Polub nas na Facebooku
Czytasz: Odwodnienie organizmu - rozpoznać oznaki, uprzedzić skutki

Odwodnienie organizmu - rozpoznać oznaki, uprzedzić skutki

NAN

Fot: galitskaya / fotolia.com

Odwodnienie jest stanem chorobowym organizmu, występującym na skutek znacznej utraty wody i elektrolitów. Chociaż objawy odwodnienia kojarzą się głównie z wysokimi temperaturami i nadmiernym poceniem się, mogą pojawić się również na skutek chorób. Stan ten jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci i osób starszych.

Prawidłowe funkcjonowanie organizmu uzależnione jest od stopnia nawodnienia. Wodę wykorzystują wszystkie komórki, tkanki i narządy. Jest niezbędna w procesach metabolicznych oraz transporcie tlenu i składników odżywczych. U zdrowego człowieka stanowi aż 75% wagi ciała.

Odwodnienie - jak przebiega w organizmie?

Większość wody znajduje się w komórkach i w przestrzeni międzykomórkowej. Stan, w którym organizm traci więcej wody i elektrolitów niż jesteśmy mu w stanie dostarczyć, zaburza jego równowagę wodno-elektrolitową, co negatywnie wpływa na przebieg wszystkich funkcji fizjologicznych. W zależności od stopnia utraty wody i elektrolitów wyróżnia się trzy rodzaje odwodnienia:

  • izotoniczne - utrata wody i elektrolitów zachodzi na tym samym poziomie,
  • hipertoniczne - większa utrata wody niż elektrolitów,
  • hipotoniczne - większa utrata elektrolitów niż wody.

Każdy rodzaj odwodnienia jest szkodliwy dla organizmu. Nawet niewielkie zachwiania gospodarki wodno-elektrolitowej mogą wpływać na spadek formy fizycznej, intelektualnej czy nasz nastrój. Już utrata 1,5% normalnej objętości wody jest sytuacją niepożądaną. Uczucie pragnienia, czyli sygnał naszego organizmu dotyczący konieczności uzupełnienia płynów, pojawia się zwykle przy utracie objętości płynów od 1 do 2%, czyli już wtedy mamy do czynienia z lekkim odwodnieniem.

Zobacz film: Jak rozpoznać odwodnienie organizmu? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Objawy odwodnienia

Najbardziej charakterystycznymi objawami odwodnienia są: zwiększone pragnienie i suchość w ustach, a także bóle i zawroty głowy z towarzyszącym im poczuciem osłabienia.

W dalszej kolejności pojawiają się problemy z koncentracją i kontrolowaniem emocji, a także uczucie przewlekłego zmęczenia. Jeżeli organizm nie otrzyma niezbędnej ilości wody i elektrolitów, często pojawia się drżenie mięśni i przyspieszone tętno. Podczas oddawania moczu można zaobserwować jego mniejszą ilość, ale za to intensywniejszy niż zwykle zapach i ciemniejszą barwę. Odwodnienie może powodować wzdęcia, brak apetytu oraz senność. Organizm przestaje wydzielać pot, dochodzi do skurczów mięśni i przyspieszonej akcji serca. Skóra staje się sucha, wzrasta temperatura ciała, a co za tym idzie, pojawia się gorączka. W zależności od stopnia niedoboru wody w organizmie, odwodnienie można podzielić na:

  • lekkie (wzmożone pragnienie, bóle i zawroty głowy, osłabienie),
  • umiarkowane (drżenie mięśni, przyspieszone bicie serca, mniejsze wydalanie moczu),
  • ostre (przyspieszony oddechu, gorączka, drgawki, utrata przytomności).

Zobacz film: Ile wody powinniśmy pić każdego dnia? Źródło: 36,6.

Odwodnienie u dzieci

Rodzice często zgłaszają się do lekarza z dziećmi, u których pojawiły się objawy odwodnienia. Taki stan jest najczęściej spowodowany zmniejszoną ilością podaży płynów lub ich dużą utratą (czasem występuje na skutek obu tych przyczyn jednocześnie).

U podłoża odwodnienia u dzieci najczęściej leżą: dokuczliwe biegunki, długotrwałe wymioty lub zapalenia żołądka i jelit, w przypadku których utrata wody i elektrolitów następuje przez przewód pokarmowy.

Objawy odwodnienia mogą też być następstwem nadmiernego pocenia się (oddawanie ciepła przez skórę) np. w przypadku gorączki czy rozległych oparzeń (uszkodzenie warstw głębokich skóry również wiąże się z ryzykiem nadmiernej utraty płynów). Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej mogą wynikać z nadmiernej produkcji moczu u dzieci chorych na cukrzycę.

Objawy odwodnienia u dzieci

Ocenę stanu odwodnienia u dzieci przeprowadza się na podstawie pogłębionej obserwacji objawów charakterystycznych dla poszczególnych stopni utraty wody w organizmie. O znacznym odwodnieniu może świadczyć waga dziecka, jednak żeby to ocenić, trzeba znać jej wartość przed wystąpieniem niepokojących objawów. Odwodnienie łagodne to 5 do 15% ubytku masy ciała u noworodków i niemowląt oraz 3 do 9% u dzieci starszych i dorosłych.

Diagnozowanie odwodnienia na podstawie masy ciała wymaga doświadczenia, wiedzy, a przede wszystkim dokładnej znajomości wagi dziecka, ponieważ zakres dopuszczalnego błędu jest niewielki - pomyłka o 1 kg masy ciała dla dziesięcioletniego dziecka oznacza pomyłkę w ocenie stopnia odwodnienia aż o około 10%. Taka rozbieżność zmienia diagnozę ze stopnia łagodnego na ostry lub odwrotnie.

Ponadto, w przypadku zbyt małych ilości płynów w organizmie, u dzieci można zaobserwować zwiększone pragnienie oraz suchość śluzówek jamy ustnej.

Leczenie odwodnienia

Najważniejszym elementem postępowania przy odwodnieniu jest zapobieganie dalszej utracie płynów oraz uzupełnienie bieżącego niedoboru. W łagodnych przypadkach zaleca się przede wszystkim picie czystej wody mineralnej, rozcieńczonego soku i herbaty ziołowej. Trzeba pamiętać, że płynów nie można uzupełniać zbyt szybko i gwałtownie, zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z zaawansowanym odwodnieniem.

Stany głębokiego odwodnienia wymagają pomocy ambulatoryjnej i przede wszystkim podania płynów w postaci dożylnej kroplówki. Bardzo ważne są suplementy diety i elektrolity, dzięki którym organizm jest w stanie poprawnie funkcjonować. Pożądane efekty daje glukoza lub roztwór chlorku sodu i potasu w postaci wlewów dożylnych.

W przypadku lekkiego i umiarkowanego stopnia odwodnienia można zastosować doustne płyny nawadniające, których zakup jest możliwy w aptece bez recepty.

Zobacz film: Szczepionki zalecane u dzieci. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
47
5
Polecamy
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym?
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym? Dzień Dobry TVN
Bezobjawowa chrypka u niemowlaka - poznaj jej przyczyny i sposoby leczenia
Bezobjawowa chrypka u niemowlaka - poznaj jej przyczyny i sposoby leczenia Dzień Dobry TVN
Zaburzenia gospodarki elektrolitowej i wodnej – przyczyny i objawy
Zaburzenia gospodarki elektrolitowej i wodnej – przyczyny i objawy TVN zdrowie
Elektrolity u dzieci – czy ich niski poziom przy biegunce i wymiotach jest groźny?
Elektrolity u dzieci – czy ich niski poziom przy biegunce i wymiotach jest groźny? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?