Polub nas na Facebooku
Czytasz: Na czym polega leczenie bakteryjnego zapalenia gardła?
menu
Polub nas na Facebooku

Na czym polega leczenie bakteryjnego zapalenia gardła?

gardło

Fot.: DKart / Getty Imagages

Bakteryjne zapalenie gardła występuje u 15% dzieci w wieku szkolnym i 4–10% dorosłych. Czynnikiem chorobotwórczym są głównie bakterie paciorkowca grupy A. Leczenie opiera się w dużej mierze na antybiotykoterapii wspomaganej domowymi rozwiązaniami.

Infekcje górnych dróg oddechowych są jednym z częstszych powodów konsultacji z lekarzem rodzinnym. Przyczyną zapalenia gardła mogą być czynniki etiologiczne, takie jak infekcje wirusowe i grzybicze, ale nierzadko stwierdza się też bakteryjne zapalenie gardła. Do zakażenia paciorkowcem dochodzi przez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Infekcja rozprzestrzenia się bardzo szybko, a szczyt zachorowań przypada na okres jesienno-zimowy.

Bakteryjne zapalenie gardła

Bakteryjne zapalenie gardła może dotyczyć zarówno tkanki nabłonkowej, jak i chłonnej, którą stanowi tzw. pierścień Waldeyera zawierający migdałki podniebienne. Szacuje się, że bakteryjne zakażenie gardła występuje u 15% dzieci w wieku szkolnym i 4–10% dorosłych. Choroba ta spowodowana jest w około 90% przypadków przez paciorkowce beta hemolizujące grupy A. Niezmiernie rzadko czynnikiem etiologicznym są inne bakterie, m.in. Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae i Neisseria gonorrhoeae.

Wirusowe a bakteryjne zapalenie gardła

Kluczem do prawidłowego leczenia zapalenia gardła jest umiejętność dostrzegania różnic między zakażeniem wirusowym a bakteryjnym. Odróżnienie obu typów bywa bardzo trudne. Infekcja wirusowa rozwija się zazwyczaj w ciągu 1–6 dni od kontaktu z czynnikiem chorobotwórczym. Pierwsze objawy wirusowego zapalenia gardła to ogólne złe samopoczucie oraz ból głowy i mięśni. Następnie pojawia się ból i uczucie drapania w gardle oraz wodnisty wyciek upośledzający drożność nosa, który z czasem zmienia zabarwienie na żółto-zielony. Chorzy zmagają się z suchym kaszlem, który wykazuje tendencję do zmiany na mokry, i chrypką. Występuje delikatne podniesienie temperatury ciała, zaczerwienienie gardła, spadek apetytu oraz ból podczas przełykania śliny i pokarmu. Mogą się pojawić pęcherzyki i afty na błonie śluzowej gardła oraz zapalenie spojówek. Wirusowego zapalenia gardła nie leczy się antybiotykami.

W przypadku bakteryjnego zapalenia gardła objawy pojawiają się nagle. Najpierw mają miejsce dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności i wymioty. Następnie rozwija się wysoka gorączka przekraczająca 38°C z dreszczami. Chorym towarzyszy silny ból gardła. Dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych szyjnych przednich, przekrwienia i obrzęku błony śluzowej gardła oraz pojawienia się biało-czerwonego nalotu na języku.

Zobacz film: Jak pozbyć się bólu gardła? Źródło: Wiem co kupuję.

Kryteria rozpoznania bakteryjnego zapalenia gardła

Diagnostyka i leczenie zapalenia gardła nastręcza wiele problemów i jest przyczyną nadużywania antybiotyków i stosowania ich niezgodnie z zaleceniami. Pomocna okazuje się być skala McIsaaca/Centora, w której spełnienie co najmniej 3 z objawów klinicznych wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo bakteryjnego zapalenia gardła. Kryteria są następujące: gorączka powyżej 38°C, brak kaszlu, powiększenie i tkliwość węzłów chłonnych szyi oraz obecność wysięku na migdałkach podniebiennych.

Kliniczne podejrzenie zakażenia bakteryjnego należy potwierdzić za pomocą badania mikrobiologicznego. Można wykonać posiew wymazu z gardła. Swoistość badania wynosi ponad 95%, a czułość 90–95%. Dostępne są też szybkie testy na obecność antygenu Streptococcus pyogenes. Ich swoistość przekracza 95%, a czułość wynosi 70–94%.

Cele leczenia bakteryjnego zapalenia gardła

Cele leczenia zapalenia gardła są następujące:

  • usunięcie czynnika sprawczego,
  • skrócenie czasu trwania infekcji,
  • zapobieganie powikłaniom miejscowym i odległym,
  • złagodzenie objawów chorobowych.

Leczenie bakteryjnego zapalenia gardła

Leczenie bakteryjnego zapalenia gardła opiera się zwłaszcza na antybiotykoterapii. Antybiotykiem z wyboru jest penicylina. Kurs leczenia penicyliną trwający 10 dni w 90% skutecznie eliminuje paciorkowca. W przypadku istnienia przeciwwskazań do jej stosowania zalecany jest cefadroksyl dla chorych z nienatychmiastową nadwrażliwością na penicylinę i makrolidy w razie wystąpienia nadwrażliwości o typie natychmiastowym. Zasadność stosowania antybiotykoterapii poddawana jest częstej krytyce, ale liczne badania potwierdzają, że zażywanie antybiotyku:

  • skraca czas trwania gorączki i bólu gardła,
  • skraca czas zakaźności i redukuje nosicielstwo.

Bakteryjne zapalenie gardła – czy leczenie bez antybiotyku jest możliwe?

Bakteryjne zapalenie gardła nie powinno być leczone bez antybiotyku. Wsparciem są domowe sposoby, które hamują rozwój infekcji i niwelują dolegliwości. Należy unikać podrażnienia błony śluzowej gardła przez czynniki, które mogą nasilać ból, takie jak kurz, dym tytoniowy, pył, gwałtowne zmiany temperatury otoczenia, alkohol i gorące potrawy.

Ból gardła łagodzą preparaty o działaniu antyseptycznym, przeciwzapalnym i przeciwbólowym. Chory powinien odpoczywać i spożywać dużą ilość płynów. Należy zadbać o odpowiednie warunki w pomieszczeniu, w którym się przebywa – często je wietrzyć, aby zapewnić dostęp do świeżego powietrza, i utrzymywać optymalną temperaturę (około 22°C). W trakcie choroby z jadłospisu trzeba wykluczyć gorące, mocno schłodzone i ostro przyprawione potrawy oraz zimne napoje i lody. Dieta powinna być płynna lub mocno rozdrobniona.

Wskazane jest stosowanie ziołowych płukanek o właściwościach bakteriobójczych, przeciwbólowych i łagodzących obrzęk śluzówki. Do płukania gardła można wykorzystać maliny, szałwię, rumianek i tymianek. Warto też płukać gardło roztworem wody i soli. Inne sprawdzone sposoby to syrop z cebuli, sok z buraków i herbata imbirowa.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu oddechowego. Źródło: 36,6



Bibliografia:

1. Dziekiewicz M., Radzikowski A., Angina paciorkowcowa – zasady diagnostyki i leczenia, „Pediatria i Medycyna Rodzinna”, 2016, 12(2), s. 141–149.

2. Gowin E., Horst-Sikorska W., Leczenie zapalenia gardła bez antybiotyku – czy to możliwe?, „Farmacja Współczesna”, 2012, 5, s. 83-89.

3. Gruchała K., Postępowanie w bólu gardła występującym w przeziębieniu i zapaleniu gardła, „Lek w Polsce”, 2014, 9(24), s. 6-11.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
6
1
Polecamy
Paciorkowiec w gardle – jak można się zarazić?
Jak leczyć?
Paciorkowiec w gardle – jak można się zarazić? Jak leczyć? TVN zdrowie
Angina u niemowlaka – objawy, leczenie i przyczyny choroby
Angina u niemowlaka – objawy, leczenie i przyczyny choroby TVN zdrowie
Zapalenie oskrzeli u niemowlaka - objawy, leczenie i przyczyny
Zapalenie oskrzeli u niemowlaka - objawy, leczenie i przyczyny Dzień Dobry TVN
Zapalenie płuc u niemowlaka - objawy, leczenie, przyczyny i powikłania.
Czy zapalenie płuc u niemowlaka może przebiegać bez gorączki?
Zapalenie płuc u niemowlaka - objawy, leczenie, przyczyny i powikłania. Czy zapalenie płuc u niemowlaka może przebiegać bez gorączki? Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?