Polub nas na Facebooku
Czytasz: Gdzie leży trzustka? Funkcje, choroby i budowa trzustki

Gdzie leży trzustka? Funkcje, choroby i budowa trzustki

Zbliżenie na brzuch wysportowanej kobiety

Fot: fotolia.com

Trzustka znajduje się w górnej części jamy brzusznej, pomiędzy kręgosłupem a żołądkiem. Jest odpowiedzialna za produkcję hormonów oraz bierze udział w procesach trawienia. Sprawdź, jakie są najczęstsze choroby trzustki i jak je rozpoznać!

Trzustka jest pojedynczym narządem położonym zaotrzewnowo w tzw. nadbrzuszu. Składa się z trzech części: głowy, trzonu i ogona. Sąsiaduje ze śledzioną i dwunastnicą, z którą jest połączona przez przewód trzustkowy główny. Ból trzustki jest często mylony z niestrawnością i często promieniuje w stronę kręgosłupa.

Trzustka – budowa

Trzustka jest stosunkowo niewielkim narządem ważącym od 60 do 125 g. Długość trzustki wynosi ok. 20 cm, a jej grubość zazwyczaj ok. 3 cm. Trzustka posiada nieregularny, miejscami wydłużony lub spłaszczony kształt i u zdrowego człowieka ma kolor jasnoróżowy. Narząd położony jest poprzecznie wobec osi długiej ciała, lekko w lewo od kręgosłupa. Można zlokalizować ją między pierwszym a drugim kręgiem lędźwiowym kręgosłupa. Głowę trzustki okala pętla dwunastnicy, a trzon i ogon sięgają wnęki śledziony. Trzustka produkuje sok trzustkowy, umożliwiający trawienie pokarmu. Uchodzi on poprzez przewód Wirsunga (przewód trzustkowy główny) mieszczący się na brodawce dwunastniczej większej (brodawka Vatera). W medycynie podkreśla się także możliwość istnienia dodatkowego przewodu (przewód Santoriniego). Zazwyczaj jego posiadanie nie wiąże się z dolegliwościami zdrowotnymi i nie zaburza pracy trzustki.

Zobacz nasz film i dowiedz się jakie funkcje w organizmie spełnia trzustka

Zobacz film: Jakie funkcje pełni trzustka? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Funkcje trzustki – produkcja enzymów trzustkowych, hormony trzustkowe

Bez trzustki nie dochodziłoby do procesu trawienia w ludzkim organizmie. Blisko 80% masy tego narządu zajmują komórki pęcherzykowe wytwarzające sok trzustkowy, zawierający kluczowe dla trawienia pokarmów enzymy. Zdaniem lekarzy i naukowców 80% wszystkich enzymów produkowanych przez ten narząd to enzymy proteolityczne (trypsyna, chymotrypsyna, kaboksypeptydaza A i B, elastaza) umożliwiające trawienie białek. Enzymy lipolityczne (lipaza, fosfolipaza, estraza) są odpowiedzialne za trawienie tłuszczów. Trzustka ma także spory udział w trawieniu cukrów, dzieje się tak za sprawą amylazy, będącej enzymem hydrolitycznym soku trzustkowego. Amylaza przemienia spożytą skrobię w maltozę, maltotriozę oraz dekstryny. W ciągu doby trzustka produkuje ok. 1,5 – 3 litrów soku trzustkowego, który zawiera wspomniane enzymy trawienne oraz płyn zasadowy.

Drugą funkcją trzustki (wewnątrzwydzielniczą) jest produkcja hormonów. Wyspy trzustkowe (Langerhansa), które stanowią zaledwie ok. 2% masy całego narządu, wydzielają insulinę oraz glukagon. Hormony pozwalają utrzymać prawidłowy poziom cukru we krwi, a także regulują trawienie cukrów, tłuszczów oraz białek. Za regulację syntezy insuliny i glukagonu odpowiedzialna jest somatostatyna, która także jest wytwarzana w trzustce.

Choroby trzustki - rodzaje

Ze względu na pełnione funkcje, trzustka jest podatna na wiele zaburzeń i chorób, które mogą dotyczyć jej zewnątrzwydzielniczych, wewnątrzwydzielniczych lub obu funkcji. Należy pamiętać, że choroby dotykające cały narząd zawsze wywodzą się z zaburzeń czynności zewnątrzwydzielniczej (trawienia). Zdaniem lekarzy najczęstszymi chorobami trzustki są: ostre zapalenie trzustki (OZT), przewlekłe zapalenie trzustki (PZT), a także rak trzustki. Z zaburzeniami zewnątrzwydzielniczymi trzustki wiąże się również mukowiscydoza.

Co sprawia, że trzustka przestaje działać jak trzeba? Odpowiedź znajdziesz w filmie

Zobacz film: Co szkodzi trzustce? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Choroby trzustki – ostre zapalenie trzustki

Ostre zapalenie trzustki (OZT) rozwija się w niezmienionym chorobowo narządzie i wynika z przedwczesnej aktywacji enzymów trawiących białka, przez co dochodzi do trawienia i niszczenia komórek budujących trzustkę, a nierzadko także narządów sąsiadujących z nią (śledziona, dwunastnica).

Objawami ostrego zapalenia trzustki są najczęściej: silny i nagły ból brzucha pod żebrami lub w nadbrzuszu lub lewym górnym kwadrancie, wrażenie opasania brzucha, nudności wymioty, wysoka gorączka, szybka praca serca, napięcie powłok brzucha, rumieńce na twarzy, a w skrajnych przypadkach dochodzi do zaburzenia świadomości i żółtaczki.

Istnieje spora ilość przyczyn wywołujących OZT. Najczęściej dochodzi do niego w wyniku nadużywania alkoholu, uszkodzeń jamy brzusznej, chorób dróg żółciowych (kamica żółciowa), terapii lekami (sulfonamidy, moczopędne, przeciwzapalne, leki przeciwwirusowe, antybiotyki, przecwipadaczkowe, glikokortykosteroidy, cytostatyki). Ryzyko wystąpienia OZT wzrasta w przypadku wrodzonego zapalenia trzustki, świnki, zapalenia wątroby, AIDS, chorób autoimmunologicznych, zakażenia glistą ludzką, chorobach dwunastnicy, a także po przeszczepie trzustki. Leczenie OZT polega na usunięciu czynników wywołujących zapalenie, podaniu leków przeciwbólowych, intensywnym nawadnianiu oraz wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych.

Jak wygląda leczenie chorej trzustki? Dowiesz się tego z naszego filmu

Zobacz film: Choroby trzustki - jakie dają objawy? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Choroby trzustki – przewlekłe zapalenie trzustki

PZT jest procesem zapalnym prowadzącym do nieodwracalnych zmian trzustki, najczęstszymi przyczynami są: nadużywanie alkoholu, nadużywanie niektórych lekarstw (np. fenacetyny), mutacje genetyczne, choroby autoimmunologiczne, nawracające ostre zapalenie trzustki, urazy, nadczynność przytarczyc i przewlekła niewydolność nerek. PZT objawia się m.in. poprzez stałe bóle brzucha (stałe lub nawracające), wzdęcia, wymioty, biegunkę, utratę masy ciała, tłuszczowe stolce i wyniszczenie organizmu, cukrzycę. Najpopularniejszymi metodami leczenia jest leczenie objawowe, przeciwbólowe, terapia substytucyjna enzymami trzustkowymi. Ważna jest zmiana nawyków- zaprzestanie palenia papierosów i picia alkoholu. Niekiedy w skrajnych przypadkach wykonuje się interwencje chirurgiczne.

Zobacz film: Jak zbudowany jest układ pokarmowy. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
203
20
Polecamy
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia?
Jak rozpoznać i leczyć zespół przewlekłego zmęczenia? Dzień Dobry TVN
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie
Nadmiar magnezu - przyczyny, objawy i leczenie Dzień Dobry TVN
Budowa trzustki człowieka – lokalizacja, anatomia, funkcja
Budowa trzustki człowieka – lokalizacja, anatomia, funkcja TVN zdrowie
Trypsyna – enzym trawienny trzustki. Czym jest i jaką pełni rolę?
Trypsyna – enzym trawienny trzustki. Czym jest i jaką pełni rolę? TVN zdrowie
Komentarze (1)
BENIA
PISZECIE GŁUPOTY ŻE CHORA TRZUSTKA TO PICIE ALKOHOLU ,W OGÓLE NIE PIJE ALKOHOLU A MAM CHORĄ PO PRZEJŚCIU KAMIENIA Z WORECZKA ŻÓŁCIOWEGO DO TRZUSTKI I ZROBIŁ STAN ZAPALNY ,A TERAZ CZĘSTO POWRACA ,
Czytaj całość
Nie przegap
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych
Ekologiczne mycie i sprzątanie, czyli sposoby na ograniczenie środków chemicznych Materiał sponsorowany
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać?
Kawa - dlaczego warto ją pić i jaki ekspres wybrać? Materiał sponsorowany
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Woda w uchu po basenie lub kąpieli – jak ją usunąć i odetkać ucho?
Małe AGD, które warto mieć w domu
Małe AGD, które warto mieć w domu Materiał sponsorowany
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Smog latem. Jak się przed nim chronić?
Smog latem. Jak się przed nim chronić? Materiał sponsorowany