Polub nas na Facebooku
Czytasz: Plagiocefalia, czyli syndrom płaskiej głowy – przyczyny, objawy, leczenie

Plagiocefalia, czyli syndrom płaskiej głowy – przyczyny, objawy, leczenie

dziecko chore na plagiocefalię

Fot. area73 / Getty Images

Płaska główka u dziecka, czyli plagiocefalia, to rodzaj odkształcenia czaszki. Powstaje za sprawą czynników genetycznych, odmatczynych lub nabytych w okresie niemowlęctwa na skutek m.in. długotrwałego przebywania w niezmienionej pozycji leżącej.

Płaska główka u niemowlaka zwykle wiąże się z asymetrią narządów twarzy jak optyczne powiększenie jednego oka czy wyżej wysunięte jedno z uszu. Deformację tego typu można poddać leczeniu poprzez m.in. ćwiczenia ułożeniowe czy ortezy czaszkowe. U dorosłych plagiocefalia jest zwykle wynikiem zaniechania leczenia przypadłości w okresie dziecięcym.

Czym jest plagiocefalia ułożeniowa?

Plagiocefalia, potocznie zwana skośnogłowiem, to powszechnie występujący rodzaj zniekształcenia kości czaszki występujący u niemowląt. Zaliczana jest do grupy tzw. syndromu płaskiej głowy. Schorzenie charakteryzuje widoczna asymetria układu kostnego czaszki, czyli płaska z jednej strony główka u niemowlaka. Zwykle towarzyszą jej dodatkowo zmiany układu narządów zmysłu w obrębie głowy i ich optyczne dysproporcje. Plagiocefalia może rozwinąć się pod wpływem czynników prenatalnych i genetycznych, jednak deformacje czaszki tego typu najczęściej utożsamia się z przyzwyczajeniami ułożeniowymi w trakcie snu i odpoczynku w pozycji leżącej, gdzie plastyczna jeszcze czaszka poddawana jest długotrwałym siłom działającym na jedną stronę głowy. Odkształcenie tego rodzaju to tzw. plagiocefalia ułożeniowa, która może pojawić się od strony bocznej, boczno-tylnej i tylnej. Płaska potylica, (tylna część głowy) klasyfikowana jest jako odrębny rodzaj deformacji czaszki i nazywana brachycefalią. Leczenie plagiocefalii zaleca się wprowadzić możliwie szybko. Korzysta się przy tym z wielu metod zachowawczych i chirurgicznych. U dorosłych plagiocefalia jest efektem zaniechania leczenia przypadłości z okresu dziecięcego.

Polecamy: Asymetria ułożeniowa – jakie są przyczyny i konsekwencje?

Płaska główka niemowlaka – przyczyny i czynniki ryzyka

Plagiocefalia u niemowlaka związana jest głównie z pre- lub postnatalnymi czynnikami wpływającymi mechanicznie na czaszkę dziecka. Rzadziej obserwuje się plagiocefalię uwarunkowaną genetycznie. Płaska głowa u dziecka w życiu płodowym zwykle związana jest z:

  • nieprawidłowym ułożeniem dziecka w macicy oraz niewystarczającą ilością płynu owodniowego,
  • ograniczonym miejscem w macicy w ostatnich tygodniach przed rozwiązaniem,
  • ciążą mnogą,
  • makrosomią, czyli nadmierną masą dziecka,
  • przedwczesnym porodem – wcześniaki wykazują większą podatność na odkształcenia kości (ze względu na większą ich miękkość) niż dzieci urodzone w terminie.

Płaska główka u niemowlaka najczęściej jednak wynika z długotrwałej pozycji leżącej. Czynnikami ryzyka powstania przypadłości są m.in.: kręcz szyi, dystrofie mięśniowe karku i w okolicy obręczy barkowej, a także zaburzenia zrastania szwów czaszkowych.

Polecamy: Poduszki dla niemowląt. Jakie rodzaje są najlepsze? Czy każde niemowlę musi mieć specjalną poduszkę?

Objawy płaskiej głowy u noworodka

W zależności od etiologii płaska głowa u dziecka może być widoczna zaraz po porodzie lub w pierwszych miesiącach życia. Deformacje kostne tego typu traktowane są zwykle jako wady kosmetyczne, jednak w efekcie plagiocefalii o charakterze prenatalnym dochodzi czasem do plagiocefalii ułożeniowej, a następnie funkcjonalnej, która wiąże się z zaostrzeniem objawów i złą kondycją psychofizyczną pacjenta. Plagiocefalia, bez względu na charakter i zaawansowanie zmian, objawia się mniej lub bardziej wyraźną asymetrią kości czaszki (najczęściej spłaszczeniem boczno-tylnej powierzchni głowy; blisko 65% deformacji dotyczy prawej strony). Płaska głowa u niemowlaka kształtem przypomina równoległobok w rzucie od góry. Obserwuje się ponadto zmiany dotyczące wyglądu twarzy, m.in.:

  • płaską główkę niemowlęcia po jednej ze stron z uwydatnieniem czoła i kości policzkowych oraz wysunięciem do przodu bocznej powierzchni szczęki;
  • optyczne powiększenie rozmiaru oka po stronie wypukłej oraz przesunięcie go w górę;
  • asymetryczne ułożenie uszu (ucho po stronie prawidłowej jest cofnięte).

Zobacz nasz film i dowiedz się jak powinien wyglądać prawidłowy rozwój płodu: 

Zobacz film: Jak rozwija się płód? Źródło: 36,6.

Polecamy: Obwód głowy noworodka – normy i odstępstwa od nich

Leczenie plagiocefalii

Wśród metod leczenia plagiocefalii praktykuje się głównie nieinwazyjne środki usprawniające, np.:

  • rehabilitację plagiocefalii, czyli ćwiczenia i techniki ułożeniowe prowadzone w pozycjach leżenia przodem, np. regularna zmiana pozycji w trakcie snu i odpoczynku, podkładanie zrolowanego ręcznika pod klatkę piersiową w celu wymuszenia odpowiedniej pozycji, zabawy ruchowe w leżeniu przodem dla wzmocnienia mięśni karku i obręczy barkowej;
  • zaopatrzenie techniczne, np. poduszka na plagiocefalię, która ma na celu zniesienie napięcia mięśni karku i zmianę ułożenia głowy, a także odkształcające deformacje kaski ortopedyczne.

Im starsze dziecko, tym możliwości modyfikacji kształtu głowy są mniejsze. Plagiocefalia u dorosłych to utrwalona forma deformacji, nieprzewidująca leczenia zachowawczego. Zmiany można odkształcać przy pomocy zabiegów chirurgicznych minimalizujących widoczne defekty głowy i twarzy.

Bibliografia:

  1. R. Lipina, E. Kaleta, J. Rosický, Orteza kranialna jako metoda leczenia deformacji pozycyjnych, Nowa Pediatria 2016; 20(4), s. 153–160.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Polecamy
Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt 
Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt  Dzień Dobry TVN
Jak rozpoznać i skutecznie leczyć gorączkę u niemowlaka?
Jak rozpoznać i skutecznie leczyć gorączkę u niemowlaka? Dzień Dobry TVN
Brachycefalia – spłaszczenie czaszki powstałe z powodu przedwczesnego zarośnięcia szwu strzałkowego
Brachycefalia – spłaszczenie czaszki powstałe z powodu przedwczesnego zarośnięcia szwu strzałkowego TVN zdrowie
Czym jest dolichocefalia u niemowlaka? Przyczyny oraz leczenie
Czym jest dolichocefalia u niemowlaka? Przyczyny oraz leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych Materiał sponsorowany
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać?
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać? Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany