Czytasz: Podwyższone CRP - co oznacza? Przyczyny wysokiego CRP i przebieg badania

Podwyższone CRP - co oznacza? Przyczyny wysokiego CRP i przebieg badania

Wnętrze laboratorium, kobieta trzyma próbkę krwi do badań

Fot: auremar / fotolia.com

Podwyższone CRP we krwi najczęściej wskazuje trwające stany zapalne i toczące się choroby. Oznaczenie CRP należy do podstawowych badań laboratoryjnych, które mogą wykonywać dorośli, kobiety w ciąży oraz dzieci.

Glikoproteina, inaczej białko C-reaktywne (CRP – z ang. C-reactive protein), należy do grupy białek wchodzących w skład tzw. ostrej fazy, które ujawniają się we krwi w następstwie stanów zapalnych, w wyniku uszkodzenia tkanek. CRP jest produkowane przez wątrobę. U osób zdrowych jest niewykrywane lub ma niskie stężenie.

Skąd się bierze podwyższony poziom CRP?

Ze względu na swoją specyfikę, wysoki poziom CRP we krwi występuje w przebiegu zakażeń, chorób zapalnych , min. autoimmunologicznym podłożu (w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, w chorobach reumatycznych) czy w ostrym zapaleniu trzustki oraz w przebiegu nowotworów, a także po operacjach. Może być również następstwem uszkodzenia mięśnia sercowego w wyniku zawału.

CRP – jaką odgrywa rolę w organizmie?

CRP znacznie wspomaga działanie układu dopełniacza, który stanowi jeden z najważniejszych elementów układu odpornościowego. Poziom CRP wzrasta wraz z nasileniem stanu zapalnego, dzięki czemu bywa pomocny w diagnostyce zaostrzeń stanów zapalnych. Należy jednak pamiętać, że CRP jako parametr charakteryzuje się wysoką zmiennością, zależną od wielu czynników.

Jak wygląda badanie CRP i jak się do niego przygotować?

Badanie CRP polega na pobraniu krwi z najbardziej widocznej żyły w okolicach zgięcia łokciowego. Przed badaniem nie trzeba być na czczo ani specjalnie się do niego przygotowywać, jednak należy pamiętać o poinformowaniu lekarza o przyjmowanych środkach farmakologicznych i trwających lub przebytych chorobach. Takie informacje wpłyną na wiarygodną ocenę wyników badania. W zależności od standardów laboratorium, wyniki badań mogą być dostępne nawet po kilkunastu minutach od jego wykonania. W niektórych sytuacjach na wyniki można czekać nawet kilka dni.

Normy CRP – kiedy CRP jest za wysokie?

Uwaga! Należy pamiętać, że normy laboratoryjne znacznie się od siebie różnią, dlatego otrzymany wynik trzeba zestawiać z normami obowiązującymi dla miejsca, w którym badanie zostało wykonane. Orientacyjne normy dla oznaczenia CRP wynoszą od 0,08 do 3,1 mg/l krwi, choć dla wielu lekarzy potwierdzeniem procesu zapalnego jest wartość sięgająca minimum 10 mg/l! Zakresy referencyjne różnią się w zależności od stosowanych technik. W niektórych laboratoriach do wyników podawane są obowiązujące normy.

Co oznacza podwyższone CRP?

Wysokie CRP zazwyczaj wskazuje na toczące się stany zapalne, jednak w interpretacji wyniku badania należy pamiętać o kilku czynnikach, które wpływają na poziom CRP we krwi (pora roku, rasa, płeć, wiek, a nawet poziom aktywności fizycznej czy palenie tytoniu). Ostateczna ocena stężenia CRP zawsze należy do lekarza. Podwyższony CRP nie prowadzi do rozpoznania konkretnej choroby, lecz jest stosunkowo pomocnym badaniem diagnostycznym, ponieważ pozwala na wykrycie zaburzenia funkcji organizmu, zanim pojawią się pierwsze objawy odczuwalne przez daną osobę.

Niewielkie zwiększenie CRP we krwi (w okolicach 50 mg/l) oznacza najczęściej infekcje wirusowe, zaś podwyższenie do norm w granicach ok. 100 mg/lwskazuje na zakażenie pasożytami. Choroby reumatyczne mogą podnieść poziom CRP od 10 do nawet 1000 mg/l. Znacznie podwyższone CRP (w ilości od około 100 do nawet 500 mg/l i więcej) może oznaczać infekcje spowodowane bakteriami Gram-ujemnymi: salmonellą, gronkowcem, paciorkowcem, Helicobacter pylori, Escherichia coli), a także może wskazywać na sepsę. Jak informują lekarze, największe stężenie CRP we krwi obserwuje się u osób zapadłych na nowotwory złośliwe. Wtedy poziom glikoproteiny może wynieść nawet kilka tysięcy mg/l krwi. Kiedy wyniki badań wskazują na bardzo wysokie stężenie CRP, rozpoczyna się proces diagnozowania nowotworu. Jednak należy pamiętać, że ze względu na swoją czułość, wartości CRP charakterystyczne dla nowotworów mogą przez pewien okres występować w przebiegu infekcji wirusowej lub po poważnym urazie.

Co robić, gdy CRP jest podwyższone?

Zdaniem specjalistów, w sytuacji podwyższonego poziomu CRP należy wykonać dalsze badania, które pozwolą na dokładną diagnozę niepokojącego stanu. Wśród najczęstszych dodatkowych badań zaleca się wykonanie testu wysokoczułego (hs-CRP, z ang. high sensitivity CRP), które jest bardzo czułym oznaczeniem CRP, umożliwiającym wykrywanie zmiany stężenia tego białka w zakresach wynoszących nawet 0,5 mg/l. Badanie należy wykonać dwukrotnie, z około dwutygodniową przerwą. Ostatecznym wynikiem jest średnia obu badań. Kiedy CRP jest podwyższone, część lekarzy zaleca także wykonanie profilu lipidowego.

Podwyższone CRP u dzieci

Podobnie jak u dorosłych, podwyższone stężenie CRP jest charakterystyczne dla toczących się procesów zapalnych i oznaczane jest najczęściej w poważnych infekcjach, a także w celu sprawdzenia reakcji organizmu dziecka na stosowany antybiotyk w przypadku zakażeń bakteryjnych.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
5
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy można słodzić gorącą herbatę miodem? - test
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Ból w mostku – powód do paniki? Nie zawsze oznacza zawał
Bezoary – przyczyny powstawania, objawy i leczenie