Polub nas na Facebooku
Czytasz: Dur brzuszny – przyczyny, objawy, leczenie, szczepienie

Dur brzuszny – przyczyny, objawy, leczenie, szczepienie

Zainteresował Cię ten artykuł?
NAN

Fot: Viacheslav lakobchuk / fotolia.com

Dur brzuszny to niebezpieczna choroba zakaźna, zwana dawniej tyfusem lub tyfusem brzusznym. W Europie Środkowej dur brzuszny jest obecnie bardzo rzadko spotykany. Choroba często występuje w krajach rozwijających się. Podróżując np. do Afryki, warto wykonać szczepienie przeciwko durowi brzusznemu.

Dur brzuszny w Europie należy do chorób bardzo rzadko spotykanych. Jego występowanie wiąże się z niskim poziomem higieny, dlatego zachorowania na dur są o wiele częściej spotykane w krajach rozwijających się. Obszary potencjalnego zagrożenia zakażenia durem brzusznym to przede wszystkim Afryka, Azja Południowo-Wschodnia oraz Daleki Wschód. Planując podróż na te obszary, warto zaszczepić się przeciwko durowi.

Dur brzuszny – co to za choroba?

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną powodowaną przez bakterie z rodzaju Salmonella typhi. Do zakażenia durem dochodzi przede wszystkim po spożyciu nieprzegotowanej wody z nieznanego źródła i skażonych produktów spożywczych. Choroba może być przenoszona również za pośrednictwem owadów oraz rozprzestrzeniać się przez bezpośredni kontakt z zarażonymi (z kałem, moczem – w przypadku nieprzestrzegania zasad higieny). 

Bakteria Salmonella typhi atakuje układ pokarmowego osoby zakażonej i zagnieżdża się początkowo w jelicie krętym, po czym wnika do układu limfatycznego przez nabłonek jelitowy. Tam bakterie namnażają się, a następnie wraz z krwią dostają się do wątroby (gdzie przebiega proces ich dalszego namnażania się). Bakterie bytujące w organizmie osoby chorej produkują tzw. endotoksynę – substancję, która może uszkadzać układ nerwowy, wątrobę, śledzionę, a nawet mięsień sercowy. Ponadto w jelitach może dojść do powstania stanów zapalnych i martwicy. Rozwój choroby trwa z reguły 4–6 tygodni i można go podzielić na 3 fazy:

  • faza inkubacji (od zarażenia do pojawienia się pierwszych objawów) – trwa ok. 2 tygodnie;
  • faza inwazji (rozwój objawów, takich jak: wysoka gorączka, bóle i zawroty głowy, utrata apetytu, nudności, bezsenność) – trwa ok. 2–3 tygodnie;
  • faza zdrowienia.

Objawy duru brzusznego

Pierwsze objawy duru brzusznego pojawiają się ok. 10–14 dni od zakażenia – tyle wynosi okres inkubacji bakterii w organizmie. W fazie pełnego rozwoju choroby występują następujące objawy:

  • utrzymująca się gorączka (39–40 stopni);
  • ból brzucha i uczucie wzdętego brzucha;
  • powiększenie śledziony i wątroby;
  • zaparcia, a następnie biegunka;
  • częste oddawanie „grochowatych” stolców;
  • brak apetytu;
  • apatia, zamroczenie, odurzenie;
  • bóle i zawroty głowy;
  • charakterystyczna wysypka w dolnej części klatki piersiowej i brzucha (czerwone plamki, tzw. różyczka durowa; może pozostawić na skórze lekkie przebarwienia);
  • objawy w okresie zdrowienia: wzmożone łaknienie, chwiejność nastrojów, zmiany troficzne skóry, włosów i paznokci.

Objawy duru brzusznego ustępują zazwyczaj po upływie ok. 4 tygodni. Choroba może jednak dawać groźne powikłania, takie jak:

  • zapalenie jelit;
  • zapalenie mięśnia sercowego;
  • zapalenie płuc;
  • zapalenie opon mózgowych;
  • zapalenie pęcherzyka żółciowego (także ostre);
  • odmiedniczkowe zapalenie nerek;
  • zapalenie osierdzia;
  • zapalenie oskrzeli;
  • ropnie w okolicy jamy brzusznej;
  • zakrzepowe zapalenie żył kończyn dolnych;
  • zakażenie układu moczowego;
  • niedokrwistość hemolityczna;
  • krwotok przewodu pokarmowego;
  • ponadto u dzieci możliwe jest durowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i/lub ograniczone zapalenie kości i szpiku.

Prócz zwykłego duru brzusznego powyższe objawy mogą również wystąpić po zakażeniu pałeczkami paradurów typu A, B lub C. Choroby te mają podobny przebieg, ale krótszy czas trwania i mniej inwazyjne skutki dla organizmu niż dur.

Dur brzuszny: przyczyny i czynniki ryzyka

Do zakażenia durem brzusznym dochodzi najczęściej wskutek nieprzestrzegania odpowiednich nawyków higienicznych. Do czynników wzmożonego ryzyka podczas egzotycznych podróży należy zaliczyć:

  • brak szczepienia przeciwko durowi brzusznemu;
  • spożywanie nieprzegotowanej wody z niesprawdzonego źródła (dla pewności najlepiej pić wyłącznie wodę butelkowaną);
  • spożywanie produktów spożywczych bez zachowania odpowiedniej higieny (np. jedzenie niemytych owoców, spożywanie lodów z ulicznych straganów);
  • niemycie rąk przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety;
  • bliski kontakt z osobą zakażoną (zwłaszcza z jej kałem lub moczem).

Szczepienie na dur brzuszny

Szczepienie na dur brzuszny nie jest obowiązkowe. Profilaktycznie warto je wykonać, planując podróż do krajów, w których dur brzuszny często występuje. Skuteczność szczepionki przeciwko durowi sięga nawet 90%. Do wyboru są 3 rodzaje szczepionek:

  • szczepionka atenuowana (doustna);
  • szczepionka monowalentna (zawiera zabite ciepłem pałeczki Salmonella typhi);
  • szczepionka na dur brzuszny VI (zawiera antygen polisacharydowy otoczki bakteryjnej).

Należy przy tym pamiętać, że działanie szczepionek trwa ok. 3 lata od momentu zaszczepienia.

Dur brzuszny: diagnoza i leczenie

Dur brzuszny stwierdza się na podstawie opisywanych przez pacjenta objawów, jeśli przebywał on w kraju egzotycznym i nie zaszczepił się przeciwko durowi. Pewną diagnozę dają badania laboratoryjne z krwi, kału, moczu lub plwocin, które potwierdzają obecność bakterii Salmonella typhi w organizmie. Leczenie duru brzusznego polega przede wszystkim na podawaniu antybiotyków i elektrolitów (aby nie dopuścić do odwodnienia).

Zobacz film: Szczepionki obowiązkowe przed wyjazdem za granicę .Źródło: Dzień Dobry TVN

Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
1
1
Komentarze (0)
Nie przegap
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Odchudzanie last minute. Jak pozbyć się zbędnych kilogramów tuż przed wakacjami?
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fast food to żywność, która szczególnie szkodzi zdrowiu. Sprawdź, co się dzieje z twoim ciałem, kiedy jesz „śmieciowe jedzenie”
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Fobia społeczna – przyczyny, objawy, skutki i leczenie lęku społecznego
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Zespół FAS (alkoholowy zespół płodowy) – konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Asperger: objawy zaburzenia ze spectrum autyzmu, przyczyny, leczenie
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?
Co to jest melasa? Jakie ma właściwości i zastosowanie?