paznokci.

Wzbogacanie diety owocami poziomki pospolitej oddziałuje pozytywnie na układ sercowo-naczyniowy i krwiotwórczy. Zawierają one związki, które wspomagają pracę serca, obniżają ciśnienie tętnicze, wzmacniają naczynia krwionośne, normalizują poziom cholesterolu i trójglicerydów, uczestniczą w syntezie hemoglobiny. Dzięki temu służą profilaktyce miażdżycy, choroby niedokrwiennej serca, zawałów, udarów, a także anemii.

Poziomkę pospolitą warto spożywać także po to, by wspomóc pracę układu trawiennego. Obecne w drobnych owocach substancje przyspieszają metabolizm, stymulują perystaltykę jelit, zapobiegają takim dolegliwościom pokarmowym, jak wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Ponadto poziomki wykazują właściwości moczopędne i delikatnie przeczyszczające, dzięki czemu ułatwiają usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii.

Lecznicze właściwości liści poziomki pospolitej

Oprócz owoców poziomki pospolitej wartościowe dla ludzkiego organizmu są także młode liście z dziko rosnących odmian. Wykorzystuje się je jako surowiec zielarski. Podobnie jak owoce zawierają one witaminę C, sole mineralne, kwasy organiczne, znaczne ilości garbników, flawonoidów, a także proantocyjanidyny, glikozydy, niewielkie ilości olejków eterycznych. Napar z liści poziomki pospolitej ma właściwości bakteriobójcze, ściągające i moczopędne. Z tego względu może być pomocny przy schorzeniach układu moczowego. Wykazuje także działanie przeciwbiegunkowe. Dzięki swoim antyseptycznym właściwościom zapobiega powstawaniu nieprzyjemnego zapachu w ustach.

Zastosowanie wyciągów z poziomki pospolitej w kosmetyce

Właściwości poziomki pospolitej wykorzystywane są w przemyśle kosmetycznym. Ekstrakty z rośliny działają antyseptycznie, antyoksydacyjnie i wybielająco, w związku z czym można je znaleźć w składzie toników do cery tłustej lub trądzikowej, kremów przeciwzmarszczkowych, maseczek i peelingów wyrównujących koloryt skóry. Kosmetyków takich nie zaleca się osobom o cerze wrażliwej czy naczynkowej, ponieważ mógłby podrażnić ją obecny w poziomce pospolitej kwas salicylowy.

Bibliografia:

  1. C. Trąba, Rośliny dziko występujące i ich zastosowanie, Rzeszów 2012.
  2. J. Macků, J. Krejča, Atlas roślin leczniczych, tł. A. Rymkiewicz, Warszawa 1989.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
92
9
Polecamy
5 wyjątkowych składników na poprawę odporności, o których mogłaś nie słyszeć
5 wyjątkowych składników na poprawę odporności, o których mogłaś nie słyszeć Dzień Dobry TVN
Żurawina – zdrowie zaklęte w owocu.
Jakie właściwości ma ta roślina i przez kogo powinna być stosowana
Żurawina – zdrowie zaklęte w owocu. Jakie właściwości ma ta roślina i przez kogo powinna być stosowana Dzień Dobry TVN
Owoc kaktusa, czyli pitaja.
Czy warto ją jeść?
Właściwości odżywcze, zdrowotne i zastosowanie w kuchni
Owoc kaktusa, czyli pitaja. Czy warto ją jeść? Właściwości odżywcze, zdrowotne i zastosowanie w kuchni TVN zdrowie
Mandarynki – odmiany, wartości odżywcze, właściwości zdrowotne
Mandarynki – odmiany, wartości odżywcze, właściwości zdrowotne TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to są odleżyny? Skala Torrance’a do klasyfikacji stopnia zaawansowania odleżyn
Co to są odleżyny? Skala Torrance’a do klasyfikacji stopnia zaawansowania odleżyn
Przeszczep rogówki – wskazania, powikłania i rekonwalescencja
Przeszczep rogówki – wskazania, powikłania i rekonwalescencja
Czym jest zespół Wallenberga? Objawy i przyczyny zespołu bocznego opuszki
Czym jest zespół Wallenberga? Objawy i przyczyny zespołu bocznego opuszki
Katar u dziecka – przyczyny i rodzaje. Jak można go zwalczyć?
Katar u dziecka – przyczyny i rodzaje. Jak można go zwalczyć?
Zdrowe odżywianie – jakie są zasady zdrowego odżywiania i o czym należy pamiętać, układając dietę?
Zdrowe odżywianie – jakie są zasady zdrowego odżywiania i o czym należy pamiętać, układając dietę?
Pękające pięty, czyli problem kosmetyczny i zdrowotny. Przyczyny pękania pięt. Leczenie – zalecane składniki preparatów i domowe sposoby na suche i spękane pięty
Pękające pięty, czyli problem kosmetyczny i zdrowotny. Przyczyny pękania pięt. Leczenie – zalecane składniki preparatów i domowe sposoby na suche i spękane pięty