Polub nas na Facebooku
Czytasz: Markery nowotworowe jajnika - jakie są normy badań?
menu
Polub nas na Facebooku

Markery nowotworowe jajnika - jakie są normy badań?

Motortion/getty images

Podwyższone parametry nowotworowe jajnika nie muszą świadczyć o obecności poważnej choroby, gdyż wzrastać mogą one także w łagodnych stanach, takich jak endometrioza czy mięśniaki macicy. Do pełnej diagnostyki chorób jajnika konieczne jest połączenie wyników markerów nowotworowych z badaniami USG przezpochwowymi.

Czym jest najczęstsza choroba nowotworowa jajnika?

Rak jajnika wywodzi się z komórek nabłonka jajnika, rozwija się głównie u kobiet w średnim wieku i jest jednym z najczęstszych i niestety najgroźniejszych nowotworów. Rak ten długo pozostaje bezobjawowy. Do objawów zaawansowanego raka jajnika należą bóle podbrzusza, wzdęcia oraz powiększenie obwodu brzucha. Do metod diagnostycznych stosowanych w raku jajnika należą badanie ginekologiczne, badania obrazowe (USG) oraz oznaczanie markerów nowotworowych w surowicy krwi. Leczenie raka jajnika polega przede wszystkim na operacyjnym usunięciu całego narządu rodnego, łącznie z wszelkimi ogniskami nowotworowymi w jamie brzusznej oraz na stosowaniu uzupełniającej chemioterapii.

Jakie markery nowotworowe wykorzystywane są w diagnostyce raka jajnika?

Markerami nowotworowymi nazywamy substancje, których podwyższony poziom lub nawet sama obecność w surowicy krwi, oznaczane metodami laboratoryjnymi, sugerować może konkretną chorobę. Stosowane jako badania przesiewowe lub wykonywane profilaktycznie, często ułatwiają wczesne wykrycie zmian nowotworowych i postawienie diagnozy lub przynajmniej sugerują pogłębienie diagnostyki. Pozwalają także na długookresowe monitorowanie wznowy choroby po leczeniu radykalnym.

Redakcja poleca:
Zapalenie gardła u dzieci i dorosłych - jak złagodzić ból domowymi sposobami?
Dieta eliminacyjna – na czym polega i kiedy jest zalecana?
Szczepienia na COVID-19. Rząd zmienia harmonogram szczepień

Niestety większość markerów nowotworowych nie jest w pełni specyficzna dla jednej jednostki chorobowej, dlatego też badanie ich poziomu zawsze powinno być tylko jednym z elementów szerokiej diagnostyki.

Należy pamiętać, że wykrycie podwyższonej wartości markera nowotworowego nie musi oznaczać poważnej choroby, gdyż pojawić się może także w innych, łagodnych zaburzeniach.

Co oznaczają podwyższone parametry nowotworowe jajnika oraz jakie są ich normy?

Do markerów nowotworowych używanych w diagnostyce chorób jajnika należą Ca-125 oraz He4.

Ca 125 jest wytwarzany zarówno przez komórki nowotworowe, jak i zdrowe różnych narządów. Z tego względu, podwyższony parametr Ca125 może być obecny zarówno w chorobie nowotworowej jajnika, jak i w takich chorobach ginekologicznych jak endometrioza, mięśniaki macicy, stanach zapalnych narządu rodnego; w chorobach nowotworowych (łagodne nowotwory jajnika, rak jajowodu, jamy macicy, piersi), a nawet w ciąży czy marskości wątroby.

Ca125 podwyższone jest u około 50% chorych z wczesnym nowotworem złośliwym jajnika, u 80% pacjentek z zaawansowanym rakiem jajnika a u 20% jego poziom, pomimo choroby, pozostaje prawidłowy. Z tego względu najlepszą opcją diagnostyczną pozostaje połączenie markerów laboratoryjnych z badaniami obrazowymi, przede wszystkim z USG przezpochwowym.

Parametr Ca125 nie jest stosowany jako badanie przesiewowe w diagnostyce raka jajnika, gdyż przeprowadzone badania, dowodzą, że wykorzystywanie tego parametru nie prowadzi do spadku śmiertelności z powodu tej choroby, co jest głównym celem badań przesiewowych. Służy on jednak jako użyteczne narzędzie w monitorowaniu wznowy raka jajnika po jego leczeniu operacyjnym oraz chemioterapii.

Norma dla markera nowotworowego jajnika - Ca 125, to wynik poniżej 35 UI/ml, cena badania wynosi około 40 zł.

Algorytm ROCA uwzględnia wiek pacjentki oraz poziom Ca125 i pozwala zakwalifikować je do trzech grup ze względu na ryzyko rozwoju raka jajnika oraz przeprowadzić odpowiedni dla każdej grupy proces diagnostyczny.

Indeks RMI łączy w sobie poziom Ca125 w surowicy, wynik badania USG przezpochwowego (suma punktów za poszczególne cechy) oraz status menopauzalny pacjentki. Wynik powyżej 200 uznawany jest za nieprawidłowy.

Innym markerem nowotworowym stosowanym w diagnostyce nowotworów jajnika jest HE4 (tzw. czwarta frakcja ludzkiego białka komórek nabłonkowych najądrza), który wykazuje się lepszą czułością diagnostyczną w wykrywaniu wczesnych stadiów raka jajnika oraz większą specyficznością, gdyż jego poziom wzrasta tylko w nielicznych nowotworach złośliwych. Wykorzystywany jest w teście ROMA.

Test ROMA zawiera w sobie poziomy stężeń dwóch markerów nowotworowych raka jajnika - Ca125 oraz He4. Wynik testu ROMA podawany jest w wartości procentowej i określa on prawdopodobieństwo, że w wykrytej w badaniach obrazowych zmianie w jajniku rozwinie się proces nowotworowy. Dla kobiet przed menopauzą wynik powyżej 7,4%, natomiast dla kobiet po menopauzie wynik powyżej 25,3%, świadczą o wysokim ryzyku choroby nowotworowej jajnika.

Zobacz film: Profilaktyka raka jajnika

źródło: x-news

Bibliografia:

1. Bręborowicz G, Położnictwo i ginekologia, PZWL, Warszawa 2007

2. REKOMENDACJE POLSKIEGO TOWARZYSTWA GINEKOLOGII ONKOLOGICZNEJ DOTYCZĄCE DIAGNOSTYKI I LECZENIA RAKA JAJNIKA. http://ptgo.pl/wp-content/uploads/RekomendacjeJAJNIK-16.10.2015.pdf

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
71
6
Polecamy
Czym jest test ROMA?
Interpretacja wyników i wskazania do badania
Czym jest test ROMA? Interpretacja wyników i wskazania do badania TVN zdrowie
Morfologia krwi – co mówią wyniki?
Morfologia krwi – co mówią wyniki? Dzień Dobry TVN
Marker nowotworowy CA 125 – co to za badanie?
Marker nowotworowy CA 125 – co to za badanie? TVN zdrowie
USG narządów rodnych.
Co wykrywa?
O badaniach kobiet i mężczyzn
USG narządów rodnych. Co wykrywa? O badaniach kobiet i mężczyzn Dzień Dobry TVN
Komentarze (0)
Nie przegap
Raka szyjki macicy można pokonać. Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy
Raka szyjki macicy można pokonać. Trwa Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi
Hartowanie organizmu – na czym polega i jak zrobić to bezpiecznie?
Hartowanie organizmu – na czym polega i jak zrobić to bezpiecznie?
Ból kolana u dziecka – przyczyny dolegliwości, możliwe choroby
Ból kolana u dziecka – przyczyny dolegliwości, możliwe choroby
Guarana – surowiec bogaty w kofeinę. Korzystne właściwości, dawkowanie, skutki uboczne, przeciwwskazania 
Guarana – surowiec bogaty w kofeinę. Korzystne właściwości, dawkowanie, skutki uboczne, przeciwwskazania 
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki
Zapalenie trzustki: przyczyny, objawy, leczenie ostrego zapalenia trzustki