Polub nas na Facebooku
Czytasz: Gentamycyna - wskazania, przeciwwskazania i skutki uboczne
menu
Polub nas na Facebooku

Gentamycyna - wskazania, przeciwwskazania i skutki uboczne

Laboratorium

Fot: GettyImages-Poba

Gentamycyna jest organicznym związkiem chemicznym, a dzięki swoim właściwościom zaliczana jest do antybiotyków o działaniu bakteriobójczym. Zakres jej działania jest dość ograniczony, gdyż wykazuje działanie wyłącznie wobec bakterii tlenowych o ładunku Gram – ujemnym. Gentamycyna jest dostępna w różnych formach, m.in. roztwór do wstrzyknięć i infuzji czy w postaci kropli do oczu. 

Gentamycyna - czym jest oraz mechanizm działania

Gentamycyna należy do grupy antybiotyków aminoglikozydowych. Gentamycyna jest dobrze rozpuszczalna w wodzie i charakteryzuje się silną aktywnością przeciwdrobnoustrojową w środowisku zasadowym. Antybiotyk w małych ilościach wchłania się z jelit i słabo przenika barierę krew – mózg.

Przeciwbakteryjne właściwości gentamycyny wynikają z jej struktury chemicznej. Gentamycyna ma duży dodatni ładunek, dzięki czemu łatwo wiąże się z ujemnie naładowanymi lipopolisacharydami ścian komórek bakteryjnych oraz różnymi wewnątrzkomórkowymi i błonowymi cząsteczkami o charakterze anionów, np. DNA, RNA i fosfolipidy. 

Główny mechanizm działania polega na zaburzeniu translacji przez trwałe wiązanie się gentamycyny z jednostką rybosomu bakteryjnego lub/i wiązaniu się z białkami rybosomalnymi, dzięki czemu komórka bakteryjna umiera. Antybiotyki aminoglikozydowe mogą również dezintegrować błonę komórkową, przy tym zwiększając jej przepuszczalność dla jonów i zaburzenie syntezy DNA i RNA. 

Działanie przeciwbakteryjne gentamycyny jest silniejsze, im większe jest jej stężenie w ognisku zakażenia. Dodatkowo aminoglikozydy wywierają tzw. efekt poantybiotykowy, co oznacza, że działanie bakteriobójcze utrzymuje się nawet, gdy stężenie leku w surowicy spada poniżej minimalnego stężenia hamującego.

Gentamycyna – w jakim celu się ją stosuje?

Antybiotyki aminoglikozydowe są powszechnie stosowane do leczenia ciężkich zakażeń bakteriami Gram – ujemnymi. Gentamycynę wykorzystuje się w leczeniu:

  • Posocznicy i innych ciężkich zakażeń ogólnoustrojowych,
  •  Zakażenia w obrębie jamy brzusznej, np. zapalenie otrzewnej, ropne, zapalenie dróg żółciowych,
  • Zakażenia układu moczowego,
  • Zakażenia układu oddechowego,
  • Wtórne zakażenia oparzeń oraz ran pourazowych i pooperacyjnych,
  • Ciężkie zakażenia u noworodków,
  • Ostrych i przewlekłych zapaleniach spojówek, krawędzi powiek czy woreczka łzowego,
  • Zapaleń i owrzodzeń rogówki.

Gentamycyna – przeciwwskazania

Gentamycyny nie należy stosować przy uczuleniu na gentamycynę, na inne antybiotyki aminoglikozydowe lub na którykolwiek z pozostałych składników leku. Antybiotyku nie należy podawać dzieciom poniżej 3 roku życia oraz osobom powyżej 65 lat, a także osobom, które cierpią na niewydolność nerek i wątroby, upośledzenie słuchu, niedrożność jelit, manistenię (osłabienie mięśni) oraz kobietom w ciąży (gentamycyna przenika przez barierę łożyska i może uszkodzić narząd słuchu i równowagę płodu).

Nie należy również powtarzać terapii aminoglikozydem w krótkim odstępie czasu.

Pacjent powinien poinformować lekarza o:

  • Zaburzeniach słuchu lub równowagi, o chorobie Parkinsona i o przebytych chorobach nerek,
  • O niskim stężeniu wapnia we krwi,
  • O zaburzeniach słuchu, zawrotach głowy, dzwonieniu w uszach, które wystąpiły po rozpoczęciu leczenia,
  • Jeśli po rozpoczęciu leczenia pojawi się silna i długotrwała biegunka w celu zdiagnozowania lub wykluczenia rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy, które może być efektem stosowania antybiotyku.

Gentamycyna – interakcje

Podczas jednoczesnego stosowania gentamycyny (w formie zastrzyków lub infuzji) z niżej wymienionymi lekami wzrasta niebezpieczeństwo wystąpienia działań niepożądanych:

  • Leki moczopędne, a zwłaszcza kwas etakrynowy i furosemid,
  • Leki zwiotczające mięśnie - sukcynylocholina, tubokuraryna, toksyna botulinowa,
  • Niektóre antybiotyki - amikacyna, tobramycyna, wankomycyna, cefalorydyna, wiomycyna, polimyksyna B, netromycyna, neomycyna, klindamycyna, piperacylina i streptomycyna,
  • Doustne leki przeciwzakrzepowe,
  • Amfoterycyna B stosowana w zakażeniach grzybiczych,
  • Cyklosporyna lek osłabiający układ odpornościowy,
  • Metoksyfluran stosowany do znieczulenia ogólnego w czasie operacji,
  • Foskarnet stosowany w zakażeniach wirusowych,
  • Cisplatyna stosowana w leczeniu niektórych nowotworów,
  • Bifosfoniany stosowane w leczeniu osteoporozy,
  • Neostygmina, pirydostygmina stosowane w leczeniu osłabienia mięśni,
  • Indometacyna stosowana w stanach zapalnych,
  • Dożylne środki cieniujące.
  • Gentamycyna w formie kropel do oczu a inne leki
  • Niezgodność występuje po zmieszaniu gentamycy z antybiotykami β-laktamowymi,
  • Przy jednoczesnym stosowaniu gentamycyny z erytromycyną lub chloramfenikolem może wystąpić antagonizm.

Gentamycyna – skutku uboczne

Niezbyt często (u 1 do 10 na 100 osób)

  • Brzęczenie, dzwonienie i uczucie ucisku w uszach (zatkanie uszu), nudności, wymioty i zawroty głowy (mogą być to objawy uszkodzenia słuchu i narządów równowagi),
  • Częstsze niż zwykle odczuwanie pragnienia i częstsze lub rzadsze niż zwykle oddawanie moczu (mogą być to objawy zaburzenia czynności nerek),
  • Zawroty głowy, oczopląs,
  • Nudności, wymioty, biegunka,
  • Zwiększone stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy, białka w moczu.

Rzadko (u 1 do 10 na 1000 osób)

  • Wysypka,
  • Obniżenie stężenia wapnia, potasu i magnezu we krwi,
  • Osłabienie mięśni.

Bardzo rzadko (u 1 do 10 na 10 000 osób)

  • Trudności w oddychaniu, spadek ciśnienia krwi, niepokój ruchowy, słabe szybkie bicie serca, spocona skóra (reakcja anafilaktyczna),
  • Silna i długotrwała biegunka, która może być objawem szczególnego typu zapalenia okrężnicy (rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy),
  • Zmniejszenie liczby białych krwinek i płytek krwi (leukopenia, trombocytopenia), zwiększenie liczby eozynofili (typ leukocytów), niedokrwistość, zmniejszenie stężenia hemoglobiny,
  • Ból głowy, zmęczenie, zaburzenia czucia (np. uczucie mrowienia),
  • Zaburzenia widzenia,
  • Zwiększenie stężenia bilirubiny i zwiększenie aktywności enzymów wątroby, (aminotransferaz),
  • Podwyższona temperatura ciała, kołatanie serca.

Zobacz film: Co się dzieje z organizmem, kiedy zbyt często sięgamy po antybiotyki? Źródło: Co nas truje

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
59
4
Polecamy
Zespół serotoninowy - występowanie, objawy i postępowanie lecznicze
Zespół serotoninowy - występowanie, objawy i postępowanie lecznicze Dzień Dobry TVN
Lukrecja - właściwości i działanie.
Korzeń lukrecji w ciąży
Lukrecja - właściwości i działanie. Korzeń lukrecji w ciąży Dzień Dobry TVN
Cipronex 500 mg - ulotka, dawkowanie, skutki uboczne, lek
Cipronex 500 mg - ulotka, dawkowanie, skutki uboczne, lek TVN zdrowie
Amikacyna – antybiotyk na tlenowce:
zastosowanie, dawkowanie, skutki uboczne
Amikacyna – antybiotyk na tlenowce: zastosowanie, dawkowanie, skutki uboczne TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć?
Postaw kręgosłup na nogi. Co zrobić, aby plecy przestały boleć? Materiał sponsorowany
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka
Pierwsza pomoc przy zespole suchego oka Materiał sponsorowany
Jak chronić skórę przed słońcem?
Jak chronić skórę przed słońcem?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
"Taki trening jest bardziej treściwy i konkretny" - zapytaliśmy eksperta, dlaczego warto postawić na trening online?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Zioła na menopauzę – które łagodzą nieprzyjemne objawy przekwitania?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?
Ocet spirytusowy- właściwości i zastosowanie. Do czego można go użyć?