Polub nas na Facebooku
Czytasz: Kobalt – właściwości, rola w organizmie, skutki niedoboru i nadmiaru

Kobalt – właściwości, rola w organizmie, skutki niedoboru i nadmiaru

Zainteresował Cię ten artykuł?
Zielone warzywa

Fot: WayUp Productions / gettyimages.com

Kobalt, Co (łac. cobaltum) jest pierwiastkiem chemicznym należącym do grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Odkryto go w 1753 r. Zapotrzebowanie na ten mikroelement jest niskie, jednak niedobór kobaltu może powodować zaburzenia w procesie krzepnięcia krwi.

Kobalt został odkryty przez George’a Brandta, żyjącego w latach 1694–1768 szwedzkiego chemika. Podobno nazwa pierwiastka pochodzi od kobolda, karzełka, duszka lub gnoma pilnującego podziemnych skarbów, który według wierzeń miał podrzucać rudy bezwartościowego w tamtych czasach kobaltu w miejsce wykradzionych kruszców żelaza.

Właściwości kobaltu

Kobalt ma liczbę atomową 27. Jest srebrzystym, lśniącym metalem wykazującym właściwości ferromagnetyczne – chodzi o zjawisko, w którym materia ma własne, spontaniczne namagnesowanie. Kobalt ma 26 izotopów, spośród których trwały jest tylko izotop 59 stanowiący 100% składu izotopowego naturalnego kobaltu. Występuje w skorupie ziemskiej (w postaci dwóch minerałów – smaltynu i kobaltynu). Najbogatsza w złoża kobaltu jest Afryka.

Kobalt – znaczenie dla organizmu

Kobalt jest obecny w centrach reaktywnych paru enzymów. Choć zapotrzebowanie na niego jest bardzo małe, to kobalt jest mikroelementem niezbędnym dla życia ludzi oraz zwierząt. Wpływa na ogólną regenerację organizmu. Uczestniczy w wytwarzaniu witaminy B12 (kobalaminy) – stanowi w niej atom centralny. Rola witaminy B12 jest nie do przecenienia; jej niedobór manifestuje się w postaci złożonego zespołu chorobowego i powoduje niedokrwistość, natomiast jeśli ten stan nie jest leczony, pojawia się zagrożenie życia.

Zobacz film: Jak jeść zdrowo i smacznie? Źródło: Stylowy Magazyn.

Ze względu na ścisły związek z kobalaminą kobalt pełni rolę regulatora w produkcji erytrocytów (czerwonych krwinek). Uczestniczy ponadto w metabolizmie kwasów nukleinowych oraz białek, a także w produkcji kwasu foliowego (witaminy B9), bezcennego zwłaszcza dla kobiet w ciąży. Kobalt wpływa hamująco na rozwój nowotworów.

Kobalt jest konieczny w procesie tworzenia neuroprzekaźników. Właściwa podaż tego mikroelementu korzystnie oddziałuje na cały organizm oraz samopoczucie. Ułatwia koncentrację, usprawnia procesy myślowe, reguluje nastrój, przeciwdziała apatii i rozdrażnieniu. Zapewnia równowagę psychiczną. Kobalt reguluje ponadto apetyt, zwiększa odporność organizmu na choroby, zapewnia właściwą regenerację skóry po oparzeniach oraz urazach.

Kobalt razem z manganem znajdują zastosowanie w takich stanach, jak: zakłócenia krążenia krwi nóg, zastoje, żylaki, drgawki, obrzęki, wrzody, zapalenie żył, zapalenie stawów, zapalenie tętnic wieńcowych, zaniki pamięci, przekwitanie, bóle menstruacyjne.

Triplet kobalt – miedź – nikiel leczy zaburzoną pracę trzustki, jest też zalecany w przypadku braku równowagi wydzielania gruczołów dokrewnych.

Triplet kobalt – cynk – nikiel jest wskazany w stanach zakłóceń osi przysadkowo-trzustkowej (zwłaszcza u diabetyków).

Niedobór i nadmiar kobaltu

Niedobór kobaltu wiąże się ściśle z niedoborem witaminy B12, co manifestuje się jako zaburzenie procesu krzepnięcia krwi. Pojawiają się apatia, bladość skóry, ogólne osłabienie, spadek masy ciała, drażliwość, stany depresyjne, zaburzenia widzenia, problemy z utrzymaniem równowagi, dezorientacja, halucynacje. Na niedobory tego pierwiastka najbardziej narażone są osoby stosujące dietę roślinną – kobalamina nie występuje w produktach mięsnych i wegetarianie oraz weganie muszą dostarczać ją w postaci suplementu.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu nerwowego. Źródło: 36,6.

Z kolei nadmiar kobaltu w organizmie człowieka może wykazywać działanie toksyczne, jest to więc stan równie niebezpieczny co niedobór. Zbyt duża podaż kobaltu może zaburzać funkcjonowanie tarczycy i nasilać funkcjonowanie szpiku kostnego. Dochodzi do nadmiernej produkcji czerwonych krwinek. Mogą występować mdłości.

Źródła kobaltu

Kobalt znajduje się w mięsie (zwłaszcza wątrobie i nerkach), kukurydzy, mleku, szpinaku, sałacie, kapuście, ziarnach zbóż, zielonych warzywach. W przypadku stwierdzonego niedoboru można sięgnąć po tabletki zawierające kobalt. Uwaga! Ze względu na groźny nadmiar preparaty z kobaltem stosuje się z przepisu lekarza i pod jego nadzorem.

Kobalt – zastosowanie

Przed XIX stuleciem kobalt wykorzystywano jako barwnik. Współcześnie metaliczny kobalt znalazł zastosowanie jako składnik niektórych stopów o wysokich parametrach. Wykorzystuje się go jako składnik elektrod akumulatorów litowo-jonowych, niklowo- kadmowych oraz niklowo-metalowo-wodorkowych. Jego niesymetryczne sole stosowane są w elektronice. Medycyna wykorzystuje kobalt-60 w radioterapii (w tzw. bombie kobaltowej) oraz w celach sterylizacji sprzętu medycznego i odpadów medycznych. Kobalt-60 ma też zdolność utrwalania żywności, natomiast w przemyśle sprawdza się do prześwietlania połączeń spawanych oraz do kontroli poziomu napełnienia zbiorników.

Zobacz film: Co naprawdę znajduje się w mięsie? Źródło: Stylowy Magazyn.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
2
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!