Polub nas na Facebooku
Czytasz: Dziecięca gruźlica – jakie są jej przyczyny, objawy i leczenie?
menu
Polub nas na Facebooku

Dziecięca gruźlica – jakie są jej przyczyny, objawy i leczenie?

Pani doktor bada stetoskopem małą dziewczynkę.

Fot. Jose Luis Pelaez Inc / Getty Images

Gruźlica u dzieci spowodowana jest przez bakterie o nazwie Mycobacterium tuberculosis. Prątki gruźlicy mogą zaatakować organizm w dowolnym czasie po urodzeniu. Niestety, zakażenie może nie dawać specyficznych objawów nawet przez wiele lat.

Gruźlica u dzieci może być trudna do zdiagnozowania, ponieważ jej objawy przypominają zwyczajne zapalenie płuc. Od lat panuje błędne przekonanie, że na gruźlicę zapadają osoby i dzieci bytujące w złych warunkach mieszkaniowych i materialnych. Nie jest to jednak prawda. Choroba może pojawić się u każdego, niezależnie od płci, wieku oraz zasobności portfela.

Zakażenie gruźlicą

Prątki gruźlicy dostają się do organizmu człowieka drogą kropelkową. Chory wydala patogeny chorobotwórcze, które dostają się na błony śluzowe osoby zdrowej i powodują zakażenie. Co ciekawe, nawet przebywanie w tym samym pokoju, w którym był wcześniej chory na gruźlicę, jest niebezpieczne. Bakterie w plwocinie, nawet jeśli jest ona wyschnięta, mogą utrzymywać się w powietrzu nawet kilka godzin.

W większości przypadków objawy gruźlicy nie pojawiają się od razu. Jednak u dzieci poniżej 5 roku życia lub z upośledzonych układem odpornościowym nawet pierwotne zakażenie prątkami może rozwijać się bez okresu utajenia. Zgodnie ze statystykami prowadzonymi przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) na świecie na gruźlicę choruje około 1 miliona dzieci, często do 5 roku życia.

Jak ustrzec się gruźlicy? Kto jest narażony na zachorowanie? Zobaczcie na filmie:

Zobacz film: Gruźlica - co zrobić, aby uniknąć choroby? Źródło: Dzień Dobry TVN

Objawy gruźlicy u dzieci

Nie każdy kontakt z prątkami gruźlicy doprowadza do zakażenia. Prawdopodobieństwo choroby uzależnione jest od kilku czynników, w tym od częstotliwości przebywania z osobą chorą oraz intensywności jej kaszlu czy kichania. Objawy gruźlicy u dzieci na początku choroby są niespecyficzne i często przypominają przeziębienie lub zapalenie płuc. Rodzic może zauważyć u swojej pociechy wysoką gorączkę oraz potliwość, szczególnie w nocy. Z czasem dochodzi do znaczącej utraty wagi. Wraz z rozwojem choroby pojawiają się specyficzne objawy, które związane są przede wszystkim z lokalizacją ognisk.

Jeśli prątki gruźlicy kolonizują opłucną, to objawami u dzieci mogą być wysięki w jamie opłucnej, powiększone węzły chłonne (na przedniej ścianie gardła, w okolicy tchawicy), niedodma oraz duszność. Rozprzestrzenianie się choroby na dalsze odcinki oskrzeli może prowadzić do rozwoju serowatego zapalenia płuc.

U dzieci z gruźlicą pojawiają się objawy, takie jak krwiomocz, a nawet ropomocz. Układ moczowy jest w szczególności narażony przy infekcji Mycobacterium tuberculosis. Ich obecność w nerkach doprowadza do poważnych zaburzeń tego organu, w tym bólu przy mikcji (dysurii). Przewód pokarmowy zaatakowany przez prątki daje standardowo brak apetytu, bóle brzucha, spadek masy ciała i wymioty. W trakcie choroby może dojść również do zajęcia stawów i kości. Proces ten jest jednak wieloletni i rozpoczyna się około 20 roku życia. W tym przypadku zmniejsza się ruchliwość w stawach, występuje ból kręgosłupa i bolesność uciskowa. Gruźlica u bardzo małych dzieci przebiega intensywniej niż u starszych. Objawy są znacznie nasilone i mały pacjent trudniej przechodzi okres choroby.

Gruźlica węzłów chłonnych

Prątki gruźlicy dostają się do węzłów chłonnych. Z czasem zaczynają się tam tworzyć ziarniaki, które ulegają następnie martwicy. Mówi się wówczas o martwicy serowatej. Jeśli układ odpornościowy jest silny, organizm radzi sobie z infekcją i nie prowadzi do rozwoju objawów. W zdrowym organizmie ogniska gruźlicze przechodzą przez etap włóknienia lub wapnienia, chociaż mogą jeszcze bytować w tkankach wiele lat. W przypadku gdy dojdzie do upośledzenia układu immunologicznego (np. podczas immunosupresji), uśpione prątki mogą wejść w stan aktywacji i doprowadzić do rozwoju pełnoobjawowej gruźlicy.

Leczenie gruźlicy u dzieci

Rozpoznanie gruźlicy u dzieci nie jest proste. Ma to związek z brakiem charakterystycznych objawów. Kluczowe przy diagnozie jest rzetelne przeprowadzenie wywiadu rodzinnego pod kątem epizodów gruźlicy u najbliższych członków rodziny dziecka. Jeśli maluch miał kontakt z osobą zakażoną i przebywał z nią na jednej przestrzeni, istnieje spore ryzyko infekcji. Bardzo często okazuje się, że źródłem infekcji jest sam rodzic, który nie wiedział o tym, że jest nosicielem prątków gruźlicy. Lekarz powinien zlecić zarówno bronchoskopię, jak i dokładne badania bakteriologiczne oraz radiologiczne. Czasami wykonuje się również biopsję narządów, które uznawane są za siedlisko chorobotwórczych bakterii. Materiałem biologicznym do analizy są popłuczyny z żołądka lub plwocina.

Najpowszechniej stosowanymi metodami leczenia są leki przeciwgruźlicze, w tym ryfampicyna, izoniazyd, etambutol oraz pyrazynamid. Środki farmaceutyczne dobierane są indywidualnie, m.in. w zależności od wieku pacjenta. W przypadku gruźlicy zaleca się hospitalizację trwającą około 2 miesięcy. Leczenie podtrzymujące może odbywać się już w domu. Przy wysięku w jamie opłucnej dodatkowo wprowadza się leczenie drenażem. Standardowo leczenie choroby zajmuje około 6 miesięcy.

Bibliografia:

  1. Ewa Augustynowicz-Kopeć, Zofia Zwolska. Epidemiologia gruźlicy u dzieci i niektóre problemy diagnostyki mikrobiologicznej. Postępy Nauk Medycznych 9/2008, s. 569–577.
  2. Joanna Kosińska, Paweł Górski, Iwona Grzelewska-Rzymowska. Gruźlica u dzieci – od diagnostyki do chemioprofilaktyki i leczenia. Pediatr Med Rodz, 2014, 10(2), s. 111–127.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
0
Polecamy
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym?
Udar słoneczny. Jak rozpoznać jego objawy? Jak skutecznie ratować osobę z udarem słonecznym? Dzień Dobry TVN
Przyczyny oraz sposoby leczenia opryszczki u niemowląt
Przyczyny oraz sposoby leczenia opryszczki u niemowląt Dzień Dobry TVN
Gruźlica – przyczyny, objawy, leczenie
Gruźlica – przyczyny, objawy, leczenie TVN zdrowie
Gruźlica kości – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka
Gruźlica kości – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji? 
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji?  Materiał sponsorowany