Polub nas na Facebooku
Czytasz: Mierznica czarna – właściwości i działanie prozdrowotne

Mierznica czarna – właściwości i działanie prozdrowotne

Mierznica czarna roślina

Fot. LianeM / Getty Images

Mierznica czarna to roślina o działaniu neuroprotekcyjnym. Uspokaja, koi nerwy, łagodzi dolegliwości bólowe, ułatwia zasypianie, zmniejsza objawy przekwitania. Dodatkowo obniża poziom ciśnienia tętniczego krwi. Z jej ziela można przygotować napar, odwar, intrakt czy nalewkę.

Mierznica czarna zwyczajowo określana także jako bezząb, bezząb czarny lub czarna szanta to pospolicie występująca w Polsce roślina lecznicza. Stosowana jest w przypadku bezsenności, nerwic (stanów lękowych), depresji. Ma właściwości rozkurczowe na mięśnie gładkie, antyseptyczne, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne. Mierznica wykazuje działanie sedatywne i może wpływać na zdolność kierowania pojazdami i obsługę maszyn.

Mierznica czarna – wiadomości ogólne

Mierznica czarna (łac. Ballota nigra L.) to gatunek zaliczany do rodzaju mierznica (z łac. Ballota L.) i rodziny jasnotowate (łac. Lamiaceae Lindl.). Porasta tereny północnej Afryki (Maroko, Algieria, Tunezja), niemal całej Europy i zachodniej Azji. Powszechna jest także w Polsce. Jej nazwa wynika z czernienia rośliny po zasuszeniu. Najczęściej spotkać ją można na przydrożach, nieużytkach rolnych, śmietniskach i polach uprawnych.

Właściwości i działanie prozdrowotne mierznicy czarnej

Mierznica czarna ma liczne właściwości prozdrowotne. Surowcem leczniczym jest ziele mierznicy czarnej (łac. Ballotae nigrae herba) – poddane suszeniu kwitnące szczyty pędów. W składzie ziela znajdują się m.in. garbniki, olejek eteryczny, pektyny, kwasy organiczne (chlorogenowy, kawoilo-jabłkowy, p-kumarowy, para-hydroksybenzoesowy), diterpeny, flawonoidy (np. apigenina, wicenina, rutyna), fenylopropanoidy (np. arenariozyd, werbaskozyd, lawandulifoliozyd, alissonozyd, angorozyd A), diterpeny (np. marrubin, ballonigryna, ballotinon, ballotetrozyd).

Mierznica czarna polecana jest w przypadku wyczerpania psychicznego, depresji, stanów lękowych, bezsenności, neurastenii. Wskazana jest osobom narażonym na częste działanie czynników stresogennych. Roślina ma właściwości napotne, które wykorzystuje się w leczeniu grypy i przeziębienia. Okazuje się pomocna w migrenie, stanach zapalnych trzustki, niewydolności wątroby. Łagodzi skurcze przewodu pokarmowego. Mierznica czarna działa neuroprotekcyjnie, czyli ochronnie na tkankę nerwową oraz na mięsień sercowy. Zmniejsza częstotliwość skurczów mięśnia sercowego, regulując i stabilizując tym samym rytm pracy serca. Stąd też poleca się ją w przebiegu choroby niedokrwiennej serca i mózgu, miażdżycy, choroby Parkinsona. Działa rozkurczowo na mięśnie gładkie i rozluźnia mięśnie szkieletowe. Ma właściwości antyoksydacyjne, przez co zdolna jest do neutralizowania szkodliwych dla organizmu wolnych rodników. Roślina hamuje rozwój gronkowca złocistego (łac. Staphylococcus aureus) i odmieńca dziwacznego (łac. Proteus mirabilis). Oprócz zastosowania wewnętrznego można używać mierznicy czarnej również zewnętrznie. Przygotowane na bazie naparów z ziela okłady wykazują działanie łagodzące nerwobóle i bóle reumatyczne.

Jakie mogą być pierwsze objawy nerwicy lękowej ? Odpowiedź znajdziesz w filmie:  

Zobacz film: Objawy i leczenie nerwicy lękowej. Źródło: Dzień Dobry TVN

Jak przygotować napar, odwar, nalewkę, intrakt z mierznicy czarnej?

Napar z mierznicy czarnej jest prosty w przygotowaniu. Należy 1 łyżkę surowca zalać 1 szklanką wrzącej wody, po czym odstawić pod przykryciem do zaparzenia na 15–20 minut, a na koniec przecedzić. Zalecane dzienne spożycie wynosi 3 razy po ½ szklanki.

Żeby uzyskać odwar, trzeba 2 łyżki surowca zalać szklanką wody i wstawić na mały ogień. Po doprowadzeniu do wrzenia miksturę gotuje się przez 20 minut, odstawia na kwadrans i przecedza. Zalecane dzienne spożycie wynosi 2–4 razy po ½ szklanki.

Innym sposobem użycia ziela mierznicy czarnej jest nalewka. Należy 1 część suchego rozdrobnionego surowca zalać 10 częściami alkoholu 40–60%. Dla przykładu na 100 g ziela potrzeba 1 l alkoholu. Miksturę poddaje się maceracji co najmniej przez tydzień, a później przefiltrowuje i przelewa do butelek.

Intrakt mierznicowy to preparat podobny do nalewki. Powstaje w wyniku wytrawienia świeżego surowca alkoholem. Wytwarza się go, zalewając 1 część świeżego rozdrobnionego ziela 5 częściami gorącego alkoholu 50–60%. Przykładowo na 100 g ziela potrzeba 500 ml alkoholu. Miksturę co najmniej przez tydzień maceruje się, po czym przefiltrowuje i przelewa do butelek. Poleca się łączenie intraktu mierznicowego z wyciągiem z miłorzębu, przebiśniegu, wąkrotki, śnieżycy wiosennej.

Surowiec można nabyć w sklepach zielarskich, niektórych aptekach i dzięki sprzedaży internetowej. Za opakowanie 50 g zapłaci się około 6,50 zł.

Mierznica czarna – olej i preparaty

W sprzedaży jest dostępny tłoczony na zimno olej z mierznicy czarnej. Opakowanie 100 ml to koszt średnio 20 zł. Nie należy na nim smażyć. Można go dodawać do sałatek i dań na zimno, w przemyśle farmaceutycznym zaś używać jako składnik środków na zaburzony metabolizm i nerwowość.

Mierznica czarna, obok wyciągu z szanty zwyczajnej i imbiru lekarskiego, olejku z eukaliptusa gałkowego, biedrzeńca anyżu i mięty pieprzowej, witaminy B6 oraz fosfatydylocholiny, znajduje się w składzie preparatu przeciwko chrapaniu. Środek usztywnia i nawilża tkanki miękkie z tyłu gardła, w wyniku czego zmniejsza ich drgania.

Bibliografia:

  1. L. Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
5
0
Polecamy
Fiołek trójbarwny – dlaczego warto go stosować?
Fiołek trójbarwny – dlaczego warto go stosować? Dzień Dobry TVN
Maść arnikowa i tabletki z arniki górskiej – jakie są ich właściwości?
Maść arnikowa i tabletki z arniki górskiej – jakie są ich właściwości? Dzień Dobry TVN
Poziewnik – właściwości i zastosowanie prozdrowotne
Poziewnik – właściwości i zastosowanie prozdrowotne TVN zdrowie
Kopytnik – właściwości i zastosowanie lecznicze. Czy kopytnik jest trujący?
Kopytnik – właściwości i zastosowanie lecznicze. Czy kopytnik jest trujący? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?