Czytasz: Kwas foliowy - niedobór, działanie, dawkowanie i właściwości

Kwas foliowy - niedobór, działanie, dawkowanie i właściwości

Rośliny, w których znajduje się kwas foliowy

Fot: happy_lark / stock.adobe.com

Kwas foliowy to witamina B9. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego "folium" oznaczającego "liść". Jest związkiem potrzebnym nam do życia od najmłodszych lat do późnej starości. Niestety, wielu z nas cierpi na jego niedobór.

Kwas foliowy jest też znany pod innymi nazwami: witamina B9, witamina B11, witamina M, folacyna, folian i kwas pteroiloglutaminowy. Występuje pod postacią jasnożółtej substancji rozpuszczalnej w wodzie. Częste przypadki niedoboru tego związku są spowodowane łatwością jego zniszczenia - oprócz wody ulega rozkładowi pod wpływem wysokiej temperatury, promieniowania słonecznego i niewłaściwego poziomu pH. Trudno jest też uzupełniać brak kwasu foliowego poprzez odżywianie, gdyż niszczy się on także pod wpływem gotowania lub pieczenia potraw. Zbyt długie przechowywanie produktów zawierających witaminę B9 również zmniejsza jej poziom, ponieważ ulega utlenianiu.

Kwas foliowy - rola w organizmie

Kwas foliowy uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych, z których wytwarza się DNA (nośnik informacji genetycznych organizmów żywych), a w rezultacie kontroluje rozwój i działanie wszystkich komórek naszego organizmu. W połączeniu z witaminą B12 ma też funkcje krwiotwórcze - tworzy i rozwija czerwone krwinki (erytrocyty).

Inną ważną rolą kwasu foliowego jest ochrona organizmu przed nowotworami (w szczególności przed rakiem szyjki macicy).

Kwas foliowy - niedobór

Niedobór kwasu foliowego może też być spowodowany innymi czynnikami, takimi jak: stosowanie leków zwanych antagonistami folianu (powodują one zaburzenia jego przemiany), nadczynność tarczycy, choroby miąższu wątroby, nowotwory i ciąża.

Na niedobór kwasu foliowego duży wpływ mają takie czynniki jak: nikotyna, alkohol, antykoncepcja hormonalna, leki przeciwpadaczkowe lub po prostu uboga dieta.

Należy też uważać na zbyt częste korzystanie z solarium. Niedobór witaminy B9 może być też spowodowany wiekiem osoby - narażone na niego są niemowlęta (szczególnie urodzone przedwcześnie), dziewczęta w okresie dojrzewania oraz osoby w podeszłym wieku.

Objawami niedoboru kwasu foliowego są: anemia, a konkretniej niedokrwistość megaloblastyczna (powiększenie erytrocytów i nieprawidłowa synteza DNA), a co za tym idzie niedobór witaminy B12, witaminy C i żelaza, zwiększenie skłonności komórek na przemiany nowotworowe, zahamowanie wzrostu i odbudowy komórek, uczucie przemęczenia, kłopoty z koncentracją, stany niepokoju, lęki, depresja, nadmierna drażliwość, bezsenność, roztargnienie, problemy z pamięcią, rozwój miażdżycy, zaburzenia trawienia i wchłaniania, niedożywienie, spadek masy ciała, biegunka, stany zapalne w jamie ustnej (języka i błony śluzowej warg), bóle głowy, zwiększony poziom homocysteiny w moczu, zwiększenie ryzyka choroby wieńcowej, u kobiet w ciąży zagrożenie płodu (ryzyko rozszczepienia kręgosłupa), natomiast u dzieci i młodzieży zahamowanie wzrostu.

Kwas foliowy - nadmiar

Nadmiar kwasu foliowego nie jest toksyczny, jednak zdarzają się przypadki negatywnej reakcji organizmu na zwiększone dawkowanie substancji. Do objawów zalicza się: maskowanie objawów niedoboru innej witaminy - B12 (kobalaminy), co utrudnia rozpoznawanie zmian w układzie nerwowym. Przy wczesnych transformacjach nowotworowych nadmiar kwasu foliowego może intensyfikować proces karcynogenezy (zmian zachodzących w komórkach, prowadzących bezpośrednio do nowotworu).

Kwas foliowy - występowanie

Kwas foliowy (witamina B9) występuje w niewielkich ilościach w praktycznie wszystkich produktach spożywczych, zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego.

Najwięcej znajdziemy go w świeżych warzywach, które mają zielone liście, a więc w sałacie, szpinaku, kapuście, brokułach, szparagach, kalafiorze i brukselce. Innymi roślinami mającymi w sobie pokłady kwasu foliowego są: pomidory, groch, buraki, fasola, soja, soczewica. Poza tym witamina B9 znajduje się w pomarańczach, owocach awokado, nasionach roślin strączkowych, drożdżach piwowarskich, wątróbce, pszenicy, orzechach, słoneczniku, jajkach.

Kwas foliowy nie jest substancją, która swoje źródła ma też wewnątrz organizmu, dlatego należy go systematycznie dostarczać.

W przypadku roślin należy pamiętać, by nie przechowywać ich zbyt długo, gdyż cała zawartość kwasu foliowego może zostać zniszczona. Najkorzystniej jest spożywać warzywa na surowo, tj. w surówkach lub sałatkach. Dobrze też wspomagać codzienne dawki kwasu foliowego warzywami zawierającymi witaminę C, gdyż opóźnia to rozkład substancji w organizmie.

Kwas foliowy - dawkowanie

Dzienne zapotrzebowanie organizmu na kwas foliowy jest zależne od wieku. Dawki dla dzieci to 200-300 µg na dobę, dla młodzieży i dorosłych 400 µg na dobę. Kobiety w ciąży i karmiące powinny zwiększyć dawkowanie do 500-600 µg na dobę.

W formie naturalnej organizm przyjmuje 50% kwasu foliowego, natomiast w formie syntetycznej jest w stanie wchłonąć 100%. Z tego powodu warto wspomagać dietę suplementami zawierającymi kwas foliowy.

To Cię zainteresuje

Złote mleko: właściwości i przepisy na napój z kurkumą Herbata z kardamonem, kawa z kardamonem, olejek kardamonowy - jakie mają właściwości? Czym może być spowodowany niedobór witaminy B12? Główne objawy hipowitaminozy B12

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
4
1
Więcej na temat
Witamina B8 - działanie, skutki uboczne i dawkowanie
Dieta Cambridge - zasady, efekty, jadłospis i przepisy
Pomelo – właściwości i wartości odżywcze owocu
Olej z pestek winogron – właściwości, zastosowanie, efekty. Jak stosować na twarz i włosy?
Komentarze (3)
wawka
Ja kwas foliowy przyjmowałam juz na długo przed zajściem w ciążę a potem jak już byłam w ciąży to kontynuowałam przez calutki pierwszy trymestr. j
Czytaj całość
zbys
myślałem, że kwas foliowy to dla kobiet w ciąży
Czytaj całość
aaa
bardzo dobry i przydatny artykul
Czytaj całość
Nie przegap
Czy można słodzić gorącą herbatę miodem? - test
Naturalny antybiotyk z tymianku, który przygotujesz w 5 minut. Idealny na jesień.
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Jakie badania należy wykonać, aby zdiagnozować stan zdrowia?
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie