Polub nas na Facebooku
Czytasz: Niedobór witaminy A – konsekwencje dla zdrowia. Jak uzupełnić braki witaminy A?
menu
Polub nas na Facebooku

Niedobór witaminy A – konsekwencje dla zdrowia. Jak uzupełnić braki witaminy A?

Produkty zawierające witaminę A.

Fot. photka / Getty Images

Niedobór witaminy A powstaje wskutek niewystarczającej jej podaży lub zaburzeń wchłaniania w przewodzie pokarmowym, czyli hipowitaminozy pierwotnej lub wtórnej. Stan ten pociąga za sobą wiele negatywnych konsekwencji. Dochodzi do pogorszenia kondycji skóry, włosów i paznokci oraz niższej adaptacji wzroku do ciemności.

Niedobór witaminy A jest problemem społecznym większości krajów Afryki i Azji Południowo-Wschodniej. Powoduje zaburzenia dermatologiczne, trudności z widzeniem o zmierzchu i spadek ogólnej odporności organizmu. Żeby zniwelować konsekwencje lub zapobiec niedostatecznej podaży witaminy A, konieczne jest suplementowanie jej w postaci gotowych preparatów lub spożywanie produktów spożywczych takich jak: wątroba, słodkie ziemniaki, marchew, jarmuż, szpinak i dynia.

Niedobór witaminy A – przyczyny

Witamina A jest bardzo ważna dla zachowania prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Jest to zbiorcza nazwa organicznych związków chemicznych z grupy retinoidów. Zaliczana jest do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Nie jest produkowana przez organizm, w związku z tym konieczne jest jej dostarczanie z zewnątrz.

Witamina A warunkuje proces widzenia, wpływa na poziom odporności organizmu oraz stan skóry i błon śluzowych. Uczestniczy w budowie erytrocytów i syntezie hormonów kory nadnerczy oraz zapobiega chorobom tarczycy (hamuje nadmierne wydzielanie tyroksyny). Jest niezbędna do prawidłowego tworzenia szkliwa nazębnego. Jako antyoksydant witamina A wykazuje także działanie przeciwnowotworowe.

Witamina A w niedoborze spowodowana może być jej niedostateczną podażą, czyli niskim spożyciem produktów pokarmowych będących jej źródłem, a także ogólnym niedożywieniem. Niedobór pojawić się może w wyniku zwiększonego zapotrzebowania na witaminę A, co obserwuje się zwłaszcza u dzieci chorych na odrę. Kolejną przyczyną bywają zaburzenia wchłaniania i metabolizowania witaminy A w jelitach. Odpowiadać za to może nadużywanie alkoholu, niedobór cynku i żelaza oraz choroby upośledzające trawienie i wchłanianie tłuszczów, takie jak kamica żółciowa, celiakia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, niewydolność trzustki, stany po operacjach trzustki, choroba Leśniowskiego-Crohna, marskość wątroby, mukowiscydoza i giardioza (lamblioza). Ponadto nadmierna ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych generuje wzrost zapotrzebowania na witaminę A w organizmie.

Gdzie znajdziemy między innymi witaminę A? Zobaczcie sami:

Zobacz film :Produkty bogate w witaminę D, A i B12. Źródło: Wiem co jem, wiem co kupuję

Niedobór witaminy A – konsekwencje zdrowotne

Niedostateczna podaż witaminy A pociąga za sobą liczne konsekwencje zdrowotne. Skutkiem niedoboru witaminy A jest brak apetytu i spadek odporności, co predysponuje do występowania częstych infekcji bakteryjnych i wirusowych, zwłaszcza w obrębie układu oddechowego. Rozwijają się zmiany w układzie nerwowym, które prowadzą do degeneracji włókien nerwowych. Konsekwencją zbyt małej podaży witaminy A mogą być trudności z zajściem w ciążę, zaburzenia spermatogenezy u mężczyzn, miesiączkowania u kobiet i zwiększone ryzyko poronienia. U dzieci może nastąpić zahamowanie wzrostu i anemia. U starszych osób brak witaminy A może objawiać się dzwonieniem w uszach.

Konsekwencje niedoboru witaminy A dla narządu wzroku

Niedobór witaminy A objawia się zmianami ze strony narządu wzroku, takimi jak suchość spojówek, upośledzenie funkcjonowania gruczołów śluzowych i patologiczne zmiany w błonach śluzowych oczu. Możliwy jest rozwój tzw. kurzej ślepoty, czyli nieostrego widzenia po zmierzchu, które następuje w wyniku osłabienia adaptacji oka do ciemności. Zaburzona zostaje przejrzystość gałki ocznej i pojawiają się plamki Bitota (zgrubienia o różnym zabarwieniu). Długotrwale utrzymujące się niedobory witaminy A mogą w skrajnych przypadkach stać się przyczyną nawet całkowitej utraty wzroku.

Objawy niedoboru witaminy A w wyglądzie zewnętrznym

Objawy niedoboru witaminy A przejawiają się w kondycji skóry, która zaczyna się łuszczyć, staje się chropowata i spierzchnięta oraz nadmiernie wysycha. Pojawiają się ogniska nieprawidłowego rogowacenia, które przypominają tzw. gęsią skórkę. U osób z trądzikiem dochodzi do zaostrzenia objawów. Paznokcie i włosy stają się nadmiernie łamliwe oraz wolno rosną. Może pojawić się łysienie plackowate. Następuje intensyfikacja procesów starzenia się skóry. Braki witaminy A osłabiają zwalczanie wolnych rodników tlenowych, które odpowiadają za uszkadzanie komórek skóry, w tym włókien kolagenowych. W konsekwencji tego szybciej powstają zmarszczki, a skóra traci elastyczność i jędrność.

Jak uzupełnić niedobory witaminy A w organizmie?

Niedobory witaminy A w organizmie można uzupełnić, zwiększając udział w diecie produktów zawierających jej duże ilości. Wśród nich wymienia się przede wszystkim: wątrobę i podroby, tran otrzymywany z wątroby ryb morskich (najlepiej z dorsza), słodkie ziemniaki, marchew, jarmuż, szpinak, żółtko jaj, dynię, brokuły, natkę pietruszki, sałatę i kapustę pekińską. Źródłem witaminy A są także: masło, mleko oraz pełnotłuste i półtłuste produkty nabiałowe (ser twarogowy, ser żółty, jogurty), marchew, morele, brzoskwinie, czerwona papryka, jagody, jeżyny i ryby (zwłaszcza śledzie, sardynki i tuńczyk).

Niedobór witaminy A można zniwelować także poprzez jej suplementowanie w postaci gotowych preparatów, które mogą być jedno- lub wieloskładnikowe. Wielkość przyjmowanej dawki i czas stosowania determinowane są stopniem niedoboru, wiekiem i masą ciała. Dawki powinny zostać ustalone przez lekarza, żeby nie dopuścić do nadmiaru witaminy A, co także bywa niezdrowe dla organizmu. W zależności od składu opakowanie 30 kapsułek kosztuje od 4 do 18 zł. Na suchą skórę warto zastosować maść z witaminą A, która regeneruje naskórek, zmniejsza zrogowacenia i łagodzi stany zapalne. Cena za 25 g opakowanie wynosi około 4 zł.

Bibliografia:

1. Włodarek D., Dietetyka, Warszawa, Format-AB, 2005.

2. Bojarowicz H., Płowiec A., Wpływ witaminy A na kondycję skóry, „Problemy Higieny i Epidemiologii”, 2010, 91(3), s. 352-356.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
10
0
Polecamy
Niedobór witamin – objawy i skutki.
Jak uzupełnić poziom witamin w organizmie?
Niedobór witamin – objawy i skutki. Jak uzupełnić poziom witamin w organizmie? TVN zdrowie
Czym jest awitaminoza?
Objawy, przyczyny i leczenie awitaminozy
Czym jest awitaminoza? Objawy, przyczyny i leczenie awitaminozy TVN zdrowie
Białe plamki na paznokciach – skąd się biorą i co oznaczają?
Białe plamki na paznokciach – skąd się biorą i co oznaczają? Dzień Dobry TVN
Witamina C – lepsza z laboratorium czy naturalna?
Witamina C – lepsza z laboratorium czy naturalna? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to są odleżyny? Skala Torrance’a do klasyfikacji stopnia zaawansowania odleżyn
Co to są odleżyny? Skala Torrance’a do klasyfikacji stopnia zaawansowania odleżyn
Przeszczep rogówki – wskazania, powikłania i rekonwalescencja
Przeszczep rogówki – wskazania, powikłania i rekonwalescencja
Czym jest zespół Wallenberga? Objawy i przyczyny zespołu bocznego opuszki
Czym jest zespół Wallenberga? Objawy i przyczyny zespołu bocznego opuszki
Katar u dziecka – przyczyny i rodzaje. Jak można go zwalczyć?
Katar u dziecka – przyczyny i rodzaje. Jak można go zwalczyć?
Zdrowe odżywianie – jakie są zasady zdrowego odżywiania i o czym należy pamiętać, układając dietę?
Zdrowe odżywianie – jakie są zasady zdrowego odżywiania i o czym należy pamiętać, układając dietę?
Pękające pięty, czyli problem kosmetyczny i zdrowotny. Przyczyny pękania pięt. Leczenie – zalecane składniki preparatów i domowe sposoby na suche i spękane pięty
Pękające pięty, czyli problem kosmetyczny i zdrowotny. Przyczyny pękania pięt. Leczenie – zalecane składniki preparatów i domowe sposoby na suche i spękane pięty