Polub nas na Facebooku
Czytasz: Jakie funkcje pełni splot krzyżowy i gdzie się znajduje w ciele człowieka?

Jakie funkcje pełni splot krzyżowy i gdzie się znajduje w ciele człowieka?

Kobieta trzyma się za dół pleców. Ból krzyża.

Fot. Tom Merton / Getty Images

Splot krzyżowy to największa kompozycja splotu nerwowego w organizmie człowieka. Splot krzyżowy należy do grupy nerwów rdzeniowych, rozchodzących się od rdzenia kręgowego. Za jakie funkcje odpowiedzialny jest splot krzyżowy i z jakich nerwów jest utworzony?

W organizmie człowieka znajduje się blisko 100 splotów nerwowych. Największy jest splot krzyżowy, podzielony na 3 odcinki, liczne gałęzie i nitki nerwowe.

Gdzie się znajduje splot krzyżowy?

Splot krzyżowy stanowi największy splot nerwowy w organizmie człowieka. Jest to twór powstały w wyniku zmieszania (przegrupowania) gałęzi przednich ostatniego nerwu lędźwiowego (L4), biegnących do pierwszego nerwu guzicznego (Co1). Splot krzyżowy znajduje się na wysokości lędźwiowo-krzyżowo-guzicznego odcinka kręgosłupa.

Splot krzyżowy ma kształt trójkąta, położony jest w miednicy mniejszej, w przestrzeni pozaotrzewnowej. Podstawa splotu przylega do powierzchni przedniej mięśnia gruszkowatego i naczyń biodrowych wewnętrznych. Splot krzyżowy zwrócony jest do powierzchni miednicznej i kości krzyżowej. Wierzchołek splotu skierowany jest w stronę dolnej części otworu kulszowego, gdzie rozciąga się i przechodzi w gałąź nerwu kulszowego.

Splot krzyżowy – budowa

Splot krzyżowy podzielony jest na 3 odcinki:

  • odcinek kulszowy
  • odcinek sromowy
  • odcinek guziczny.

Każdy odcinek zawiera nerwy, które zaopatrują odpowiednie obszary ciała.

Splot krzyżowy zbudowany jest z gałęzi krótkich i gałęzi długich. Gałęzie krótkie to gałęzie mięśniowe, stawowe i okostnowe. Gałęzie długie unerwiają mięśnie kończyn dolnych i część narządów miednicy mniejszej.

Splot krzyżowy oddaje gałęzie trzech głównych nerwów. Największym nerwem splotu krzyżowego jest nerw kulszowy, będący najdłuższym i najgrubszym nerwem w całym układzie nerwowym człowieka. Nerw kulszowy wypuszcza w okolicy dołu podkolanowego dwie cieńsze gałązki nerwowe: nerw piszczelowy i nerw strzałkowy wspólny, które schodzą się w kierunku stopy aż do palców.

Ponadto w skład splotu krzyżowego wchodzą nerw sromowy i nerw guziczny.

Zobaczcie także, jak udzielić pierwszej pomocy osobie ze złamanym kręgosłupem:

Zobacz film: Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z urazem kręgosłupa? Źródło: 36,6

Za co odpowiada splot krzyżowy?

Splot krzyżowy unerwia ściany i narządy miednicy mniejszej, a także mięśnie i skórę okolicy kości guzicznej. Ponadto zaopatruje mięśnie obręczy kończyny dolnej oraz grupę mięśni kulszowo-goleniowych i stóp. Nerwy splotu krzyżowego rozchodzą się do prawej i lewej kończyny dolnej.

Każda gałązka splotu krzyżowego odpowiedzialna jest ruchowo i czuciowo za inny obszar tych okolic.

Krótkie gałęzie splotu krzyżowego unerwiają:

  • mięśnie: gruszkowaty, zasłaniacz wewnętrzny, czworogłowy uda i mięśnie bliźniacze
  • okostną guza kulszowego
  • staw biodrowy i oba krętarze kości udowej.

Gałęzie długie splotu krzyżowego zaopatrują kończynę dolną od pośladka aż do palców stopy, okolice narządów rozrodczych, mięśnie odbytu czy cewki moczowej. W skład długich gałęzi wchodzą: nerw kulszowy, nerw guziczny i nerw sromowy.

Nerw kulszowy

Nerw kulszowy stanowi najgrubszą gałąź splotu krzyżowego. Nerw odpowiada ruchowo za mięśnie uda po tylnej stronie oraz częściowo za podudzie i stopę. Nerw kulszowy odpowiedzialny jest za zgięcie stawu kolanowego, a czuciowo unerwia staw kolanowy. Pozostałe funkcje ruchowo-czuciowe przejmują jego cieńsze gałązki nerwowe: nerw piszczelowy i nerw strzałkowy wspólny.

Nerw piszczelowy

Nerw piszczelowy unerwia ruchowo-czuciowo mięśnie podudzia i stopy od strony podeszwowej wraz z piętami. Nerw wykonuje pracę zgięcia podeszwowego stopy oraz odbiera bodźce czuciowe skórne podeszwy stopy.

Nerw strzałkowy wspólny

Nerw strzałkowy wspólny zaopatruje mięśnie prostowniki podudzia, mięśnie grzbietowe stopy oraz stawu skokowo-goleniowego i stępu oraz stawy śródstopno-paliczkowe. Nerw strzałkowy wspólny odpowiada za zgięcie grzbietowe stopy i palców. Nerw zaopatruje grzbietową stronę skóry stopy i palców oraz boczną powierzchnię podudzia.

Nerw sromowy

Nerw sromowy jest długą gałęzią splotu krzyżowego, unerwiającą okolice sromowe. Zaopatruje skórę krocza oraz skórę narządów płciowych z wyjątkiem moszny, warg sromowych i wzgórka łonowego. Ponadto czuciowo-ruchowo odpowiada za zwieracz cewki moczowej, mięsień dźwigacz odbytu, mięsień zwieracz zewnętrzny odbytu, mięsień guziczny, mięsień kulszowo-jamisty oraz mięsień poprzeczny krocza powierzchniowy i głęboki.

Nerw guziczny

Nerw guziczny to długa gałąź splotu krzyżowego unerwiająca ruchowo-czuciowo skórę okolicy kości guzicznej, mięsień guziczny oraz dźwigacz odbytu w tylnej części.

Uszkodzenia splotu krzyżowego

Uszkodzenia nerwów splotu krzyżowego powodują zaburzenia czucia i pracy w obrębie zaopatrywanym przez daną gałązkę nerwu. W wyniku uszkodzenia dochodzi do osłabienia mięśni i zaników, a także osłabienia odbierania bodźców czuciowych lub nadwrażliwości czy przeczulicy dotykowej w przebiegu danego nerwu.

Do czynników uszkadzających nerwy splotu krzyżowego należą urazy mechaniczne prowadzące do ucisku i niedokrwienia okolicy, za którą odpowiada dana gałąź splotu. Ponadto wyróżnia się: uciski i blokady w wyniku chorób destrukcyjnych kośćca kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym, złamania kości nóg i miednicy w okolicy przebiegającego nerwu wywołujące podrażnienia danej gałęzi lub jej uszkodzenia. Groźne mogą być też infekcje ogólnoustrojowe, zaburzenia autoimmunologiczne i metaboliczne, jak choroby nerek, zaburzenia hormonalne czy powikłania cukrzycowe, a także czynniki toksyczne, np. zatrucie alkoholowe i chemiczne.

Bibliografia:

A. Krechowiecki, F. Czerwiński, Zarys anatomii człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PWN, Szczecin 2004

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
0
Polecamy
Jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne?
Jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne? Dzień Dobry TVN
Jakie powinny być buty dla cukrzyków?
Jakie powinny być buty dla cukrzyków? Dzień Dobry TVN
Splot lędźwiowy – budowa, gałęzie, zakres unerwienia
Splot lędźwiowy – budowa, gałęzie, zakres unerwienia TVN zdrowie
Nerw zasłonowy – anatomia, fizjologia i patologie. Za co odpowiada? 
Nerw zasłonowy – anatomia, fizjologia i patologie. Za co odpowiada?  TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?