Polub nas na Facebooku
Czytasz: Na czym polega leczenie bakteryjnego zapalenia gardła?

Na czym polega leczenie bakteryjnego zapalenia gardła?

gardło

Fot.: DKart / Getty Imagages

Bakteryjne zapalenie gardła występuje u 15% dzieci w wieku szkolnym i 4–10% dorosłych. Czynnikiem chorobotwórczym są głównie bakterie paciorkowca grupy A. Leczenie opiera się w dużej mierze na antybiotykoterapii wspomaganej domowymi rozwiązaniami.

Infekcje górnych dróg oddechowych są jednym z częstszych powodów konsultacji z lekarzem rodzinnym. Przyczyną zapalenia gardła mogą być czynniki etiologiczne, takie jak infekcje wirusowe i grzybicze, ale nierzadko stwierdza się też bakteryjne zapalenie gardła. Do zakażenia paciorkowcem dochodzi przez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Infekcja rozprzestrzenia się bardzo szybko, a szczyt zachorowań przypada na okres jesienno-zimowy.

Bakteryjne zapalenie gardła

Bakteryjne zapalenie gardła może dotyczyć zarówno tkanki nabłonkowej, jak i chłonnej, którą stanowi tzw. pierścień Waldeyera zawierający migdałki podniebienne. Szacuje się, że bakteryjne zakażenie gardła występuje u 15% dzieci w wieku szkolnym i 4–10% dorosłych. Choroba ta spowodowana jest w około 90% przypadków przez paciorkowce beta hemolizujące grupy A. Niezmiernie rzadko czynnikiem etiologicznym są inne bakterie, m.in. Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae i Neisseria gonorrhoeae.

Wirusowe a bakteryjne zapalenie gardła

Kluczem do prawidłowego leczenia zapalenia gardła jest umiejętność dostrzegania różnic między zakażeniem wirusowym a bakteryjnym. Odróżnienie obu typów bywa bardzo trudne. Infekcja wirusowa rozwija się zazwyczaj w ciągu 1–6 dni od kontaktu z czynnikiem chorobotwórczym. Pierwsze objawy wirusowego zapalenia gardła to ogólne złe samopoczucie oraz ból głowy i mięśni. Następnie pojawia się ból i uczucie drapania w gardle oraz wodnisty wyciek upośledzający drożność nosa, który z czasem zmienia zabarwienie na żółto-zielony. Chorzy zmagają się z suchym kaszlem, który wykazuje tendencję do zmiany na mokry, i chrypką. Występuje delikatne podniesienie temperatury ciała, zaczerwienienie gardła, spadek apetytu oraz ból podczas przełykania śliny i pokarmu. Mogą się pojawić pęcherzyki i afty na błonie śluzowej gardła oraz zapalenie spojówek. Wirusowego zapalenia gardła nie leczy się antybiotykami.

W przypadku bakteryjnego zapalenia gardła objawy pojawiają się nagle. Najpierw mają miejsce dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności i wymioty. Następnie rozwija się wysoka gorączka przekraczająca 38°C z dreszczami. Chorym towarzyszy silny ból gardła. Dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych szyjnych przednich, przekrwienia i obrzęku błony śluzowej gardła oraz pojawienia się biało-czerwonego nalotu na języku.

Zobacz film: Jak pozbyć się bólu gardła? Źródło: Wiem co kupuję.

Kryteria rozpoznania bakteryjnego zapalenia gardła

Diagnostyka i leczenie zapalenia gardła nastręcza wiele problemów i jest przyczyną nadużywania antybiotyków i stosowania ich niezgodnie z zaleceniami. Pomocna okazuje się być skala McIsaaca/Centora, w której spełnienie co najmniej 3 z objawów klinicznych wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo bakteryjnego zapalenia gardła. Kryteria są następujące: gorączka powyżej 38°C, brak kaszlu, powiększenie i tkliwość węzłów chłonnych szyi oraz obecność wysięku na migdałkach podniebiennych.

Kliniczne podejrzenie zakażenia bakteryjnego należy potwierdzić za pomocą badania mikrobiologicznego. Można wykonać posiew wymazu z gardła. Swoistość badania wynosi ponad 95%, a czułość 90–95%. Dostępne są też szybkie testy na obecność antygenu Streptococcus pyogenes. Ich swoistość przekracza 95%, a czułość wynosi 70–94%.

Cele leczenia bakteryjnego zapalenia gardła

Cele leczenia zapalenia gardła są następujące:

  • usunięcie czynnika sprawczego,
  • skrócenie czasu trwania infekcji,
  • zapobieganie powikłaniom miejscowym i odległym,
  • złagodzenie objawów chorobowych.

Leczenie bakteryjnego zapalenia gardła

Leczenie bakteryjnego zapalenia gardła opiera się zwłaszcza na antybiotykoterapii. Antybiotykiem z wyboru jest penicylina. Kurs leczenia penicyliną trwający 10 dni w 90% skutecznie eliminuje paciorkowca. W przypadku istnienia przeciwwskazań do jej stosowania zalecany jest cefadroksyl dla chorych z nienatychmiastową nadwrażliwością na penicylinę i makrolidy w razie wystąpienia nadwrażliwości o typie natychmiastowym. Zasadność stosowania antybiotykoterapii poddawana jest częstej krytyce, ale liczne badania potwierdzają, że zażywanie antybiotyku:

  • skraca czas trwania gorączki i bólu gardła,
  • skraca czas zakaźności i redukuje nosicielstwo.

Bakteryjne zapalenie gardła – czy leczenie bez antybiotyku jest możliwe?

Bakteryjne zapalenie gardła nie powinno być leczone bez antybiotyku. Wsparciem są domowe sposoby, które hamują rozwój infekcji i niwelują dolegliwości. Należy unikać podrażnienia błony śluzowej gardła przez czynniki, które mogą nasilać ból, takie jak kurz, dym tytoniowy, pył, gwałtowne zmiany temperatury otoczenia, alkohol i gorące potrawy.

Ból gardła łagodzą preparaty o działaniu antyseptycznym, przeciwzapalnym i przeciwbólowym. Chory powinien odpoczywać i spożywać dużą ilość płynów. Należy zadbać o odpowiednie warunki w pomieszczeniu, w którym się przebywa – często je wietrzyć, aby zapewnić dostęp do świeżego powietrza, i utrzymywać optymalną temperaturę (około 22°C). W trakcie choroby z jadłospisu trzeba wykluczyć gorące, mocno schłodzone i ostro przyprawione potrawy oraz zimne napoje i lody. Dieta powinna być płynna lub mocno rozdrobniona.

Wskazane jest stosowanie ziołowych płukanek o właściwościach bakteriobójczych, przeciwbólowych i łagodzących obrzęk śluzówki. Do płukania gardła można wykorzystać maliny, szałwię, rumianek i tymianek. Warto też płukać gardło roztworem wody i soli. Inne sprawdzone sposoby to syrop z cebuli, sok z buraków i herbata imbirowa.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu oddechowego. Źródło: 36,6



Bibliografia:

1. Dziekiewicz M., Radzikowski A., Angina paciorkowcowa – zasady diagnostyki i leczenia, „Pediatria i Medycyna Rodzinna”, 2016, 12(2), s. 141–149.

2. Gowin E., Horst-Sikorska W., Leczenie zapalenia gardła bez antybiotyku – czy to możliwe?, „Farmacja Współczesna”, 2012, 5, s. 83-89.

3. Gruchała K., Postępowanie w bólu gardła występującym w przeziębieniu i zapaleniu gardła, „Lek w Polsce”, 2014, 9(24), s. 6-11.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
6
1
Polecamy
Grypa. Czym różni się od przeziębienia? Jak ją skutecznie leczyć?
Grypa. Czym różni się od przeziębienia? Jak ją skutecznie leczyć? Dzień Dobry TVN
Bezobjawowa chrypka u niemowlaka - poznaj jej przyczyny i sposoby leczenia
Bezobjawowa chrypka u niemowlaka - poznaj jej przyczyny i sposoby leczenia Dzień Dobry TVN
Angina u niemowlaka – objawy, leczenie i przyczyny choroby
Angina u niemowlaka – objawy, leczenie i przyczyny choroby TVN zdrowie
Paciorkowcowe zapalenie gardła u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie
Paciorkowcowe zapalenie gardła u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?