Polub nas na Facebooku
Czytasz: Flawonoidy i ich zastosowanie w profilaktyce i terapii chorób oraz w kosmetyce

Flawonoidy i ich zastosowanie w profilaktyce i terapii chorób oraz w kosmetyce

Zainteresował Cię ten artykuł?
owoce

Fot.: Eventimages21 / stock.adobe.com

Flawonoidy to związki występujące w roślinach, których człowiek nie jest w stanie sam wyprodukować, a są mu potrzebne do życia. Niektóre, takie jak rutyna i kwercetyna, zyskały nawet miano witamin. Warto wiedzieć, jak działają i w czym można je znaleźć.

Na rynku istnieją liczne preparaty zawierające flawonoidy, które polecane są na różne dolegliwości. Odpowiednio zbilansowana dieta zawierająca dużo świeżych owoców i warzyw w większości przypadków dostarcza jednak odpowiednią ilość tych związków.

Czym są i jak działają flawonoidy?

Flawonoidy to związki chemiczne występujące w naturalny sposób w roślinach. Dotychczas poznano około 8000 rodzajów tych substancji, a tylko 500 z nich dobrze przebadano i odkryto dla nich zastosowania w medycynie i kosmetyce. Można przypuszczać, że pozostałe także mają duży potencjał leczniczy.

Bioflawonoidy są związkami, dzięki którym rośliny zyskują intensywne zabarwienie, co ogranicza destrukcyjny wpływ promieniowania ultrafioletowego. Pełnią funkcję przeciwutleniaczy i stanowią naturalną ochronę przed chorobami i pasożytami, ponieważ zabijają bakterie, wirusy i grzyby oraz odstraszają owady.

Flawonoidy dobroczynnie wpływają na organizm człowieka, wykazując między innymi właściwości:

  • antyoksydacyjne – usuwają wolne rodniki z organizmu i hamują ich powstawanie, wspierają chelatację metali, ochraniają niskocząsteczkowe antyoksydanty oraz witaminy C i E, a także zwiększają stabilność błon komórkowych;
  • przeciwzapalne i przeciwalergiczne – hamują wytwarzanie enzymów prozapalnych i oddziałują na komórki układu limfatycznego;
  • estrogenne – izoflawony wykorzystywane są w opóźnianiu menopauzy i zmniejszaniu jej dotkliwych efektów;
  • przeciwnowotworowe – dzięki zdolnościom antyoksydacyjnym, ale również przez hamowanie nadmiernego rozrostu komórek;
  • obniżające ryzyko zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe – obniżają ciśnienie, powodują wzrost skurczu mięśnia sercowego;
  • przeciwzakrzepowe i wzmacniające ściany naczyń krwionośnych;
  • przeciwcukrzycowe;
  • przeciwbakteryjne – blokują syntezę białek u opornych na antybiotyki gronkowców; antocyjany hamują wzrost prątków gruźlicy, a kwercetyna unieszkodliwia jad kiełbasiany;
  • przeciwwirusowe – trwają badania nad zastosowaniem niektórych flawonoidów w terapii wirusa HIV;
  • przeciwgrzybicze – wiele roślin posiada flawonoidy w naturalny sposób chroniące je przed atakiem grzybów.

Flawonoidy – występowanie w produktach naturalnych

Flawonoidy występują w świeżych owocach, warzywach, a także w ziołach. Najlepiej zbadane rodzaje to:

  • flawonole – ich źródłami są: cebula, jabłka, herbata, sałata, brokuły, ciemne winogrona, jagody czarnego bzu i kapusta;
  • flawony – występują w selerze, czerwonym pieprzu, czerwonej papryce, pietruszce, cytrynie i tymianku;
  • flawanony – są obecne w pomarańczach i grejpfrutach;
  • flawanole – znajdują się w herbacie, czerwonym winie, czekoladzie, jabłkach i kiwi;
  • izoflawony – ich źródłami są soja i rośliny strączkowe;
  • antocyjany – dostarczają ich wiśnie, truskawki, winogrona, czerwone wino, czarna porzeczka, czarny bez, aronia i borówka czernica.

Flawonoidy i ich zastosowanie w profilaktyce i terapii chorób

Wciąż trwają badania nad możliwością szerokiego i bezpiecznego wykorzystania flawonoidów w terapii chorób. Do tego konieczne jest jednak stosowanie ich w dużych, skoncentrowanych dawkach, co wymaga wieloletnich prób klinicznych, aby wykluczyć możliwe niepożądane efekty. Dotychczas udało się ustalić, że flawonoidy mogą zaburzać działanie niektórych leków (na przykład antybiotyków), a niektóre z nich utrudniają chemioterapię. Przypuszcza się jednak, że już niedługo będzie można je wykorzystać w leczeniu niektórych nowotworów oraz chorób autoimmunologicznych i wirusowych (w szczególności AIDS).

Póki co podkreśla się jednak rolę, jaką bioflawonoidy odgrywają w profilaktyce:

  • Antocyjany zapobiegają rozwojowi chorób serca i wątroby, cukrzycy oraz nowotworów.
  • Izoflawony łagodzą przebieg menopauzy, chronią przed osteoporozą i rakiem piersi.
  • Flawonole zmniejszają ryzyko zachorowania na raka trzustki oraz choroby krążenia i działają przeciwutleniająco.
  • Flawanony chronią przed rakiem, obniżają poziom cholesterolu, wzmacniają naczynia krwionośne i działają przeciwzakrzepowo.
  • Flawonole są wykorzystywane ze względu na działanie przeciwalergiczne.
  • Z flawonów produkuje się lek – diosminę, która jest stosowana w profilaktyce żylaków i zaburzeń krążenia krwi.

Flawonoidy – zastosowanie w kosmetyce

Skóra człowieka jest tkanką najbardziej podatną na procesy oksydacyjne, ponieważ narażona jest na promieniowanie UV i inne niekorzystne czynniki zewnętrzne. Ze względu na swoje przeciwutleniające działanie flawonoidy stosowane są w kosmetyce. Spowalniają procesy starzenia się skóry, wzmagają produkcję kolagenu, wygładzają skórę, nadają jej miękkość i blask. W kosmetykach najczęściej wykorzystuje się bioflawonoidy pochodzące z ziół, między innymi zielonej herbaty, żeń-szenia, chabru, miłorzębu, arniki czy rumianku.

Zobacz film: Czy dieta musi być droga? Źródło: Wiem, co jem na diecie

Bibliografia:

1. Majewska, M. i Czeczot, H., Flawonoidy w profilaktyce i terapii, “Terapia i leki”, 65 (5), 2009, s. 369–377.

2. A. Krasowska, M. Łukaszewicz, Czy warto jeść kolorową żywność?

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
2
2
Komentarze (0)
Nie przegap
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Nadciśnienie tętnicze a zaburzenia erekcji - czy to ma związek? Wszystko, co musicie wiedzieć o nadciśnieniu
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Pudding chia – składniki i przepis. Wartość odżywcza i właściwości nasion chia
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Ejakulacja – damskie wytryski, brak wytrysku, ejakulacja przedwczesna
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Apteczka samochodowa – czy jest obowiązkowym wyposażeniem auta?
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Medycyna podróży. Wszystko, co musisz wiedzieć przed wyjazdem na wakacje
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!
Nowa choroba psychiczna na liście WHO. W Polsce chorych jest ponad 2 miliony!