Polub nas na Facebooku
Czytasz: Lęk przed bliskością – objawy, przyczyny i leczenie filofobii

Lęk przed bliskością – objawy, przyczyny i leczenie filofobii

Samotny młody mężczyzna siedzi pod ścianą.

Fot. PeopleImages / Getty Images

Lęk przed bliskością to zaburzenie nerwicowe nazywane filofobią. Każda fobia objawia się uporczywą, choć irracjonalną obawą przed określonymi sytuacjami czy obiektami, co skutkuje unikaniem ich. W przypadku filofobii lęk dotyczy więzi emocjonalnych, więc rzutuje na całokształt życia jednostki.

Związki emocjonalne – partnerskie czy przyjacielskie – to jeden z istotnych czynników, od których uzależnione jest nie tylko dobre samopoczucie, ale też zdrowie każdego człowieka. Deficyty miłości, akceptacji, poczucia bezpieczeństwa i wspólnoty mogą prowadzić do depresji, a nawet chorób somatycznych. Filofobia, która utrudnia budowanie głębokich więzi, to zatem bardzo uciążliwa i negatywna w skutkach przypadłość.

Na czym polega lęk przed bliskością?

Filofobia to lęk przed bliskością emocjonalną, a konkretnie – możliwymi negatywnymi konsekwencjami uczuciowego zaangażowania. Obawa ta może dotyczyć zarówno relacji towarzyskich, jak i miłosnych. W obu przypadkach fobia zakłóca życie społeczne i emocjonalne jednostki, choć trudność ze zbudowaniem związku partnerskiego jest zwykle bardziej dotkliwa. Dlatego o filofobii najczęściej mówi się właśnie w kontekście partnerstwa.

Polecamy: Samotność – jakie są jej przyczyny i jak sobie z nią radzić?

Jak wygląda samotność w dorosłym życiu? Zobaczcie na filmie, co psycholog radzi:

Zobacz film: Samotność w dorosłym życiu - jak tworzyć relacje. Źródło: Dzień Dobry TVN

Lęk przed bliskością może przybierać różne formy. Jedną z nich jest strach przed zranieniem, porzuceniem, który sprawia, że osoba dotknięta filofobią niechętnie angażuje się w bliskie relacje. Człowiek taki najczęściej czuje się nieatrakcyjny, nie wart miłości, w związku z czym nawet nie podejmuje ryzyka otwarcia się na związki, choć cierpi z powodu osamotnienia. W skrajnych przypadkach taki typ lęku przed bliskością może wywoływać somatyczne symptomy paniki w kontakcie z osobami, które filofobik obdarzy silnym uczuciem.

Filofobia często jest nieuświadomionym problemem zdeklarowanych singli, którzy twierdzą, że życie w pojedynkę jest im na rękę – nie ogranicza ich życiowej przestrzeni, pozwala realizować się towarzysko, zawodowo. Takie osoby często wybierają pracę związaną się z nieustannym podróżowaniem, co jest dla nich uzasadnieniem trudności w nawiązaniu trwałej relacji.

Niektóre osoby, mimo lęku przed bliskością, wchodzą w liczne romanse, nawiązują przygodne kontakty intymne. Marzą o prawdziwej miłości, ale jednocześnie boją się zaangażowania i nieświadomie wybierają relacje, które nie mają szans na przetrwanie. Gdy znajomość zaczyna rokować na przyszłość, uciekają od niej pod dowolnym pretekstem, niejednokrotnie prowokując konflikt z partnerem.

Wielu filofobików żyje w stałych związkach, ale trudno im zbudować szczęśliwą relację. Mają problem z okazywaniem uczuć, niechętnie podejmują decyzje wiążące się z zacieśnieniem więzi (np. o małżeństwie, posiadaniu dzieci), są skłonni do zachowań destruktywnych dla związku (np. prowokują kłótnie, popadają w nałogi), bywają nieufni lub przesadnie krytyczni wobec partnera. Mogą także mieć skłonność do całkowitego rezygnowania z własnych potrzeb, bezkrytycznego spełniania wszelkich oczekiwań kochanej osoby w poczuciu, że tylko w ten sposób zasłużą na jej miłość.

PolecamySamotność – jakie są jej przyczyny i jak sobie z nią radzić?

Przyczyny lęku przed bliskością

Źródeł patologicznego lęku przed bliskością psychologowie najczęściej upatrują we wczesnych doświadczeniach filofobików – deficycie uczuć i poczucia bezpieczeństwa, jakiego zaznali już w dzieciństwie. Osoby, które nie otrzymują wystarczająco dużo ciepła i akceptacji ze strony swoich opiekunów albo wychowały się w rodzinach dysfunkcyjnych, uczą się, że pragnąc bliskości, narażają się na odrzucenie, niezrozumienie, upokorzenie. Nie zyskują przy tym prawidłowych wzorców relacji opartych na miłości i zwykle mają niskie poczucie wartości. Lęk przed bliskością często utrwala się także u ludzi, którzy przeżyli głębokie rozczarowanie miłosne w dorosłym życiu. Unikają oni zaangażowania w relację w obawie przed ponownym zranieniem czy osaczeniem przez partnera. Poza tym filofobia towarzyszyć może zaburzeniom psychicznym (np. fobii społecznej, depresji) i zaburzeniom osobowości (np. w przypadku osobowości histrionicznej czy borderline).

Polecamy: Osobowość chwiejna emocjonalnie – typy, przyczyny, leczenie

Jak pokonać lęk przed bliskością?

Osobom dotkniętym lękiem przed bliskością pomóc może psychoterapia. Już samo nawiązanie głębokiej, bezpiecznej więzi z terapeutą jest doświadczeniem, które buduje wiarę w możliwość tego typu relacji. Indywidualne spotkania służą zrozumieniu i przewartościowaniu doświadczeń, które wywołują filofobię, a także zmianie schematów myślenia i postępowania w kontaktach międzyludzkich. Leczenie lęku przed bliskością to także praca nad obrazem samego siebie – adekwatną samooceną i poczuciem własnej wartości, bez których zbudowanie harmonijnej, prawdziwie bliskiej relacji z drugim człowiekiem jest niemożliwe.

Problem lęku przed bliskością może także rozwiązać terapia par. Dla filofobika jest ona przede wszystkim okazją do wyrażenia swoich obaw, z których partner często nawet nie zdaje sobie sprawy lub nie zna ich rzeczywistej przyczyny. Na gruncie psychoterapii dwie osoby mają szansę pogłębić swoją więź i wzajemne zrozumienie, nauczyć się lepiej rozpoznawać i komunikować swoje emocje, potrzeby, wypracować nowe sposoby rozwiązywania konfliktów. Filofobik zyskuje dzięki temu poczucie bezpieczeństwa, a jego partner – umiejętność adekwatnego reagowania na zachowania powodowane lękiem.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
0
Polecamy
Lęk przed bliskością – jak go zwalczyć i dlaczego się pojawia?
Lęk przed bliskością – jak go zwalczyć i dlaczego się pojawia? Dzień Dobry TVN
Na czym polega terapia dda?
Na czym polega terapia dda? Dzień Dobry TVN
Nullofobia – lęk przed odrzuceniem. Przyczyny, objawy, leczenie
Nullofobia – lęk przed odrzuceniem. Przyczyny, objawy, leczenie TVN zdrowie
Nadopiekuńczość wobec dziecka, partnera – objawy, przyczyny i skutki 
Nadopiekuńczość wobec dziecka, partnera – objawy, przyczyny i skutki  TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?