Polub nas na Facebooku
Czytasz: Goździki – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie

Goździki – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie

Zainteresował Cię ten artykuł?
goździki

Fot.: Drbouz / Getty Images

Goździki są przyprawą korzenną o pięknym, niezwykle wyrazistym aromacie i pikantnym, gorzkawym smaku. Mają bardzo szerokie zastosowanie w kuchni i wiele właściwości prozdrowotnych, które czynią z nich produkt ceniony zarówno w medycynie naturalnej, jak i konwencjonalnej.

Goździki to całkowicie wykształcone, ale nierozwinięte (tj. zebrane przed rozkwitnięciem), ususzone pąki kwiatów goździkowca wonnego. Jest to wiecznie zielone drzewo tropikalne z rodziny mirtowatych, uprawiane przede wszystkim w Indonezji, Tanzanii, na Sri Lance i Madagaskarze. Ciemnobrunatną barwę goździki zyskują w procesie suszenia i odymiania.

Goździki jako przyprawa

Goździki są jedną z najczęściej wykorzystywanych w kuchni przypraw korzennych. Popularność zawdzięczają przede wszystkim wyjątkowemu aromatowi i nieco pikantnemu smakowi, dzięki któremu nadają charakter zarówno ciastom, ciasteczkom, konfiturom, jak i daniom mięsnym, potrawom z grzybów, kwaszonej kapuście lub marynowanym śledziom. Bez goździków trudno wyobrazić sobie Boże Narodzenie – to one przesądzają o jedynym w swoim rodzaju zapachu wigilijnego kompotu z owocowego suszu czy smaku świątecznych pierników. Goździki to także obowiązkowy dodatek do rozgrzewających, zimowych napojów – herbaty z miodem i pomarańczami lub grzanego wina.

Wartości odżywcze goździków

Suszone pąki kwiatów goździkowca wonnego zawierają oleistą substancję, która odpowiada za podstawowe właściwości kulinarne oraz prozdrowotne goździków. Składa się ona przede wszystkim z eugenolu – związku, który oprócz walorów zapachowych wykazuje działanie przeciwzapalne, antyseptyczne, przeciwbólowe, a także jest bardzo silnym przeciwutleniaczem. Goździki są absolutnym rekordzistą w skali ORAC, za pomocą której określa się siłę działania antyoksydacyjnego pokarmów. Stanowią bardzo dobre źródło manganu – pierwiastka, który m.in. jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, odpowiada za płodność i sprawność seksualną, wpływa korzystnie na metabolizm oraz zwiększa wytrzymałość kości. W goździkach znajduje się także sporo magnezu, wapnia, żelaza, witamin A, C i K oraz kwasów omega-3.

Goździki – właściwości lecznicze

Dzięki właściwościom antyoksydacyjnym eugenolu, a także witamin A, C i manganu, stała obecność goździków w diecie zapobiega powstawaniu nowotworów, spowalnia procesy starzenia się organizmu (w tym skóry). Ogranicza ryzyko wystąpienia wielu chorób układu krążenia, a także chorób zwyrodnieniowych mózgu (alzheimera i parkinsona).

Zawarty w goździkach eugenol sprawia, że mają one właściwości przeciwbólowe. Substancja ta działa bowiem rozluźniająco i znieczulająco. Z tego powodu aromatyczna przyprawa wykorzystywana jest w stomatologii – trzymane w ustach goździki skutecznie uśmierzają bóle zębów. W przypadku dolegliwości zlokalizowanych w innym miejscu można zastosować olejek goździkowy, pamiętając, że przed zaaplikowaniem na skórę należy go odpowiednio rozcieńczyć. Bywa on skutecznym remedium na bóle głowy.

Goździki wzmacniają układ odpornościowy, a ze względu na działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe wspierają organizm w walce z infekcjami. Rozgryzanie i żucie goździków zapobiega zachorowaniu lub łagodzi istniejące już objawy. Przynosi ulgę w bólu gardła, pomaga na kaszel, udrażnia zatkany nas.

Przeciwgrzybicze właściwości goździków czynią z nich środek skuteczny w walce z kandydozą (infekcjami grzybiczymi skóry, paznokci i błon śluzowych), dermatofitozą czy grzybicą stóp. Osobom cierpiącym z powodu takich dolegliwości zaleca się picie herbaty z goździków lub smarowanie grzybiczo zmienionych miejsc olejkiem goździkowym o odpowiednim stężeniu. Więcej: Kandydoza

Nawet kilka sztuk goździków w codziennej diecie wspomaga produkcję insuliny i obniża poziom glukozy we krwi, co zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy. Spożywanie goździków wpływa także korzystnie na gospodarkę lipidową – redukuje ilość „złego” cholesterolu i trójglicerydów we krwi, utrzymując „dobry” cholesterol na niezmienionym poziomie.

Goździki wspomagają trawienie – pobudzają żołądek do produkcji kwasu solnego, poprawiają perystaltykę jelit, ułatwiają wydalanie gazów z organizmu. Dlatego warto dodawać je do potraw ciężkostrawnych. Nie tylko wzbogacają ich smak, ale też zapobiegają niestrawności i wzdęciom.

Wyjątkową zaletą goździków jest to, że skutecznie odświeżają oddech. Ich przeżuwanie natychmiast niweluje nieprzyjemny zapach w ustach, nawet po spożyciu takich produktów, jak cebula czy czosnek. Goździki stanowią pod tym względem doskonałą alternatywę dla gumy do żucia, która w całości jest produktem chemii spożywczej.

Olejek eteryczny pozyskiwany z goździków ma zastosowanie w aromaterapii. Wpływa korzystnie na kondycję górnych dróg oddechowych, działa antystresowo, relaksująco, stymuluje pracę mózgu, a ponadto jest naturalnym afrodyzjakiem.

Goździki nie powinny być spożywane przez kobiety w ciąży. Zawarty w nich eugenol może zwiększać pobudliwość mięśni gładkich i stać się przyczyną przedwczesnego pojawienia się skurczów macicy.

Aby skorzystać z dobrodziejstw substancji zawartych w goździkach, należy na bieżąco korzystać z całych goździków. Zmielone szybko tracą aromat i prozdrowotne właściwości. Najlepiej zmielić goździki bezpośrednio przed użyciem.

Zobacz film: Który olej jest najzdrowszy? Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
27
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?