Polub nas na Facebooku
Czytasz: Epilepsja – co to jest i jak udzielić pierwszej pomocy w czasie napadu?

Epilepsja – co to jest i jak udzielić pierwszej pomocy w czasie napadu?

Zainteresował Cię ten artykuł?
dziecko z padaczką

Fot. Martinbowra / Getty Images

Epilepsja to ciężka, zwykle nieuleczalna choroba mózgu. Choć stan pacjenta można na co dzień stabilizować lekami, okresowo może dochodzić do napadów padaczki. Aby prawidłowo udzielić pierwszej pomocy, należy nauczyć się rozróżniać rodzaje napadów padaczkowych. 

Epilepsja (padaczka) to przewlekła choroba mózgu wynikająca z chorobowych zmian morfologicznych, uszkodzeń i zaburzeń metabolicznych. Powodują one powstawanie nieprawidłowych pobudzeń mózgu, które klinicznie przyjmują postać napadów padaczkowych. Przyczyną epilepsji może być przebyty uraz, udar, niedokrwienie, krwawienie podpajęczynówkowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo nowotwór. Innymi przyczynami są zmiany toksyczne i metaboliczne (w tym poalkoholowe uszkodzenia mózgu).

Zobacz film: Padaczka. Źródło: 36,6.

Napad epilepsji – objawy

Atak epilepsji może przyjmować różne formy. Mogą to być napady uogólnione, podczas których dochodzi do utraty świadomości, oraz napady częściowe, kiedy chory pozostaje przytomny. Napady częściowe przyjmują najczęściej postać miokloniczną – dochodzi do nieskoordynowanych skurczów grup mięśniowych w określonej strefie ciała. Okolica, w której pojawia się napad, jest powiązana z lokalizacją zmian w mózgu. Napady uogólnione są groźniejszą postacią padaczki – prowadzą do utraty świadomości i stanowią zagrożenie dla chorego. Jest ono szczególnie duże, jeśli przebywa on w niebezpiecznym miejscu (schody, drabina, itp.), prowadzi samochód, obsługuje maszyny.

O tym, że zbliża się napad epilepsji może czasami świadczyć tzw. aura: chory może być pobudzony, mieć zaburzenia widzenia, słuchu, węchu lub objawy wegetatywne. Osoby, u których występuje ten zespół, zwykle potrafią rozpoznać zbliżający się napad i zwrócić się o pomoc do otoczenia. U pozostałych chorych ataki epilepsji pojawiają się niespodziewanie. W najprostszej formie przyjmują postać utraty świadomości, której nie towarzyszą inne symptomy. Zwykle jednak do obrazu napadu dołączają się objawy toniczne (prężenia), kloniczne (uogólnione drgawki) lub atoniczne (spadek napięcia mięśniowego, powodujący wiotkość ciała i upadek).

Najczęstszą postacią są napady toniczno-kloniczne: dochodzi do nagłej utraty świadomości, w pierwszej fazie pojawiają się zwykle prężenia całego ciała przeradzające się w drgawki. Stan ten trwa zwykle 2–3 minuty, po czym chory stopniowo odzyskuje przytomność. Reaguje na bodźce, zaczyna komunikować się z otoczeniem, ale przez kolejnych kilka, kilkadziesiąt minut może być splątany, nie orientować się co do czasu i miejsca, udzielać nieadekwatnych odpowiedzi. Chory jest osłabiony, a jego ruchy mogą być niezborne.

Zobacz film: Pierwsza pomoc przy utracie przytomności. Źródło: Dzień Dobry TVN

Specyficznym przypadkiem są napady częściowe wtórnie uogólniające się. Początkowo pojawiają się drżenia mięśniowe w jednym miejscu, stopniowo strefa pobudzenia rozszerza się na całe ciało, dochodzi do utraty przytomności i drgawek toniczno-klonicznych.

Pierwsza pomoc w napadach epilepsji

Pierwsza pomoc w napadzie epilepsji zależy od jego rodzaju. Przy epizodach częściowych, kiedy pacjent jest przytomny, można go zapytać, czy wziął leki, które powinien używać i ewentualnie podać mu dawkę, o której zapomniał. Niektórzy pacjenci mają przepisane dodatkowe leki, które powinni stosować, kiedy pojawiają się napady padaczki (najczęściej z grupy benzodiazepin) – w tabletkach lub czopkach. Ich stosowanie zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnych epizodów.

Przy utracie świadomości i podejrzeniu napadu padaczki nie wolno zapominać o podstawach. Należy sprawdzić, czy nie doszło do zatrzymania krążenia, ponieważ chory może wymagać resuscytacji. Trzeba pamiętać, że początkowej fazie napadu towarzyszy często trwający nawet 20–30 sekund bezdech, ale napięcie mięśni jest wtedy podwyższone i dochodzi do skurczów tonicznych, czyli prężeń ciała. Konieczne bywa także przywrócenie drożności dróg oddechowych (kiedy atak rozpoczął się w trakcie posiłku, u osób ze sztuczną szczęką itp.).

Zobacz film: Padaczka - jak udzielić pierwszej pomocy? Źródło: 36,6.

Chorego układa się w pozycji bocznej ustalonej, co pozwala mu prawidłowo oddychać i zabezpiecza przed zachłyśnięciem śliną lub wymiocinami. Trzeba pamiętać o tym, że tak ułożonej osobie nie podkłada się nic pod głowę. Z otoczenia należy usunąć (lub osłonić w sposób uniemożliwiający powstanie urazu) przedmioty, o które w trakcie drgawek chory mógłby się zranić. Należy chronić go przed ewentualnymi obrażeniami, ale nie starać się powstrzymywać siłą skurczów. Nie należy rozwierać ust chorego, wkładać w nie przedmiotów (które domyślnie mają zabezpieczać przed przygryzieniem języka), podawać płynów ani tabletek. Jeśli napad trwa dłużej niż 2–3 minuty albo jest to pierwszy tego typu epizod u danej osoby, trzeba wezwać pogotowie ratunkowe.

Epilepsja u dzieci – postępowanie

Napad epilepsji u dzieci nie różni się od napadów u dorosłych. Postępowanie jest również identyczne. Epizody padaczkowe u dzieci do 5. roku życia należy różnicować z drgawkami gorączkowymi. Pojawiają się one u 5% dzieci w trakcie infekcji przebiegających z wysoką temperaturą i mogą trwać dłużej niż atak epilepsji. Ich leczenie polega na doodbytniczym podawaniu benzodiazepin. Pojawienie się tego typu drgawek po raz pierwszy wymaga konsultacji lekarskiej i pogłębionej diagnostyki.

Zobacz film: Czym jest spastyczność mięśni? Źródło: 36,6


Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
7
0
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy pranie w niskiej temperaturze zabija bakterie?
Czy pranie w niskiej temperaturze zabija bakterie? Reklama
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi?
Jak podnieść ciśnienie tętnicze krwi? Reklama
Jakich produktów nie należy przechowywać w lodówce?
Jakich produktów nie należy przechowywać w lodówce? Reklama
Kiedy lód w kostkach może być szkodliwy dla zdrowia?
Kiedy lód w kostkach może być szkodliwy dla zdrowia? Reklama
Jak rozmrozić lodówkę?
Jak rozmrozić lodówkę? Reklama
Nadmierne pocenie się może być objawem choroby. Przyczyny i sposoby na nadmierne pocenie
Nadmierne pocenie się może być objawem choroby. Przyczyny i sposoby na nadmierne pocenie