Polub nas na Facebooku
Czytasz: Dyzartria - niewyraźna mowa. Jakie ćwiczenia stosować?
menu
Polub nas na Facebooku

Dyzartria - niewyraźna mowa. Jakie ćwiczenia stosować?

Dziewczynka wykonuje ćwiczenia z logopedą

Fot: Africa Studio / stock.adobe.com

Charakterystyczny dla dyzartrii jest brak kontroli nad mięśniami aparatu mowy. Osoba cierpiąca na tę dolegliwość wie, co chce powiedzieć, ale ma problem z wyraźną artykulacją i w efekcie poprawną komunikacją. Dyzartria może występować zarówno u dzieci, jak i dorosłych. W obu przypadkach konieczna jest odpowiednia terapia.

Zaburzenia mowy występują na skutek uszkodzeń neurologicznych, do których dochodzi na różnych poziomach układu nerwowego, a ich umiejscowienie wpływa na widoczne objawy. Dyzartria często jest powikłaniem po udarach, urazach czaszkowo-mózgowych czy innych chorobach układu nerwowego. Przyczyn schorzenia u dorosłych upatruje się także w miażdżycy mózgu, kile, nowotworach oraz stwardnieniu rozsianym.

Mowa dyzartryczna - przyczyny i objawy

Na skutek uszkodzeń na różnych poziomach układu nerwowego może dojść do utraty pełnej kontroli nad mięśniami artykulacyjnymi. Powstają zakłócenia w napięciu mięśni, prowadzące do zmniejszenia koordynacji aparatu mowy. Upośledzeniu ulega zdolność wydawania dźwięków i wypowiadania głosek (fonacja), a cierpiąca na dysfunkcję osoba nie ma pełnej kontroli nad mimiką twarzy oraz oddechem.

Na dyzartrię składają się zaburzenia mowy oraz zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych. Każdy z objawów wynika z nieprawidłowości w napięciu mięśniowym. Może być ono zbyt duże (hipertonia), na skutek uszkodzenia układu piramidowego i pozapiramidowego lub zbyt małe (hipotonia), na skutek uszkodzenia móżdżku. Przy osłabionym napięciu obserwowane są problemy z prawidłową kontrolą oddechu, poprawnym wypowiadaniem głosek. Występują także trudności w poruszaniu językiem czy kontrolą mięśni mimicznych. Mowa jest bardzo powolna i nosowa Zbyt małe napięcie mięśniowe może prowadzić do stopniowego zaniku mięśni mimicznych.

Przy wzmożonym napięciu mięśnie krtani są nadmiernie napięte, a głośnia ściśnięta, co powoduje, że głos staje się ochrypły, zdławiony i napięty. Osoby cierpiące na tę przypadłość wypowiadają głoski powoli, ponieważ maleje precyzja ruchów mięśni odpowiedzialnych za artykulację.

Dyzartria - rodzaje schorzenia

Medycyna rozróżnia kilka rodzajów schorzenia, w zależności od poziomu uszkodzenia:

  • dyzartria korowa (uszkodzenia kory okolicy ruchowej),
  • dyzartria rzekomoopuszkowa (uszkodzenie nadjądrowe),
  • dyzartria opuszkowa (uszkodzenia jąder nerwów),
  • dyzartria móżdżkowa (uszkodzenie móżdżku),
  • dyzartria podkorowa (uszkodzenie jąder podstawy mózgu).

Mowa dyzartryczna u dzieci

Zaburzenia mowy u dzieci mają kilka przyczyn. Często związane są z dziecięcym porażeniem mózgowym. Zdarza się, że dyzartria jest też powikłaniem po boreliozie, jeżeli w trakcie choroby doszło do uszkodzeń układu nerwowego. Może też być następstwem nieprawidłowości w budowie podniebienia, języka i krtani.

Dyzartria u dzieci objawia się głównie trudnościami w tworzeniu dźwięków typu "o" i "u" oraz zniekształcaniem pozostałych samogłosek. Często upośledzenie mięśni twarzy powoduje, że dziecko ma otwarte usta i nadmiernie się ślini, a jego mimika jest wyraźnie ograniczona.

W niektórych przypadkach dyzartria może przekształcić się w anartrię, czyli brak możliwości tworzenia artykułowanych dźwięków. W przypadku niepokojących objawów związanych z niewyraźnym mówieniem należy w pierwszej kolejności rozważyć nieprawidłowości w budowie narządów artykulacyjnych i skonsultować się z laryngologiem w celu zbadania słuchu. Nie zawsze bowiem niewyraźna artykulacja jest objawem choroby neurologicznej.

Dyzartria ćwiczenia

Dyzartria jest jednym z cięższych zaburzeń mowy, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Terapia nie wymaga bowiem nauki poprawnej mowy, ale nauki wyraźnej artykulacji, aby osoba dotknięta zaburzeniem mogła się skutecznie komunikować z otoczeniem. Ponieważ dyzartria może powodować ograniczenia w rozwoju dziecka, niezbędne jest prowadzenie dwutorowej terapii, która z jednej strony ma stymulować rozwój mowy i ogólny rozwój umysłowy, a z drugiej usprawnić podstawowe funkcje aparatu mowy. Kompleksowa terapia obejmuje leczenie medyczne, rehabilitację i ćwiczenia logopedyczne.

Przy mowie dyzartrycznej niezbędne są ćwiczenia, które poprawią jakość wymawianych głosek i zmniejszają zaburzenia. Najprostszymi ćwiczeniami, które można wykonywać z dzieckiem w domu, a w przypadku dorosłej osoby - samodzielne przed lustrem, są:

  • mlaskanie,
  • układanie języka w rurkę,
  • wsuwanie języka na zmianę pod dolną i pod górną wargę,
  • wypychanie językiem policzków,
  • przesuwanie języka na boki,
  • ćwiczenia warg: parskanie, prychanie, cmokanie, składanie ust w dzióbek,
  • wypowiadanie głosek "p", "b", "w", "f".

Osoby dorosłe i starsze dzieci mogą korzystać ze specjalnie przygotowanych tekstów, które powinny być odczytywane na głos, powoli, przeciągając niektóre samogłoski.

O skuteczności leczenia decyduje stopień dyzartrii, zaburzenia towarzyszące, a także czas rozpoczęcia terapii.

Zobacz film: Oczyszczanie płuc po smogu. Źródło: 36,6

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
33
4
Polecamy
Co powoduje jąkanie i jak wyleczyć to zaburzenie?
Co powoduje jąkanie i jak wyleczyć to zaburzenie? Dzień Dobry TVN
Problemy z oddychaniem i sposoby ich leczenia
Problemy z oddychaniem i sposoby ich leczenia Dzień Dobry TVN
Zaburzenia mowy – jakie są ich przyczyny u dzieci i dorosłych?
Zaburzenia mowy – jakie są ich przyczyny u dzieci i dorosłych? TVN zdrowie
Dyzartria – jakie są potencjalne przyczyny zaburzeń mowy?
Dyzartria – jakie są potencjalne przyczyny zaburzeń mowy? TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Sok z kiszonego buraka - właściwości stosowanie przepis
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
Seks oralny – czym jest stosunek oralny? Najlepsze pozycje w seksie oralnym
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
O czym może świadczyć zgrubienie za uchem?
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Syrop imbirowy z dodatkiem miodu i cytryny – skuteczna walka z infekcjami. Zastosowanie, właściwości, dawkowanie. Przepis na przygotowanie domowego syropu
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Czym jest tabaka? Jakie jest działanie tabaki na organizm?
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji? 
Pierwsza pomoc przy problemach ze skórą. Jak dbać o skórę, która wymaga szczególnej pielęgnacji?  Materiał sponsorowany