Polub nas na Facebooku
Czytasz: Gorączka mózgowa – czym jest ten objaw, jak i kiedy się pojawia?
menu
Polub nas na Facebooku

Gorączka mózgowa – czym jest ten objaw, jak i kiedy się pojawia?

Budowa anatomiczna mózgu.

Fot. Iaremenko / Getty Images

Gorączka mózgowa może występować w wielu sytuacjach klinicznych. Po raz pierwszy została opisana w 1939 roku w czasopiśmie „Brain”. Określono ją wówczas jako szybki wzrost temperatury wewnętrznej przy niskiej temperaturze powłok.

Gorączka mózgowa, inaczej hipertermia ośrodkowego układu nerwowego, w większości przypadków dotyczy osób, które doświadczyły ciężkich uszkodzeń mózgu. Gorączka mózgowa może wystąpić po udarze, krwawieniu podpajęczynówkowym, urazach mózgu lub procesach rozrostowych ośrodkowego układu nerwowego.

Zjawisko termoregulacji a gorączka mózgowa

Zachowanie przez człowieka stałej temperatury ciała jest możliwe dzięki sprawnemu układowi termoregulacji. We wnętrzu organizmu znajdują się termoreceptory oraz termodetektory, czyli struktury, które są odpowiedzialne za reagowanie na zmianę temperatury we wnętrzu ciała. Wahania temperatury pochodzące z zewnątrz odbierane są przez termodetektory znajdujące się na obwodzie. Obecne są one w skórze, mięśniach, górnych drogach oddechowych oraz w naczyniach żylnych. Ośrodek termoregulacji mieści się w strukturze mózgowej zwanej podwzgórzem. To tam znajduje się ośrodek odpowiedzialny zarówno za eliminację ciepła, jak i jego zachowanie w organizmie. Określa on punkt nastawczy, czyli zakres zmiennej temperatury, i stara się go utrzymać na podobnym poziomie. Nagły spadek lub wzrost temperatury jest szybko wychwytywany przez termoreceptory, a informacja dostaje się następnie do podwzgórza. Jeśli dojdzie do uszkodzenia układu termoregulacji, zaburzeniu ulegają ośrodkowe mechanizmy kontroli temperatury. Zjawisko hipertermii po ich uszkodzeniu nazywa się gorączką mózgową.

Polecamy: Jak działa mózg? Czy można usprawnić jego pracę?

Zobaczcie, czym jest przemijające niedokrwienie mózgu:

Zobacz film: Przemijające niedokrwienie mózgu. Źródło: 36,6

Gorączka pochodzenia ośrodkowego

Objawy gorączki mózgowej mogą być bardzo złożone. Symptomem uszkodzenia ośrodka termoregulacji może być bardzo wysoka temperatura ciała (znacznie wyższa niż ta pojawiająca się podczas infekcji) utrzymująca się kilka dni, a nawet tygodni. Zazwyczaj jest ona odporna na działanie powszechnie stosowanych środków przeciwgorączkowych. Występuje u pacjentów, którzy kilka dni wcześniej doświadczyli poważnego uszkodzenia OUN. Gorączkę mózgową najczęściej diagnozuje się właśnie w takim przypadku, wykluczając tym samym inne przyczyny. Okazuje się, że znacznie pogarsza ona rokowania pacjenta i zmniejsza jego sprawność. Gorączka mózgowa wymaga podjęcia natychmiastowego leczenia.

Skutki gorączki mózgowej

Konsekwencje pojawienia się gorączki mózgowej mogą być bardzo poważne. Jedną z nich jest zaburzenie metabolizmu mózgowego. Obserwuje się wówczas wzrost dwutlenku węgla oraz tlenu. Często dochodzi również do kwasicy. Hipertermia nie pozostaje bez wpływu na poziom neurotransmiterów. Skutkuje ona wzrostem toksyczności kwasu glutaminowego. Zakłóca to także transport jonowy w obrębie błon komórkowych. Warto pamiętać o tym, że wzrost temperatury reguluje niektóre kanały bramkowane napięciem (potasowe) oraz kanały wapniowe. Jednak jedną z najbardziej niebezpiecznych sytuacji powodowanych przez gorączkę mózgową są uszkodzenia komórek śródbłonka. Prowadzi to do szeregu zmian w strukturze bariery krew-mózg, co wpływa na jej szczelność i może doprowadzić do przedostania się przez nią różnego rodzaju białek, co powoduje m.in. obrzęk mózgu. Ponadto do innych poważnych powikłań po gorączce mózgowej można zaliczyć wzrost ilości tlenku azotu, który znany jest ze swoich właściwości powodujących zaburzenia oksydacji, oraz wzrost ciśnienia śródczaszkowego.

Polecamy: Budowa mózgu człowieka, charakterystyka pracy poszczególnych płatów

Leczenie gorączki mózgowej

Pierwszym etapem leczenia hipertermii jest oczywiście obniżenie temperatury u chorej osoby. Nie potwierdzono jednak za pomocą badań klinicznych, czy wpływa to korzystnie na rokowania takiego pacjenta. Tradycyjnie postępowaniem z wyboru jest podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz acetaminofenu. Hamują one syntezę prostaglandyny E, która wpływa indukująco na wielkość temperatury. Nie zawsze jednak są to środki skuteczne. Wszystko uzależnione jest od sprawności układu termoregulacyjnego. Naturalnie jest ona znacznie mniejsza u tych osób, które przeszły przez poważne uszkodzenia mózgu. Zanim jednak lekarz przepisze środki przeciwbólowe, musi przeanalizować ogólny stan zdrowia chorego, w tym stan układu pokarmowego, nerek i wątroby.

Niefarmakologiczne metody leczenia gorączki mózgowej to m.in.: koce chłodzące, woreczki z lodem, bloczki chłodzące z zawartością hydrożelu. Inwazyjnymi metodami pozafarmakologicznymi są np. płukanie jam ciała, chłodzenie endowaskularne czy infuzja dożylna zimnych płynów. Te sposoby nie są tak skuteczne, jak metody farmakologiczne i inwazyjne.

Bibliografia:

  1. M. Zawadzka, M. Szmuda, M. Mazurkiewicz-Bełdzińska, Zaburzenia termoregulacji pochodzenia ośrodkowego – jak diagnozować i leczyć, „Anestezjologia Intensywna Terapia”, 2017, nr 3, s. 234–242.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
15
2
Polecamy
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia?
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia? Dzień Dobry TVN
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym?
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym? Dzień Dobry TVN
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły
Co to jest śmierć kliniczna? Świadectwa osób, które jej doświadczyły TVN zdrowie
Obrzęk mózgu – objawy, leczenie, rokowania
Obrzęk mózgu – objawy, leczenie, rokowania TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
 Choroba Alzheimera – objawy, diagnostyka, rokowania
Choroba Alzheimera – objawy, diagnostyka, rokowania
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
Borowik – jakie są rodzaje borowików? Które są jadalne, a które trujące?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego