Polub nas na Facebooku
Czytasz: Elastaza trzustkowa – normy i wykorzystanie w diagnostyce chorób
menu
Polub nas na Facebooku

Elastaza trzustkowa – normy i wykorzystanie w diagnostyce chorób

Kobieta i jej brzuch.

Fot. iurii maksymiv / Getty Images

Trzustka wydziela wiele hormonów i enzymów, potrzebnych między innymi do trawienia białek. Jednym z nich jest elastaza, którą wykorzystuje się także do diagnozy zaburzeń związanych z wydzielaniem hormonów w trzustce.

Elastaza w kale jest parametrem, który wykorzystuje się w diagnozowaniu niewydolności trzustki. Jej poziom może obrazować skuteczność zastosowanego leczenia. Badanie jest łatwo wykonywalne i dostępne, co sprawiło, że elastazę w kale zleca się coraz częściej przy podejrzeniu chorób trzustki.

Elastaza trzustkowa – funkcje

Trzustka to narząd wydzielania zewnętrznego oraz wewnętrznego, część układu pokarmowego, który wydziela enzymy trawiące substancje przyjmowane przez organizm, w głównej mierze białka, do dwunastnicy. Do enzymów trzustkowych zalicza się: trypsynogen, chymotrypsynogen, amylazę, elastazę oraz lipazę. Trzustka reguluje poziom cukru we krwi za pomocą insuliny oraz glukagonu. Jest to ważny narząd, bez którego niemożliwe jest przeżycie.

Redakcja poleca:
OCZYwiście dieta. Co jeść, żeby mieć dobry wzrok?  Materiał sponsorowany
Dlaczego się topimy? Ratownik: zawodzą nas umiejętności i... psychika
10 zdrowotnych właściwości kardamonu. Na problemy trawienne i na potencję!

Elastaza to enzym trzustkowy, należący do enzymów części zewnątrzwydzielniczej, który odpowiada za trawienie niektórych białek, dostarczonych organizmowi z pokarmem, za pomocą hydrolizy i rozkładanie ich na prostsze peptydy. Jest enzymem proteolitycznym. Działa w pH lekko zasadowym (około 7–9). Wydzielana jest jako proenzym, który przekształcany jest do aktywnej elastazy i działa w przewodzie pokarmowym. Elastaza trzustkowa jako jedyna nie ulega przemianom po wykorzystaniu w organizmie, nie dochodzi do jej metabolizmu, w postaci niezmienionej zostaje wydalona razem z kałem, co pozwala na użycie jej do diagnozy zaburzeń wydzielniczych trzustki w przeciwieństwie do innych enzymów.

Elastazy używa się do diagnozowania chorób trzustki doprowadzających do jej niewydolności, np. przewlekłego zapalenia trzustki, w którym aktywność zewnątrzwydzielnicza jest zaburzona. Inne przyczyny niewydolności trzustki obejmują choroby, takie jak mukowiscydoza, cukrzyca, rak trzustki, schorzenia dróg żółciowych, wady rozwojowe trzustki już w pierwszych dobach życia niemowlęcia. Na badania kieruje się pacjentów z cukrzycą ze względu na to, że mają oni wysokie ryzyko rozwoju zaburzeń z układu zewnątrzwydzielniczego trzustki, szczególnie osoby z cukrzycą typu pierwszego.

Jakie są choroby trzustki i czym się objawiają? Zobaczcie na filmie:

Zobacz film: Choroby trzustki - jakie dają objawy? Źródło: Dzień Dobry TVN

Objawy niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki to:

  • biegunka tłuszczowa, wywołana przez niestrawione składniki pokarmowe zalegające w układzie pokarmowym,
  • wymioty,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • spadek apetytu,
  • uczucie sytości i pełności w jamie brzusznej,
  • niestrawność,
  • zaburzenia wchłaniania.

Do przewlekłego zapalenia trzustki predysponują w głównej mierze alkoholizm i problemy z drogami żółciowymi.

Elastaza trzustkowa: wskazania do badania i przebieg

Poziom elastazy w kale oznacza się w przypadku, gdy podejrzewana jest niewydolność trzustki. Badanie jest powszechnie dostępne, nieinwazyjne. Nie należy jednak do tanich – bez skierowania trzeba za nie zapłacić około 150 zł. Najczęściej jest więc wykonywane podczas diagnostyki na oddziale.

Badanie poziomu elastazy jest proste, wystarczy pobrać do specjalnego pojemniczka próbkę kału z jednego wypróżnienia i wysłać do laboratorium, gdzie zostanie oznaczony poziom enzymu wydalonego z organizmu. Badanie wykonuje się specjalną metodą – ELISA, co sprawia, że jest bardzo czułe. Określa ono tylko poziom elastazy powstałej w organizmie, nie wykrywa tej, która jest suplementowana wraz z innymi enzymami trzustkowymi. Ma również doskonałe zastosowanie w diagnostyce u dzieci, szczególnie w rozpoznawaniu mukowiscydozy.

Elastaza trzustkowa w kale – norma. Niska elastaza

Wartości referencyjne dla elastazy trzustkowej to >200 μg/g kału.

Wartości powyżej 200 μg/g uznawane są za prawidłowe.

Jeżeli wartość tego parametru jest niższa, oznacza to, że aktywność wewnątrzwydzielnicza trzustki spadła – produkowane jest mniej elastazy trzustkowej. Wartości poniżej 100 µg/g świadczą o poważnej i głęboko zaawansowanej niewydolności trzustki, natomiast wartości od 100 µg/g do 200 µg/g – o umiarkowanej niewydolności trzustki.

Poziom elastazy trzustkowej w kale 500 µg/g i powyżej wyklucza zaburzenia czynności zewnątrzwydzielniczej. Wynik może być fałszywie dodatni z powodu nadmiernego rozcieńczenia stolca w przebiegu biegunki o innej przyczynie niż przewlekłe zapalenie trzustki.

Bibliografia:

1) Szczeklik A., „Interna Szczeklika”, Medycyna Praktyczna, 2018.

2) Solnica B., „Diagnostyka laboratoryjna”, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2014.

3) Szczepanek M., „Rozpoznawanie i leczenie przewlekłego zapalenia trzustki. Omówienie wytycznych europejskich (HaPanEU)”, 2016.

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
32
2
Polecamy
O czym świadczy wysoki poziom alfa-amylazy w surowicy?
Na czym polega badanie alfa-amylazy?
O czym świadczy wysoki poziom alfa-amylazy w surowicy? Na czym polega badanie alfa-amylazy? TVN zdrowie
Morfologia krwi – co mówią wyniki?
Morfologia krwi – co mówią wyniki? Dzień Dobry TVN
Hashimoto – kobieca choroba w męskim wydaniu 
Hashimoto – kobieca choroba w męskim wydaniu  Dzień Dobry TVN
Lipaza:
rodzaje i funkcje.
Wyniki badań lipazy trzustkowej – interpretacja
Lipaza: rodzaje i funkcje. Wyniki badań lipazy trzustkowej – interpretacja TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Choroba Hashimoto - skąd się bierze? Przyczyny, objawy, najlepsza dieta i leczenie
Choroba Hashimoto - skąd się bierze? Przyczyny, objawy, najlepsza dieta i leczenie
Ekspert: Samo ukłucie kleszcza to za mało, aby zrobić badania. Konieczne są jeszcze objawy
Ekspert: Samo ukłucie kleszcza to za mało, aby zrobić badania. Konieczne są jeszcze objawy
Obsesja na punkcie zdrowego jedzenia - sprawdź, czy ortoreksja zaczyna być twoim problemem
Obsesja na punkcie zdrowego jedzenia - sprawdź, czy ortoreksja zaczyna być twoim problemem
Domowe przetwory. Jak zatrzymać w nich więcej witamin?
Domowe przetwory. Jak zatrzymać w nich więcej witamin?
Fala upałów w Polsce. Wysoka temperatura jest niebezpieczna dla zdrowia. Jak uniknąć odwodnienia, co robić w razie zasłabnięcia?
Fala upałów w Polsce. Wysoka temperatura jest niebezpieczna dla zdrowia. Jak uniknąć odwodnienia, co robić w razie zasłabnięcia?
Miażdżyca może wywołać objawy psychiczne już po 50. roku życia. Do czego może doprowadzić, kiedy rozwija się w mózgu?
Miażdżyca może wywołać objawy psychiczne już po 50. roku życia. Do czego może doprowadzić, kiedy rozwija się w mózgu?