Polub nas na Facebooku
Czytasz: Gentamycyna - wskazania, przeciwwskazania i skutki uboczne
menu
Polub nas na Facebooku

Gentamycyna - wskazania, przeciwwskazania i skutki uboczne

Laboratorium

Fot: GettyImages-Poba

Gentamycyna jest organicznym związkiem chemicznym, a dzięki swoim właściwościom zaliczana jest do antybiotyków o działaniu bakteriobójczym. Zakres jej działania jest dość ograniczony, gdyż wykazuje działanie wyłącznie wobec bakterii tlenowych o ładunku Gram – ujemnym. Gentamycyna jest dostępna w różnych formach, m.in. roztwór do wstrzyknięć i infuzji czy w postaci kropli do oczu. 

Gentamycyna - czym jest oraz mechanizm działania

Gentamycyna należy do grupy antybiotyków aminoglikozydowych. Gentamycyna jest dobrze rozpuszczalna w wodzie i charakteryzuje się silną aktywnością przeciwdrobnoustrojową w środowisku zasadowym. Antybiotyk w małych ilościach wchłania się z jelit i słabo przenika barierę krew – mózg.

Przeciwbakteryjne właściwości gentamycyny wynikają z jej struktury chemicznej. Gentamycyna ma duży dodatni ładunek, dzięki czemu łatwo wiąże się z ujemnie naładowanymi lipopolisacharydami ścian komórek bakteryjnych oraz różnymi wewnątrzkomórkowymi i błonowymi cząsteczkami o charakterze anionów, np. DNA, RNA i fosfolipidy. 

Główny mechanizm działania polega na zaburzeniu translacji przez trwałe wiązanie się gentamycyny z jednostką rybosomu bakteryjnego lub/i wiązaniu się z białkami rybosomalnymi, dzięki czemu komórka bakteryjna umiera. Antybiotyki aminoglikozydowe mogą również dezintegrować błonę komórkową, przy tym zwiększając jej przepuszczalność dla jonów i zaburzenie syntezy DNA i RNA. 

Działanie przeciwbakteryjne gentamycyny jest silniejsze, im większe jest jej stężenie w ognisku zakażenia. Dodatkowo aminoglikozydy wywierają tzw. efekt poantybiotykowy, co oznacza, że działanie bakteriobójcze utrzymuje się nawet, gdy stężenie leku w surowicy spada poniżej minimalnego stężenia hamującego.

Gentamycyna – w jakim celu się ją stosuje?

Antybiotyki aminoglikozydowe są powszechnie stosowane do leczenia ciężkich zakażeń bakteriami Gram – ujemnymi. Gentamycynę wykorzystuje się w leczeniu:

  • Posocznicy i innych ciężkich zakażeń ogólnoustrojowych,
  •  Zakażenia w obrębie jamy brzusznej, np. zapalenie otrzewnej, ropne, zapalenie dróg żółciowych,
  • Zakażenia układu moczowego,
  • Zakażenia układu oddechowego,
  • Wtórne zakażenia oparzeń oraz ran pourazowych i pooperacyjnych,
  • Ciężkie zakażenia u noworodków,
  • Ostrych i przewlekłych zapaleniach spojówek, krawędzi powiek czy woreczka łzowego,
  • Zapaleń i owrzodzeń rogówki.

Gentamycyna – przeciwwskazania

Gentamycyny nie należy stosować przy uczuleniu na gentamycynę, na inne antybiotyki aminoglikozydowe lub na którykolwiek z pozostałych składników leku. Antybiotyku nie należy podawać dzieciom poniżej 3 roku życia oraz osobom powyżej 65 lat, a także osobom, które cierpią na niewydolność nerek i wątroby, upośledzenie słuchu, niedrożność jelit, manistenię (osłabienie mięśni) oraz kobietom w ciąży (gentamycyna przenika przez barierę łożyska i może uszkodzić narząd słuchu i równowagę płodu).

Nie należy również powtarzać terapii aminoglikozydem w krótkim odstępie czasu.

Pacjent powinien poinformować lekarza o:

  • Zaburzeniach słuchu lub równowagi, o chorobie Parkinsona i o przebytych chorobach nerek,
  • O niskim stężeniu wapnia we krwi,
  • O zaburzeniach słuchu, zawrotach głowy, dzwonieniu w uszach, które wystąpiły po rozpoczęciu leczenia,
  • Jeśli po rozpoczęciu leczenia pojawi się silna i długotrwała biegunka w celu zdiagnozowania lub wykluczenia rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy, które może być efektem stosowania antybiotyku.

Gentamycyna – interakcje

Podczas jednoczesnego stosowania gentamycyny (w formie zastrzyków lub infuzji) z niżej wymienionymi lekami wzrasta niebezpieczeństwo wystąpienia działań niepożądanych:

  • Leki moczopędne, a zwłaszcza kwas etakrynowy i furosemid,
  • Leki zwiotczające mięśnie - sukcynylocholina, tubokuraryna, toksyna botulinowa,
  • Niektóre antybiotyki - amikacyna, tobramycyna, wankomycyna, cefalorydyna, wiomycyna, polimyksyna B, netromycyna, neomycyna, klindamycyna, piperacylina i streptomycyna,
  • Doustne leki przeciwzakrzepowe,
  • Amfoterycyna B stosowana w zakażeniach grzybiczych,
  • Cyklosporyna lek osłabiający układ odpornościowy,
  • Metoksyfluran stosowany do znieczulenia ogólnego w czasie operacji,
  • Foskarnet stosowany w zakażeniach wirusowych,
  • Cisplatyna stosowana w leczeniu niektórych nowotworów,
  • Bifosfoniany stosowane w leczeniu osteoporozy,
  • Neostygmina, pirydostygmina stosowane w leczeniu osłabienia mięśni,
  • Indometacyna stosowana w stanach zapalnych,
  • Dożylne środki cieniujące.
  • Gentamycyna w formie kropel do oczu a inne leki
  • Niezgodność występuje po zmieszaniu gentamycy z antybiotykami β-laktamowymi,
  • Przy jednoczesnym stosowaniu gentamycyny z erytromycyną lub chloramfenikolem może wystąpić antagonizm.

Gentamycyna – skutku uboczne

Niezbyt często (u 1 do 10 na 100 osób)

  • Brzęczenie, dzwonienie i uczucie ucisku w uszach (zatkanie uszu), nudności, wymioty i zawroty głowy (mogą być to objawy uszkodzenia słuchu i narządów równowagi),
  • Częstsze niż zwykle odczuwanie pragnienia i częstsze lub rzadsze niż zwykle oddawanie moczu (mogą być to objawy zaburzenia czynności nerek),
  • Zawroty głowy, oczopląs,
  • Nudności, wymioty, biegunka,
  • Zwiększone stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy, białka w moczu.

Rzadko (u 1 do 10 na 1000 osób)

  • Wysypka,
  • Obniżenie stężenia wapnia, potasu i magnezu we krwi,
  • Osłabienie mięśni.

Bardzo rzadko (u 1 do 10 na 10 000 osób)

  • Trudności w oddychaniu, spadek ciśnienia krwi, niepokój ruchowy, słabe szybkie bicie serca, spocona skóra (reakcja anafilaktyczna),
  • Silna i długotrwała biegunka, która może być objawem szczególnego typu zapalenia okrężnicy (rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy),
  • Zmniejszenie liczby białych krwinek i płytek krwi (leukopenia, trombocytopenia), zwiększenie liczby eozynofili (typ leukocytów), niedokrwistość, zmniejszenie stężenia hemoglobiny,
  • Ból głowy, zmęczenie, zaburzenia czucia (np. uczucie mrowienia),
  • Zaburzenia widzenia,
  • Zwiększenie stężenia bilirubiny i zwiększenie aktywności enzymów wątroby, (aminotransferaz),
  • Podwyższona temperatura ciała, kołatanie serca.

Zobacz film: Co się dzieje z organizmem, kiedy zbyt często sięgamy po antybiotyki? Źródło: Co nas truje

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
59
4
Polecamy
Hirudoterapia - leczenie pijawkami. Pijawki lecznicze - na co pomagają? Czy leczenie żylaków pijawkami to dobry pomysł?
Hirudoterapia - leczenie pijawkami. Pijawki lecznicze - na co pomagają? Czy leczenie żylaków pijawkami to dobry pomysł? Dzień Dobry TVN
Leki homeopatyczne - co to takiego?
Leki homeopatyczne - co to takiego? Dzień Dobry TVN
Aminoglikozydy – zastosowanie, działanie, skutki uboczne
Aminoglikozydy – zastosowanie, działanie, skutki uboczne TVN zdrowie
Amoksycylina – kiedy się ją stosuje? Jakie są wskazania?
Amoksycylina – kiedy się ją stosuje? Jakie są wskazania? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji? 
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji?  Materiał sponsorowany