Polub nas na Facebooku
Czytasz: Nekrofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed zmarłymi

Nekrofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed zmarłymi

Człowiek w kostnicy.

Fot. Darrin Klimek / Getty Images

Nekrofobia to lęk przed martwymi ciałami (głównie ludzi, ale też zwierząt) rozciągający się na obiekty czy okoliczności, które się z nimi kojarzą. Pewna doza niepokoju w kontakcie ze śmiercią jest naturalna. Nekrofobia zaś to strach wyolbrzymiony, irracjonalny, uznawany za zaburzenie nerwicowe.

Nekrofobia to termin pochodzący od greckich słów nekros – zmarły i phobos – lęk. Nie należy mylić go z pojęciem tanatofobii, które odnosi się do lęku przed śmiercią. Nekrofobia dotyczy konkretnych obiektów, które nie stanowią realnego zagrożenia. Tanatofobia zaś – choć także jest lękiem patologicznie wyolbrzymionym – rozwija się z naturalnego, egzystencjalnego niepokoju, jaki towarzyszy ludziom w związku z nieuchronnym przemijaniem, niewiedzą na temat tego, jak przeżywa się śmierć i co po niej następuje.

Czym jest nekrofobia?

Nekrofobia to zaburzenie nerwicowe w postaci fobii specyficznej. W jej przebiegu chory ma świadomość, że jego obawy związane z konkretnymi przedmiotami czy sytuacjami są irracjonalne. Mimo to nie jest w stanie nad nimi zapanować. Uciążliwe są szczególnie objawy wegetatywne występujące w zetknięciu z obiektem lęku (na jego widok, a często wręcz na samą myśl o nim), takie jak kołatanie serca, zawroty głowy, duszność, zwiększona potliwość, drżenie kończyn, mdłości, wymioty, omdlenia. Osoba cierpiąca na fobię może interpretować powyższe symptomy jako oznakę poważnych zaburzeń sercowo-naczyniowych, a nawet nadchodzącej śmierci, co pogłębia jej panikę.

W przypadku nekrofobii obiektami, które wywołują chorobliwy lęk, są ludzkie zwłoki, czasem też ciała martwych zwierząt. W nasilonej postaci zaburzenia poważny dyskomfort powodować może wszystko, co kojarzy się widokiem nieżywych osób – trumna, karawan, cmentarz, pogrzeb, rozmowa o śmierci.

Zobacz film: Tanatofobia – skąd się bierze lęk przed śmiercią i jak sobie z nim radzić?

Nekrofobik – w zależności od stopnia subiektywnie przeżywanego „zagrożenia” – może odczuwać niepokój, strach, obrzydzenie, niemożliwą do opanowania panikę. Stara się unikać sytuacji, w których narażony byłby na tego typu dyskomfort. Ponieważ jednak śmierć jest nieodłączną częścią życia, chory nieustannie, w mniej lub bardziej bezpośredni sposób, styka się z przedmiotami swojej fobii, co sprawia, że towarzyszy mu lęk antycypacyjny (stała obawa przed wystąpieniem budzącej lęk sytuacji). To z kolei może prowadzić do zaburzeń snu, apetytu, obniżenia zdolności poznawczych (koncentracji, sprawności myślenia), a nawet depresji.

Przyczyny nekrofobii

Lęk w obliczu śmierci jest najzupełniej naturalny, ponieważ kojarzy się nieodłącznie z przemijaniem, bólem, stratą. Co więcej, niewiadomą jest to, co czeka na człowieka po „drugiej stronie”. Nekrofobia nie jest jednak egzystencjalnym niepokojem wspólnym wszystkim ludziom, lecz chorobliwym strachem, którego źródeł upatruje się w:

  • uwarunkowaniach dziedzicznych (fobie często występują u osób, których bliscy krewni cierpieli na zaburzenia lękowe),
  • wzorcach uzyskanych w dzieciństwie od dorosłych, którzy mieli taką samą fobię (np. reagowali lękiem na widok ludzkich zwłok),
  • traumatycznych doświadczeniach, zwłaszcza z okresu dzieciństwa (nieprzyjemnych, często wypartych do podświadomości wydarzeniach, które miały bezpośredni związek z aktualnym przedmiotem fobii),
  • przekazach (zasłyszanych historiach, obejrzanych filmach) uzyskanych w najmłodszych latach, w których martwe ciało skojarzone było z przerażającą sytuacją.

Zaobserwowano, że nekrofobia także częściej występuje u osób zmagających się z innymi problemami psychicznymi, np. lękiem uogólnionym, depresją i zaburzeniami osobowości.

Skąd się biorą lęki i fobie? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Co to jest zespół lęku uogólnionego? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Leczenie nekrofobii

Nekrofobia może być zaburzeniem uciążliwym, obniżającym komfort codziennego życia. Dlatego warto podjąć jej leczenie. Największą skuteczność w przypadku fobii specyficznych wykazuje terapia poznawczo-behawioralna. Jej celem jest zmiana tych schematów poznawczych i postaw chorego, które nakręcają spiralę lęku w obliczu obiektywnie niegroźnych sytuacji. Do metod tego nurtu leczenia należą:

  • desensytyzacja (odwrażliwianie) – stopniowe oswajanie (tzw. metoda małych kroków) z obiektami budzącymi lęk;
  • terapia implozywna – gwałtowne wystawienie na działanie stresogennego bodźca, co w kontrolowanych warunkach terapii pozwala na osłabienie reakcji lękowej;
  • modyfikowanie sposobu myślenia o obiekcie fobii – poszerzanie wiedzy na jego temat, zmiana negatywnych sądów na neutralne.

Terapię nekrofobii można uzupełniać o inne metody leczenia. Niektórzy pacjenci dobrze reagują na hipnozę. Osobom zmagającym się z traumatycznymi wspomnieniami często proponuje się psychoterapię w nurcie psychodynamicznym służącą przepracowaniu przyczyn lęku. W nasilonych przypadkach nekrofobii (zwłaszcza takich, które skojarzone są z innym problemami psychicznymi) wskazane bywa włączenie farmakoterapii opartej o preparaty przeciwlękowe lub przeciwdepresyjne.

Do doraźnego stosowania (w przewidywanych sytuacjach kontaktu z obiektem fobii, takich jak np. pogrzeb) osobom cierpiącym na nekrofobię przepisuje się preparaty obniżające poziom lęku (zwykle z grupy benzodiazepin) lub redukujące objawy wegetatywne (z grupy beta-blokerów).

Bibliografia:

1. A. Beck, G. Emery, Anxiety Disorders and Phobias: A Cognitive Perspective, New York 2005.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Polecamy
Nerwica – objawy oraz leczenie choroby. Jak prawidłowo rozpoznać nerwicę?
Nerwica – objawy oraz leczenie choroby. Jak prawidłowo rozpoznać nerwicę? Dzień Dobry TVN
Co to jest anhedonia? Jak rozpoznać i leczyć anhedonię?
Co to jest anhedonia? Jak rozpoznać i leczyć anhedonię? Dzień Dobry TVN
Batrachofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed żabami
Batrachofobia – przyczyny, objawy i leczenie lęku przed żabami TVN zdrowie
Pteronofobia – irracjonalny lęk przed łaskotaniem piórami
Pteronofobia – irracjonalny lęk przed łaskotaniem piórami TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?