Polub nas na Facebooku
Czytasz: Gruczolak jelita grubego – cewkowy i kosmkowy. Jakie daje objawy? Czym jest gruczolakorak?

Gruczolak jelita grubego – cewkowy i kosmkowy. Jakie daje objawy? Czym jest gruczolakorak?

Kobieta trzyma się za brzuch. Uciska okolice pępka.

Fot. RUNSTUDIO / Getty Images

Gruczolak jelita grubego jest częstym, bardzo powoli rozwijającym się, łagodnym guzkiem, który powstaje z nabłonka gruczołowego. Ze względu na tendencję do zezłośliwienia powinien być możliwie wcześnie zdiagnozowany i usunięty.

Gruczolak jelita grubego rozwija się z komórek nabłonka gruczołowego jelita grubego. Jego najczęstsza postać to typ cewkowy, który przekształca się w gruczolakoraka o wiele rzadziej niż większe, rzadziej spotykane guzy kosmkowe. Raki gruczołowe (gruczolakoraki) stanowią ok. 90% nowotworów jelita grubego.

Czym jest gruczolak jelita grubego?

Gruczolak jelita grubego jest łagodnym guzem powstającym wskutek miejscowego przerostu nabłonka gruczołowego. Nie stwierdza się w nim śladów dysplazji, czyli deformacji budowy komórek. Do nadmiernego namnażania się ich w miejscu powstania zmiany dochodzi najczęściej pod wpływem przewlekłych zapaleń jelita grubego, a także czynników związanych ze środowiskiem i trybem życia.

Jak wygląda zdrowe, a jak chore jelito? Sprawdźcie na filmie i dowiedzcie się, skąd bierze się nowotwór jelita grubego:

Zobacz film: Rak jelita grubego. Jak wygląda zdrowe, a jak chore jelito. Źródło: 36,6

Z punktu widzenia histologicznego rozróżnia się trzy podstawowe typy gruczolaków:

  • cewkowy – najczęstszy, formujący guzy o średnicy do około 10–12 mm, przyjmujący zwykle formę uszypułowanego polipa, ulegający przekształceniu w gruczolakoraka w 5–7% przypadków;
  • kosmkowy – pojawiający się zwykle w późnym wieku, osiągający duże rozmiary (nawet 10 cm średnicy), tworzący kalafiorowate, nieregularne zmiany i złośliwiejący w około 40% przypadków;
  • kosmkowo-cewkowy – typ mieszany, którego wzrost i ryzyko przekształcenia w zmianę złośliwą jest zależne od tego, jaką część gruczolaka stanowi utkanie kosmkowe (ryzyko jest wprost proporcjonalne do zawartości tego typu komórek).

Rozwój gruczolaka jelita grubego

W typowych przypadkach rozwój gruczolaka jelita grubego jest bardzo powolny. Uważa się, że pojawiający się guz podwaja swoją masę co 10 lat. Transformacji w nowotwór złośliwy podlegają zwykle zmiany większe – o rozmiarze przekraczającym 10 mm. Do zapoczątkowania takiego procesu chorobowego potrzeba więc wielu lat. Daje to szansę na wczesne rozpoznanie i usunięcie zmiany, która może potencjalnie być źródłem choroby o dużej śmiertelności.

Gruczolakorak jelita grubego

Gruczolakorak jelita grubego to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka gruczołowego tego narządu. Powstaje w procesie transformacji (metaplazji) komórek gruczolaka. Prawdopodobieństwo rozwoju raka zwiększa się, gdy gruczolaki występują w jelitach w większej liczbie (co często zdarza się w przypadku gruczolaków cewkowych lub w chorobach takich jak polipowatość jelita grubego). Jego złośliwość powiązana jest z tym, w jakim stopniu komórki uległy deformacji w procesie nowotworowym. Jeśli swoją strukturą, utkaniem i – choćby częściowo – funkcją nadal przypominają komórki prawidłowe, mówi się o raku wysoko zróżnicowanym (oznaczanym jako G1). Rokuje on najlepiej. G2 – średnio zróżnicowany – to nieco poważniejsza forma transformacji nowotworowej komórek (atypii), a G3 – nisko zróżnicowany – ma zwykle najszybszy i najbardziej złożony przebieg. Widać u niego dużą tendencję do gwałtownego wzrostu, naciekania okolicznych tkanek i dawania odległych przerzutów.

Inwazyjny i nieinwazyjny gruczolakorak jelita grubego

W początkowej fazie do zezłośliwienia komórek gruczolaka jelita grubego dochodzi w obrębie nabłonka. Namnażają się one najpierw w postaci zmiany płaskiej, która nie wykracza poza typową lokalizację. Mówi się wtedy o nowotworze nieinwazyjnym, czyli in situ. Usunięcie go w tej fazie ma zawsze charakter doszczętny i prowadzi do całkowitego wyleczenia.

Forma inwazyjna gruczolakoraka to taka, która przekracza błonę podstawną nabłonka, dostając się do warstw głębszych. Taki guz może naciekać okoliczne tkanki, w tym ściany naczyń, co pozwala komórkom rakowym na przemieszczanie się z prądem krwi i osadzanie w odległych narządach. Jeśli komórki atypowe zaczynają się tam rozrastać, dochodzi do przerzutów.

Jak przebiega proces leczenie raka jelita grubego? Odpowiedź na filmie:

Zobacz film: Rak jelita grubego - leczenie schorzenia. Źródło: 36,6

Objawy gruczolaka i gruczolakoraka jelita grubego

Gruczolak jelita grubego przebiega zwykle zupełnie bezobjawowo. Niekiedy (ze względu na fakt, że wywodzi się z nabłonka gruczołowego) zdarza się, że w stolcu stwierdza się zwiększoną obecność śluzu lub, sporadycznie, obserwuje się ślady krwi. Gruczolakorak jelita grubego również bardzo długo może nie dawać specyficznych objawów, a przebieg choroby zależy od lokalizacji nowotworu (czy jest to prawa, lewa połowa okrężnicy, esica czy odbytnica i odbyt). Na obraz kliniczny choroby składać się mogą:

  • niespecyficzne, nawracające bóle brzucha,
  • wzdęcia,
  • kolki jelitowe,
  • nawracające zaparcia, pojawiające się często na przemian z biegunkami,
  • obecność krwi utajonej w kale (stwierdzanej laboratoryjnie), krwi świeżej lub dużej ilości śluzu,
  • brak apetytu, osłabienie, utrata wagi.

W przypadku bardziej zaawansowanych postaci choroby obserwuje się wyczuwalny przez powłoki guz w jamie brzusznej oraz objawy związane z naciekaniem okolicznych narządów (np. pęcherza moczowego) lub obecnością przerzutów (zwykle w płucach lub w mózgu).

Rozpoznanie i leczenie gruczolaka jelita grubego

Obecność gruczolaka jelita grubego można stwierdzić podczas badania kolonoskopowego. Jest to badanie endoskopowe, które pozwala obejrzeć od wewnątrz jelito grube, najczęściej na całej jego długości – od odbytu po kątnicę, czyli jego początkowy odcinek. Badaniu takiemu rutynowo powinny poddawać się co jakiś czas osoby po 50 roku życia, szczególnie z wywiadem chorób nowotworowych jelita grubego w rodzinie albo z przewlekłymi chorobami zapalnymi (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego).

Stwierdzone w badaniu zmiany o typie gruczolaka mogą być albo w całości usunięte przy pierwszym badaniu, albo pobiera się z nich wycinki do oceny histopatologicznej i decyduje o dalszym postępowaniu na podstawie wyników.

Jak wygląda nowatorska metoda leczenia raka jelita grubego? Odpowiedź na filmie:

Zobacz film: Nowatorska metoda leczenia raka jelita grubego. Źródło: 36,6


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
54
1
Polecamy
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie
Otępienie - co to jest? Rodzaje, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Kiła nabyta i kiła wrodzona - objawy, leczenie
Kiła nabyta i kiła wrodzona - objawy, leczenie Dzień Dobry TVN
Rak jelita grubego – leczenie i diagnostyka
Rak jelita grubego – leczenie i diagnostyka TVN zdrowie
Gruczolakorak: rodzaje, diagnoza, leczenie i rokowania
Gruczolakorak: rodzaje, diagnoza, leczenie i rokowania TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego