Polub nas na Facebooku
Czytasz: Kreatynina w moczu – norma. Jakie mogą być przyczyny nieprawidłowości?

Kreatynina w moczu – norma. Jakie mogą być przyczyny nieprawidłowości?

Zainteresował Cię ten artykuł?
Próbki moczu do badania

Fot: jarun011 / gettyimages.com

Kreatynina w moczu to oznaczenie stosowane do oceny funkcjonowania nerek i wykorzystywane pomocniczo przy pomiarach stężenia innych substancji w moczu. Ilość wydalanej dobowo kreatyniny uwarunkowana jest masą ciała, masą mięśniową i płcią badanego.

Kreatynina w moczu stanowi jeden z głównych biochemicznych markerów monitorowania pracy nerek. Przy prawidłowej czynności tych narządów jej ilość jest wielkością stałą i zależną od masy mięśniowej. Wahania jej poziomu wywołane przez zmianę diety nie przekraczają 10%. Mocz do badania należy pobrać do naczynia jednorazowego użytku z dziennej zbiórki lub przypadkowej próbki. Pomiaru kreatyniny dokonuje się także w surowicy krwi.

Co oznacza kreatynina w moczu?

Kreatynina to produkt uboczny pochodzący z metabolizmu białek, który powstaje na skutek nieenzymatycznego rozpadu fosforanu kreatyny, zachodzącego głównie w mięśniach szkieletowych. Oprócz mocznika stanowi główny azotowy metabolit przemian białkowych, który wydalany jest przez nerki w moczu. Nie podlega wchłanianiu zwrotnemu w układzie moczowym.

Kreatynina w moczu to oznaczenie, które stosowane jest do oceny funkcjonowania nerek, a zwłaszcza wielkości przesączania kłębuszkowego (tzw. GFR). Pełni także rolę pomocniczą podczas pomiarów stężenia innych substancji oznaczanych w moczu. Poziom kreatyniny może być analizowany na podstawie badań wykonanych na próbkach przypadkowych (najlepiej mocz poranny i pochodzący ze środkowego strumienia) i DZM, czyli dziennej zbiórce moczu. W DZM materiał zbiera się do jednego dużego i jałowego pojemnika przez dobę. Rano pierwszy mocz należy oddać do toalety, a każdy następny do pojemnika zbiorczego. Następnie miesza się go i pobiera próbkę 30–50 ml do analizy. Przed oddaniem moczu do badania należy dokładnie się podmyć. Zaleca się odstawienie leków, które mogłyby wpłynąć na wyniki badań, i odpoczynek.

Co oznacza podwyższona kreatynina? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Podwyższona kreatynina. Źródło: 36,6.

Od czego zależy poziom kreatyniny w moczu?

Ilość wydalanej dobowo z organizmu kreatyniny jest zmienna osobniczo i zależy w dużej mierze od masy ciała i płci badanego. Dla przykładu u szczupłego mężczyzny poziom dziennego wydalania kreatyniny szacowany jest na około 0,2 mmol/kg masy ciała, a u kobiet do 50 roku życia na około 0,15 mmol/kg masy ciała. Poziom kreatyniny w moczu będzie wyższy u osób, które spożywają duże ilości gotowanego mięsa i o muskularnej budowie ciała. Norma kreatyniny w moczu przedstawia się następująco:

  • dla mężczyzn – 1100–2000 mg/dobę lub 10–18 mmol/dobę,
  • dla kobiet – 800–1350 mg/dobę lub 7–12 mmol/dobę.

Podział w zależności od płci wynika z założenia większej masy mięśniowej u mężczyzn.

Kreatynina w moczu – klirens kreatyniny

Dobowe wydalanie kreatyniny z moczem pozwala obliczyć tzw. klirens kreatyniny czy nerkowy. Jest to określenie wielkości filtracji kłębkowej. Jest to współczynnik oczyszczania osocza, czyli liczba mililitrów osocza oczyszczonego z danego związku w ciągu 1 minuty i wyrażony jest w mL/min. Oznaczania klirensu kreatyniny dokonuje się w następujących krokach:

  • pobranie krwi i oznaczenie stężenia kreatyniny w surowicy,
  • zmierzenie objętości dobowej zebranego moczu, pobranie próbki na oznaczanie kreatyniny,
  • zmierzenie stężenia kreatyniny w moczu,
  • obliczenie klirensu kreatyniny z wykorzystaniem wzoru , gdzie U to stężenie danej substancji w moczu (mg/dL), S to stężenie danej substancji w surowicy (mg/dL), zaś V to objętość moczu wydalonego w ciągu 1 minuty, obliczona z całkowitej objętości moczu zebranego w ciągu 24 godzin (mL/min).

Wskazania do badania kreatyniny w moczu

Badanie kreatyniny w moczu powinny wykonać zwłaszcza osoby: starsze, mające problemy z nerkami, choroby mięśni, o nagłym przyroście masy mięśniowej, stosujące głodówkę czy nieodpowiednią dietę.

Jak wygląda badanie moczu? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Mocz - co warto wiedzieć? Źródło: X-BankGallery / iStock

Kreatynina w moczu – przyczyny nieprawidłowych wyników

Nieprawidłowe wartości kreatyniny w moczu mogą być spowodowane m.in.:

  • stosowaną dietą, a zwłaszcza ilością mięsa w jadłospisie i stopniem nawodnienia organizmu;
  • wysiłkiem fizycznym;
  • chorobami nerek i dróg moczowych, zwłaszcza stanami zapalnymi, zaburzeniami krążenia i przewlekłą bądź ostrą niewydolność tych narządów;
  • długotrwałym stosowaniem niektórych leków, takich jak chemioterapeutyki, antybiotyki i glikokortykosteroidy;
  • zaburzeniami w dopływie krwi do nerek, szczególnie wywołanymi zastoinową niewydolnością serca;
  • ciążą;
  • suplementacją kreatyną.

Wskaźnik białko kreatynina w moczu

Wskaźnik białko kreatynina w moczu znany jest jako wskaźnik albumina/kreatynina w moczu, czyli ACR. Określa stężenie albumin w moczu, czyli białka pojawiającego przy uszkodzeniu kłębków nerkowych. Badanie przeprowadza się na przygodnej próbce moczu, najlepiej ze środkowego strumienia. Wskaźnik albumina/kreatynina w próbce moczu z wyboru odpowiada wartościom uzyskanym podczas jego dobowej zbiórki. Cena badania ACR to wydatek rzędu 20 zł.

Przewlekłą chorobę nerek można podejrzewać wówczas, gdy wskaźnik albumina/kreatynina wynosi powyżej 30 mg/g lub więcej niż 3 mg/mmol. Stan ten nazywa się białkomoczem. Wzrost wydalania białka z moczem, w szczególności mikroalbuminuria, jest najwcześniejszym objawem nefropatii cukrzycowej. Mikroalbuminuria jest czynnikiem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jak dbać o nerki? Odpowiedź znajdziesz w filmie

Zobacz film: Jak dbać o nerki? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Bibliografia:

1. Zalesska−Kręcicka M., Zatoński T, Bolanowski M., Zatońska K., ENT Disorders in Acromegalic Patients, “Advances in Clinical and Experimental Medicine”, 2006, 15(3), s. 549–551.

2. Szutowicz A., Raszei-Specht A., Diagnostyka laboratoryjna tom II, Gdańsk, Gdański Uniwersytet Medyczny, 2011.

3. Błazucka U., Iwanowska M., Bobilewicz D., Zakres stężeń kreatyniny w odniesieniu do wartości szacowanego przesączania kłębuszkowego (eGFR), „Journal of Laboratory Diagnostics”, 2016, 52(3), s. 197–200.

4. Małyszko J., Przewlekła niewydolność nerek — problem tylko nefrologów?, „Choroby Serca i Naczyń”, 2005, 2(2), s. 78–83.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
22
8
Komentarze (0)
Nie przegap
Śląscy kardiolodzy zbadali wpływ smogu na choroby serca i udary
Śląscy kardiolodzy zbadali wpływ smogu na choroby serca i udary Materiał sponsorowany
Cukrzyca nie musi zamykać w domu! Poznaj nowoczesny sposób pomiaru cukru we krwi
Cukrzyca nie musi zamykać w domu! Poznaj nowoczesny sposób pomiaru cukru we krwi Materiał sponsorowany
Regularne badania tętna pozwalają ochronić się przed chorobami układu krążenia
Regularne badania tętna pozwalają ochronić się przed chorobami układu krążenia Materiał sponsorowany
Olej z czarnuszki – płynne złoto z domowej apteczki
Olej z czarnuszki – płynne złoto z domowej apteczki
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Domowe sposoby na ból i zapalenie ucha. Jak leczyć u dziecka i u dorosłego?
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym