Czytasz: Kiedy wykonać badanie cytologiczne i jak zinterpretować wynik?

Kiedy wykonać badanie cytologiczne i jak zinterpretować wynik?

NAN

Fot: doroguzenda / fotolia.com

Cytologia zaliczana jest do podstawowych badań profilaktycznych. Dzięki niej można wykryć raka szyjki macicy, który codziennie jest przyczyną śmierci aż pięciu Polek! To jednak nie koniec funkcji cytologii. Podpowiadamy, kiedy warto zrobić badanie cytologiczne i co oznacza jego wynik.

Badanie cytologiczne (cytologia) zwane jest także wymazem z szyjki macicy. Stanowi podstawowe badanie profilaktyczne kobiet. Dzięki niemu udaje się zapobiec 60–80% przypadkom inwazyjnego raka szyjki macicy, który na wczesnym etapie jest w pełni wyleczalny. To jednak nie koniec pomocnych funkcji badania cytologicznego.

Cytologia ratuje życie! Kiedy warto zrobić?

Cytologia pozwala na wykrycie blisko 90% przypadków raka szyjki macicy, 50% przypadków raka trzonu macicy oraz 10% przypadków raka jajnika. Zdaniem lekarzy cytologia jest równie istotna, jak badania ginekologiczne.

Badanie cytologiczne zaleca się wszystkim kobietom w wieku rozrodczym, a także nastolatkom, które rozpoczęły współżycie seksualne. Co ważne, pierwszą cytologię należy wykonać nie później niż 3 lata po pierwszym stosunku. W przypadku zdrowych kobiet w wieku 25–29 lat Amerykańskie Towarzystwo Położników i Ginekologów (ACOG) zaleca wykonywanie badań średnio co 3 lata. Kobiety młodsze powinny mieć sprawdzany wymaz z szyjki macicy co roku, w ramach wizyty ginekologicznej.

Częstsze wykonywanie badań jest zalecane kobietom zakażonym ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV), ze słabą odpornością oraz leczonych w przeszłości z powodu raka szyjki macicy. Lekarz może zlecić badania cytologiczne, jeśli kobieta ma wielu partnerów seksualnych lub zauważalne są u niej objawy choroby dróg rodnych: nieprawidłowe krwawienia, ból, tkliwość, upławy lub swędzenie. Badanie cytologiczne wykonuje się także u kobiet w ciąży. Zwyczajowo cytologia służy jako doskonałe badanie do wczesnego wykrycia ewentualnych zmian nowotworowych w obrębie żeńskich narządów płciowych.

Zobacz film: Na czym polega badanie cytologiczne? Źródło: 36,6

Cytologia – jak się przygotować?

Zaleca się, by przed wizytą w gabinecie powstrzymać się od kontaktów seksualnych przez około 24–48 godzin. Należy w tym czasie zrezygnować z używania środków dopochwowych (pianek nawilżających, leczniczych, irygacji), a na dobę przed badaniem – z kąpieli w wannie.

Uwaga! Materiału nie pobiera się wcześniej niż 4 dni po miesiączce i później niż 4 dni przed spodziewaną kolejną menstruacją. Lekarze sugerują, że najlepszym momentem na wykonaniu badania cytologiczne jest 10–18 dzień cyklu.

Badanie cytologiczne – jak wygląda?

Tradycyjna metoda przeprowadzania cytologii polega na pobraniu komórek z kanału i tarczy szyjki macicy za pomocą specjalnej szczoteczki i wykonaniu rozmazu. Rozmaz komórek lub ich zawiesina, rozprowadzona na szkiełku podstawowym, jest oceniana pod mikroskopem przez lekarza po wcześniejszym wybarwieniu specjalnym barwnikiem (barwienie Papanicolaou).

Cytologia – wyniki badania

Jeszcze przed kilkoma laty wyniki cytologii w Polsce były podawane w skali pięciu grup cytologicznych: prawidłowych komórek (normal), atypowych komórek nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu (ASCUS), zmian śródnabłonkowych małego stopnia (low-grade), zmian śródnabłonkowych dużego stopnia (high-grade) oraz komórek raka płaskonabłonkowego (squamous). Jeśli wyniki cytologii zostały przypisane do pierwszej lub drugiej grupy, oznaczało to najczęściej, że kobieta jest zdrowa a wynik prawidłowy. Jednak polskie laboratoria odeszły już od tej metody klasyfikacji wyników cytologicznych.

Obecnie obowiązującą normą jest zaproponowany przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne system Bethesda. Nowy sposób klasyfikacji określa, czy wymaz zawiera materiał odpowiedni do oceny i podaje ogólny wynik obrazu cytologicznego. System Bethesda, w odróżnieniu od poprzedniej metody, dostarcza ginekologom więcej przydatnych informacji, istotnych zwłaszcza dla późniejszego postępowania w przypadku nieprawidłowych wyników.

Według systemu Bethesda określamy wynik jako prawidłowy lub nieprawidłowy, a następnie otrzymujemy dokładny opis stwierdzonych zmian, uwzględniający rodzaj zakażenia, zmiany w komórkach nabłonka i obecność pozostałych nieprawidłowych komórek.

Nieprawidłowy wynik cytologii – co oznacza?

Uwaga! Nieprawidłowy wynik cytologii nie oznacza od razu raka szyjki macicy! Nabłonek szyjki podlega stałym zmianom, a także procesom naprawczym, które mogą ustąpić bez procesu leczenia.

Należy pamiętać, że w każdym przypadku, niezależnie od wyniku, należy skonsultować się z ginekologiem. To od niego zależy właściwa interpretacja wyników i ewentualne dalsze metody leczenia.

To Cię zainteresuje

Szczepionka HPV: szczepić się czy nie? Brodawczak – odmiany, leczenie, charakterystyka Brodawczak ludzki: objawy, leczenie i znaczenie w ciąży

Rak szyjki macicy ma postępujący, ale powolny przebieg, a zanim rozprzestrzeni się poza szyjkę macicy, może minąć kilka lat. Regularne badania pozwalają wykryć go na wczesnym etapie, kiedy jest w pełni uleczalny.

Cytologia na NFZ

W Polsce z bezpłatnych badań przesiewowych mogą skorzystać kobiety w wieku 25–59 lat, ubezpieczone w Narodowym Funduszu Zdrowia. Bez skierowania można wykonać cytologię raz na 3 lata. Kobiety po 59. roku życia mogą skorzystać z badania cytologicznego w ramach porady specjalistycznej.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
0
0
Więcej na temat
Szczepionka HPV: szczepić się czy nie?
Brodawczak – odmiany, leczenie, charakterystyka
Brodawczak ludzki: objawy, leczenie i znaczenie w ciąży
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Konizacja szyjki macicy – wskazania, przebieg zabiegu, gojenie i rekonwalescencja
Co to jest transplantologia? Definicja, statystyki, etyka
Niewydolność serca - przyczyny, rodzaje, objawy, diagnoza, leczenie i rokowania
Skręt kiszek – objawy, przyczyny oraz leczenie
Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czym jest to groźne schorzenie?