Polub nas na Facebooku
Czytasz: Kwasica metaboliczna u dzieci i dorosłych. Objawy i przyczyny zakwaszenia krwi
menu
Polub nas na Facebooku

Kwasica metaboliczna u dzieci i dorosłych. Objawy i przyczyny zakwaszenia krwi

Kwasicę metaboliczną można rozpoznać na podstawie badania krwi

Fot: auremar / fotolia.com

Kwasica metaboliczna występuje, gdy w organizmie dochodzi do zaburzenia pH – we krwi znajduje się zbyt duże stężenie jonów kwasowych lub jest zbyt mało związków o charakterze zasadowym. Za jej powstanie mogą być odpowiedzialne wadliwie funkcjonujące nerki.

Przyjmowanie odpowiednich ilości wody pozwala utrzymać prawidłową gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Jest także niezbędna do prawidłowego przebiegu reakcji chemicznych i procesów biologicznych. Wszystkie rozpuszczone w niej substancje tworzą roztwór o określonym pH. Jego wyższy poziom jest charakterystyczny dla odczynu zasadowego, ale gdy zaczyna spadać, odczyn zasadowy zamienia się na kwaśny. Zdrowy organizm z zachwianiami pH radzi sobie sam, poprzez odpowiednie mechanizmy regulujące równowagę kwasowo-zasadową.

Kwasica metaboliczna –przyczyny

Obniżenie pH organizmu jest stanem zagrażającym zdrowiu, ponieważ prowadzi do rozpadu białek i tłuszczów na związki proste. Następuje wtedy obniżenie wrażliwości mięśni naczyń krwionośnych na hormon regulujący funkcjonowanie układu krążenia – noradrenalinę wytwarzaną przez nadnercza.

Przyczyną kwasicy metabolicznej są inne choroby – szczególnie cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroba nerek lub wątroby. Jest diagnozowana również w przypadku niektórych nowotworów. Zdarza się, że pojawia się na skutek wstrząsu – niedotlenienia tkankowego. Często do stanu zakwaszenia krwi dochodzi w przypadku zatrucia alkoholowego (kwasica ketonowa) – zwłaszcza po spożyciu alkoholu metylowego lub etylenowego.

Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Źródło: 36,6

Kwasica metaboliczna - objawy

Charakterystyczne objawy kwasicy dotykają przede wszystkim układu oddechowego – pojawia się przyspieszony i bardzo głęboki oddech, określany w medycynie jako oddech Kussmaula. Są to szybkie i głębokie oddechy wywołane utrzymującym się drżeniem ośrodka oddechowego. Ponadto wyniki badań krwi wskazują na zaburzenia w gospodarce elektrolitowej, a cierpiące na kwasicę metaboliczną osoby odczuwają zaburzenia w pracy serca. Ciśnienie tętnicze krwi ma tendencję do nagłych skoków, mogą pojawić się zaburzenia ze strony układu nerwowego, np. zaburzenia świadomości. Kwasica metaboliczna może także wywoływać bóle brzucha oraz ból w klatce piersiowej.

Warto zaznaczyć, że objawy kwasicy metabolicznej w dużej mierze zależą od jej rodzaju. W przypadku kwasicy ketonowej jednym z najbardziej charakterystycznych objawów jest zapach acetonu z ust pacjenta.

Objawy utajonej kwasicy metabolicznej

Kwasica metaboliczna jest zawsze efektem choroby i mówienie o utajonej kwasicy metabolicznej jest generalnie sprzeczne z dostępną wiedzą medyczną. Kwasica jest niestety bardzo poważnym schorzeniem, które w bardzo krótkim czasie może doprowadzić do zgonu, co uniemożliwia w zasadzie normalne funkcjonowanie z “utajoną kwasicą”, o którym można przeczytać w niektórych artykułach. Jeżeli narządy na skutek przeciążenia nie nadążają z pozbywaniem się toksyn, równowaga kwasowo-zasadowa jest w stanie permanentnego zaburzenia.

Zobacz także:

Kwasica mleczanowa – objawy zakwaszenia organizmu. Jakie badania należy wykonać?

Kwasica metaboliczna w ujęciu klinicznym jest stanem, który może zagrażać życiu i jest wysoce mało prawdopodobne żeby doprowadziły do niej czynniki inne niż choroba. Może natomiast wystąpić lekkie i utrzymujące się zakwaszenie organizmu na skutek np. nieodpowiedniej diety, kiedy pH utrzymuje się w dolnych granicach normy. Ten rodzaj zakwaszenia organizmu może utrzymywać się bądź pogłębiać na skutek diety, w której zbyt duży procent stanowią produkty kwasotwórcze, a zbyt mały substancje alkalizujące. Stan ten nie zagraża życiu, ale może wpływać na poprawne funkcjonowanie organizmu. Nie można jednak mylić lekkiego zakwaszenia organizmu z bardzo groźną kwasicą metaboliczną.

Co zrobić, aby nerki pracowały bez zarzutu? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Profilaktyka chorób nerek. Źródło: 36,6.

Kwasica metaboliczna – leczenie i profilaktyka

Leczenie kwasicy metabolicznej uzależnione jest od przyczyny oraz stanu pacjenta. Pozostawiona bez leczenia kwasica metaboliczna zagraża życiu i zdarza się, że prowadzi do śmierci pacjenta.

Kwasica metaboliczna - diagnoza

W procesie diagnozy niezbędne jest wykonanie badania gazometrycznego krwi. Umożliwia ono rozpoznanie i monitorowanie zaburzeń kwasowo-zasadowych we krwi, a także ocenić czy wymiana gazowa w organizmie przebiega prawidłowo. W badaniu gazometrycznym (tzw. gazometrii) sprawdza się aż osiem parametrów. Należą do nich:

  • pH;
  • pCO2 (ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi tętniczej);
  • HCO3-akt (poziom wodorowęglanów we krwi),
  • HCO3-std (stężenie wodorowęglanów),
  • BE (stosuenk między prawidłowym a aktualnym stężeniem zasad buforowych we krwi), 
  • pO2 (ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej),
  • ctCO2 (całkowite stężenie dwutlenku węgla we krwi),

Jeśli badanie wykaże obniżone pH i niedobór jonów wodorowęglanowych, można być niemal pewnym, że doszło do kwasicy.

Kwasica metaboliczna a zakwaszenie organizmu

W terapii zakwaszenia organizmu (w literaturze określanego często terminem utajonej kwasicy, który nie jest jednak kwasicą metaboliczną w rozumieniu klinicznym) wymagana jest przede wszystkim odpowiednia dieta. Spożywanie nadmiernej ilości białka zwierzęcego, sprzyjają jej także stres oraz używki. Są to czynniki, które powinniśmy zostać bezwzględnie wyeliminować. W diecie osób należących do grupy ryzyka wystąpienia zakwaszenia organizmu powinny znaleźć się produkty o zasadowym odczynie, czyli przede wszystkim owoce i warzywa oraz większość produktów mlecznych.

Czy zakwaszenie organizmu i kwasica metaboliczna to to samo? Dowiesz się tego z filmu:

Zobacz film: Zakwaszenie organizmu (pH człowieka). Źródło: 36,6

Kwasica metaboliczna - jak przywrócić równowagę kwasowo-zasadową

Bardzo ważnym elementem leczenia kwasicy metabolicznej jest dieta. Osoby, które chorują muszą unikać produktów, które działają kwasotwórczo. Należą do nich mi.n.:

  • masło;
  • sery;
  • alkohol;
  • kawa.

Produkty te powodują zwiększone wydzielanie kwasów, które powinny zostać zneutralizowane. Im więcej tego rodzaju produktów w diecie tym gorzej organizm radzi sobie neutralizacją kwasów. Do zalecanych produktów należą m.in. buraki, sałata, jabłka, seler, banany i melony.

Chorym na kwasicę metaboliczną zaleca się także unikanie stresu i większą aktywność fizyczną. Ruch przyspiesza metabolizm, a tym samym neutralizację szkodliwych dla niego kwasów. Osobom, które mają kwasicę metaboliczną zaleca się także rzucenie palenia. Zwarta w papierosach nikotyna pobudza wydzielanie kwasów.

Kwasica metaboliczna u noworodka

Kwasica metaboliczna u noworodków często spowodowana jest zaburzeniami metabolicznymi, które ujawniają się w pierwszych dniach życia i powodują upośledzenie procesów równowagi kwasowo-zasadowej. Ponadto raz na około sto tysięcy urodzeń lekarze diagnozują tzw. kwasicę propionową, która jest chorobą genetyczną. Oznacza niezdolność organizmu do prawidłowego rozkładu białek, najczęściej na skutek niedoboru jednego z enzymów. Dochodzi wtedy do sytuacji, w której organizm, zamiast wydalać szkodliwe substancje powstałe w procesie przemiany materii, zaczyna je odkładać. Na skutek tego zaburzone zostaje najpierw pH krwi, a w konsekwencji uszkodzeniu ulega wątroba, serce, mózg i kości. Pierwsze objawy kwasicy można rozpoznać już po kilku miesiącach od narodzin dziecka. Podstawą leczenia jest dieta uboga w białko.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
193
17
Polecamy
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba?
Refluks. Dolegliwość czy poważna choroba? Dzień Dobry TVN
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem?
Jakie są przyczyny osłabienia organizmu? Jak radzić sobie z przemęczeniem? Dzień Dobry TVN
Zakwaszenie organizmu – potoczny termin sprzeczny z medycyną
Zakwaszenie organizmu – potoczny termin sprzeczny z medycyną TVN zdrowie
Zakwaszenie organizmu - medyczne określenie stanu zdrowia czy mit?
Zakwaszenie organizmu - medyczne określenie stanu zdrowia czy mit? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Alzheimer w młodym wieku - przyczyny, pierwsze objawy i kolejne etapy choroby
Alzheimer w młodym wieku - przyczyny, pierwsze objawy i kolejne etapy choroby
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
MCV w morfologii – normy, podwyższone i obniżone stężenie
MCV w morfologii – normy, podwyższone i obniżone stężenie