Polub nas na Facebooku
Czytasz: Jaskra: definicja, rodzaje, objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie

Jaskra: definicja, rodzaje, objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zainteresował Cię ten artykuł?
Oko mężczyzny z jaskrą

Fot: arztsamui / stock.adobe.com

Objawy jaskry to najczęściej ograniczenie pola widzenia i spadek jego jakości. W ostrym ataku jaskry możliwe są też nudności i wymioty, bóle brzucha, głowy i silny ból oka. W takim przypadku konieczna jest natychmiastowa operacja. W leczeniu jaskry stosuje się krople do oczu lub metodę chirurgiczną.

Jaskra i zaćma to dwie najczęstsze choroby oka, które mogą prowadzić do utraty wzroku. Jaskra związana jest przeważnie ze zbyt wysokim ciśnieniem wewnątrz oka, a zaćma powoduje zmętnienie soczewki. Choroby te mają inne przyczyny, przebieg, różne są też sposoby ich leczenia. Jaskra może powodować zaćmę, ale nie odwrotnie.

Zobacz film: Budowa i funkcje oka. Źródło: 36,6

Co to jest jaskra? Definicja jaskry i jej rodzaje

Jaskra to choroba oczu, w której ciśnienie wewnątrz gałki ocznej jest podwyższone. W konsekwencji uszkodzeniu ulegają nerw wzrokowy i siatkówka. Jest wiele rodzajów jaskry, a główne odmiany to:

  • jaskra pierwotna otwartego kąta – pojawia się, gdy budowa gałki ocznej sprawia, że ciecz wodnista (płyn odżywiający rogówkę i soczewkę oraz odprowadzający produkty przemiany materii w oku) nie może przepływać prawidłowo, w wyniku czego powoli wzrasta ciśnienie cieczy wodnistej i negatywnie oddziałuje na nerw wzrokowy oraz siatkówkę,
  • jaskra normalnego ciśnienia – mimo że ciśnienie w oku jest prawidłowe podczas pomiarów, to zostaje uszkodzony nerw wzrokowy,
  • jaskra pierwotna zamkniętego kąta – polega na tym samym, co jaskra otwartego kąta, różni się tym, że ciśnienie w jaskrze zamkniętego kąta może wzrosnąć nagle, jeśli kanał odprowadzający ciecz wodnistą zostanie zamknięty, to zjawisko to ostry atak jaskry,
  • jaskra wtórna – do rozwoju jaskry dochodzi na skutek innych chorób oczu lub urazu gałki ocznej,
  • jaskra wrodzona – odmiana występująca rzadko, dotyka niemowlęta i małe dzieci, uważa się, że ten typ choroby jest dziedziczny, jaskra u dzieci przeważnie skutkuje utratą wzroku.

Jaskrę dzieli się ze względu na dwa kryteria: pierwotność lub wtórność oraz otwartość lub zamkniętość kąta.

Objawy jaskry: pogorszenie lub utrata wzroku, atak jaskry

Jaskra może przez długi czas nie dawać żadnych objawów lub mogą być one słabe i bagatelizowane przez chorego. Pierwsze objawy jaskry to:

  • światłowstręt,
  • kłopoty z przystosowaniem wzroku do ciemności,
  • częste łzawienie oczu,
  • przy spoglądaniu na źródło światła pojawiające się mroczki lub kolorowe okręgi,
  • pogorszenie ostrości widzenia,
  • zmniejszenie pola widzenia – pole widzenia jaskrowe.

Objawy jaskry u dorosłych łatwiej zauważyć niż u dzieci, ponieważ jaskra wrodzona ujawnia w ciągu kilku pierwszych lat życia. Dziecko w tym wieku nie jest w stanie zauważyć ani zasygnalizować, że coś jest nie tak.


W ostrym ataku jaskry występującym przy jaskrze zamkniętego kąta objawy są wyraźniejsze:

  • silny ból oka,
  • zaczerwienienie oka,
  • nudności i wymioty,
  • ból brzucha,
  • ból głowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • zaburzenia akcji serca.

W takich wypadkach należy szukać pomocy na ostrym dyżurze, ostry atak jaskry jest wskazaniem do szybkiego przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego.

Przyczyny jaskry i grupy ryzyka

Bezpośrednią przyczyną jaskry jest zbyt duże ciśnienie wewnątrzgałkowe. Ciśnienie rośnie, gdy budowa oka jest nieprawidłowa. Struktura gałki ocznej może się zmieniać w niewłaściwą lub może być od urodzenia wadliwa. Dwa główne typy jaskry to jaskra otwartego kąta i jaskra zamkniętego kąta – ten podział dotyczy wady w budowie gałki ocznej.

Inny podział to jaskra pierwotna i wtórna. O pierwotnej odmianie mówi się wtedy, gdy zmiany w gałce ocznej wystąpią samoistnie, bez udziału czynników zewnętrznych. Jaskra pierwotna może być dziedziczona. Ta odmiana choroby rozwija się w obu gałkach ocznych. Jaskra wtórna powstaje w efekcie chorób oczu, uszkodzenia gałki ocznej, u osób z cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym, a także w wyniku choroby zakrzepowej.

Do grupy ryzyka zachorowania na jaskrę należą diabetycy i osoby z nadciśnieniem, ale też osoby z wadami wzroku (nadwzrocznością lub krótkowzrocznością), z zaburzeniami gospodarki tłuszczowej organizmu, ciągle będące w stresie, osoby z cienkimi rogówkami oka oraz te, które leczyły się kortykosteroidami. Ryzyko zachorowania na jaskrę rośnie też po 40. roku życia.

Leczenie jaskry: krople do oczu, chirurgia, laser

Diagnostyka jaskry rozpoczyna się od stwierdzenia objawów choroby i przeprowadzenia wywiadu z chorym przez okulistę. Badanie na jaskrę polega na pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego, ocenie tarczy nerwu wzrokowego, zbadanie pola widzenia i gonioskopii (obejrzeniu kąta rogówkowo-tęczówkowego), a także wykonaniu tomografii optycznej.

Leczenie jaskry zależy od zaawansowania choroby i jej przyczyn. Najczęściej stosuje się krople do oczu na jaskrę, których należy używać 1 lub 2 razy dziennie wedle zaleceń lekarza. Jaskra otwartego kąta wymaga stosowania beta-blokerów (obniżają ciśnienie w gałce ocznej), a zamkniętego kąta – miotyków (zwężają źrenice). Pomocniczo w leczeniu jaskry działają substancje zmniejszające wydzielanie cieczy wodnistej i zwiększające jej odpływ – prostaglandyny. Leki na jaskrę powinny być stosowane regularnie, by działały zgodnie z oczekiwaniami.

Metody leczenia jaskry zamkniętego kąta to:

  • irydotomia i irydoplastyka – odpowiednio wykonanie otworu w obwodowej części tęczówki i modelowanie tęczówki, zabiegi wykonuje się laserowo,
  • u osób jednocześnie z jaskrą i zaćmą – wymiana zbyt dużej soczewki własnej na płaską sztuczną,
  • wykonanie sztucznego odpływu w oczach, gdy szczelina kąta nie zarosła trwale.

Metoda chirurgiczna leczenia jaskry jest podstawą w przypadku jaskry wrodzonej i jaskrze pierwotnej zamykającego kąta.

Leczenie jaskry otwartego kąta polega na utrzymaniu „ciśnienia docelowego”, czyli indywidualnie dostosowanego ciśnienia w oku dla osoby chorej. Ciśnienie wewnątrzgałkowe obniża się farmakologicznie, zabiegowo z użyciem lasera (np. zabieg trabekuloplastyki) lub operacyjnie.

Ważne w leczeniu jest też to, czego w jaskrze należy unikać. Nie powinno się korzystać z używek, nosić szkieł kontaktowych ani narażać na silny stres.

Zobacz film: Laserowa korekcja wzroku. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
62
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!