Polub nas na Facebooku
Czytasz: Kosteczki słuchowe – czym są i jakie pełnią funkcje?

Kosteczki słuchowe – czym są i jakie pełnią funkcje?

NAN

Fot.: olly / stock.adobe.com

Kosteczki (kostki) słuchowe, najmniejsze kości w ciele człowieka, dzielą się na młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Znajdują się w uchu środkowym, w jamie bębenkowej – ich funkcją jest przewodzenie dźwięków do ucha wewnętrznego. 

Kosteczki słuchowe (kostki słuchowe, łac. Ossicula auditora) to najmniejsze kości w uchu środkowym i jednocześnie najmniejsze kości człowieka. Ucho, dzięki któremu możliwy jest odbiór dźwięków oraz utrzymanie równowagi, dzieli się na ucho zewnętrzne (obejmujące małżowinę uszną i przewód słuchowy), ucho środkowe (zawierające kosteczki słuchowe, jamę bębenkową i trąbkę słuchową) oraz ucho wewnętrzne (ze ślimakiem i narządem przedsionkowym).

Zobacz film: Budowa i funkcje ucha. Źródło: 36,6

Rola kosteczek słuchowych

Kostki słuchowe to łańcuch trzech ułożonych szeregowo, delikatnych elementów przewodzących dźwięki do ucha wewnętrznego. Ich łączna długość wynosi ok. 1 cm. Rolą kosteczek słuchowych jest pośredniczenie w przekazywaniu bodźców dźwiękowych pochodzących ze świata zewnętrznego do układu nerwowego. Dźwięk w uchu zewnętrznym przewodzony jest drogą powietrzną, natomiast w uchu środkowym drogą kostną.

Układ kosteczek słuchowych zapewnia właściwy sposób transferu fali akustycznej między powietrzem (przewód słuchowy) a płynem (wnętrze ślimaka). Ślimak kostny ma kanał tak skręcony, że przypomina muszlę. W jego wnętrzu w ruch zostają wprawione rzęski komórek słuchowych, które drgania mechaniczne zamieniają w impulsy nerwowe.

Kosteczki słuchowe to:

  • młoteczek,
  • kowadełko,
  • strzemiączko.

Młoteczek (łac. malleus) znajduje się w jamie bębenkowej (łac. Cavum tympani). Jama bębenkowa to przestrzenna część ucha środkowego, od strony zewnętrznej ograniczona błoną bębenkową, natomiast od strony wewnętrznej – ścianą kostną ucha wewnętrznego. Łączy się z trąbką Eustachiusza. Za pomocą stawu kowadełkowo-młoteczkowego (nazywanego stawem hamulcowym, śrubowym lub siodełkowym) główka młoteczka połączona jest z kowadełkiem. Drugim końcem młoteczek przyczepiony jest do błony bębenkowej.

Kowadełko (łac. incus) również znajduje się w jamie bębenkowej. Łączy się z główką młoteczka, natomiast odnogą długą – z głową strzemiączka. Ze strzemiączkiem kowadełko połączone jest za pomocą stawu kowadełkowo-strzemiączkowego.

Strzemiączko (łac. stapes) to najmniejsza kość ciała ludzkiego. Ma ok. 3 mm długości, zbudowana jest z głowy strzemiączka, odnogi donosowej i odnogi doogonowej, które razem tworzą podstawę strzemiączka. Podstawa zamyka otwór (tzw. okienko przedsionka), który łączy ucho środkowe z uchem wewnętrznym. Stąd dźwięk przenoszony jest przez płyn obecny w złożonej strukturze ucha wewnętrznego, nazywanej błędnikiem. W otochirurgii, która zajmuje się operacyjnym leczeniem uszu, strzemiączko dzieli się na 2 części:

  • suprastrukturę strzemiączka – (główka i odnogi – przednia i tylna),
  • infrastrukturę strzemiączka – (podstawa, czyli płytka strzemiączka).

Kosteczki słuchowe a percepcja dźwięku

Odbiór dźwięków to złożony proces, a kolejne jego etapy mają miejsce w różnych częściach narządu słuchu. Ucho zewnętrzne wychwytuje pochodzące z otoczenia fale akustyczne. Następnie, za sprawą mechanizmu kostek słuchowych w uchu środkowym oraz wypełnionego płynem ucha wewnętrznego, fale te zamieniane są na impulsy elektryczne docierające do mózgu za pośrednictwem neuronów. Ośrodek słuchu w mózgu odczytuje znaczenie wibracji, które docierają do błony bębenkowej, i reaguje na częstotliwość, natężenie oraz kierunek dźwięku.

Uszkodzenie kosteczek słuchowych

Przewlekłe stany zapalne oraz urazy mogą doprowadzić do zniszczenia struktur w uchu środkowym. Konsekwencją uszkodzenia kostek słuchowych jest pogorszenie słuchu (tzw. niedosłuch przewodzeniowy). Głuchota przewodzeniowa może powstać także w wyniku otosklerozy (łac. otosclerosis), chorobie kosteczek ucha środkowego, w której strzemiączko zostaje unieruchomione – skutkiem tego jest zaburzone przewodzenie dźwięków. W chorobie częste są zawroty głowy oraz szumy uszne. Otoskleroza występuje rodzinnie, najczęściej u młodych kobiet. Może pogłębić się w okresie ciąży.

Uszkodzenie kosteczek słuchowych wymaga leczenia chirurgicznego. Celem operacji jest przywrócenie prawidłowych struktur łańcucha kostek słuchowych i wyeliminowanie (bądź zmniejszenie) niedosłuchu. Plastyka kosteczek słuchowych to ossikuloplastyka. Polega na rekonstrukcji łańcucha przewodzącego dźwięki. W zależności od stopnia uszkodzenia podczas skomplikowanej operacji można zastąpić uszkodzone kosteczki słuchowe materiałem pobranym z tkanek własnych pacjenta albo protezą, czy też wykonać rekonstrukcję kostek (np. z cementu). Ossikuloplastyka to zabieg skomplikowany, wykonywany w znieczuleniu ogólnym (pod narkozą). Bezpośrednio po operacji należy prowadzić oszczędny tryb życia i przez mniej więcej miesiąc nie moczyć operowanego ucha.

Zobacz film: Wszczepienie implantu ślimakowego. Źródło: 36,6

Bibliografia:

1. http://delta.mimuw.edu.pl/artykuly/delta1006/ucho.pdf.

2. https://whc.ifps.org.pl/2012/04/uszkodzenia-kosteczek-sluchowych.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
21
2
Polecamy
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Hirudoterapia - leczenie pijawkami. Pijawki lecznicze - na co pomagają? Czy leczenie żylaków pijawkami to dobry pomysł?
Hirudoterapia - leczenie pijawkami. Pijawki lecznicze - na co pomagają? Czy leczenie żylaków pijawkami to dobry pomysł? Dzień Dobry TVN
Ucho środkowe – budowa, działanie i choroby
Ucho środkowe – budowa, działanie i choroby TVN zdrowie
Błona bębenkowa – czym jest i jakie funkcje pełni? Regeneracja błony bębenkowej
Błona bębenkowa – czym jest i jakie funkcje pełni? Regeneracja błony bębenkowej TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego