Polub nas na Facebooku
Czytasz: Dokucza Ci rwa kulszowa? Chcesz wiedzieć więcej o jej leczeniu? Zobacz zapis czatu z ekspertem!
menu
Polub nas na Facebooku

Dokucza Ci rwa kulszowa? Chcesz wiedzieć więcej o jej leczeniu? Zobacz zapis czatu z ekspertem!

Ewa Drzyzga i lek. Piotr Winkler

Fot: 36,6 (1)

Rwa kulszowa to przypadłość, która może pojawić praktycznie u każdego. Dolegliwość charakteryzuje się silnym i trudnym do wytrzymania bólem w kończynie dolnej. Jak sobie z nim poradzić? Co zrobić, aby przypadłość nie wracała? Na te i inne pytania odpowiadał lek. Piotr Winkler, neurochirurg. 

Rwa kulszowa spowodowana jest uciskiem na korzenie nerwowe, które tworzą nerw kulszowy. Znajdują się one w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa. Skąd się bierze ucisk? Najczęściej jest on wynikiem choroby zwyrodnieniowej, dyskopatii lub stenozy kanału kręgowego. Czasem ucisk spowodowany jest zmianami nowotworowymi. Atak choroby może wywołać ciąża, nadmierny wysiłek fizyczny, w czasie którego uszkodzeniu uległy krążki międzykręgowe.

U pacjentów z bardzo nasilonymi zmianami mówi się o rwie porażennej. Dochodzi wtedy do niedowładów. W przypadku rwy kulszowej będzie to niedowład lub porażenie stopy. Takie zaostrzenie choroby wymaga bardzo intensywnego leczenia i bardzo często kończy się leczeniem operacyjnym.

Jak sobie poradzić z rwą kulszową? Czy rehabilitacja i farmakoterapia to jedyne sposoby leczenia tej choroby? Na te i inne pytania dotyczące rwy kulszowej - na czacie - odpowiadał lek. Piotr Winkler, neurochirurg.

Lek. Piotr Winkler od 20 lat zajmuje się neurochirurgią i chirurgią kręgosłupa. Swoje doświadczenie zawodowe rozpoczął w Klinice Neurochirurgii w Bydgoszczy. Specjalizuje się w mikrochirurgii i chirurgii endoskopowej kręgosłupa, stosowaniu najnowocześniejszych metod i najnowszych implantów. Odbył szereg szkoleń w najlepszych klinikach leczących kręgosłup w Monachium, Hamburgu, Herne. Od 2017 roku został instruktorem-ekspertem endoskopowych technik operacyjnych w RIWO spine. Specjalizuje się w operacjach endoskopowych stenozy kanału kręgowego i endoskopii kręgosłupa szyjnego.

Drogi Użytkowniku serwisu zdrowie.tvn.pl pamiętaj, że jeśli zamieszczasz wypowiedź, zarówno w formie komentarza jak i wymiany zdań w trakcie czatu, zawierającą dotyczące Cię informacje, to tym samym upubliczniasz informacje mogące zawierać twoje dane osobowe w tym np. dane o Twoim stanie zdrowia.

Korzystanie z czatu odbywa się na zasadach określonych w regulaminie serwisu zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczenie usług drogą elektroniczną.

Czat z ekspertem ma charakter edukacyjny i nie zastępuje wizyty u lekarza. Jeśli masz jakiekolwiek pytania i wątpliwości związane ze swoim stanem zdrowia, omów je ze swoim lekarzem.

Należy pamiętać, że przesyłane za pośrednictwem czatu opisy badań nie umożliwiają doradzenia dalszego sposobu postępowania. 

Od dłuższego już czasu mam ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowy,z promieniowaniem do lewej nogi,aż do stopy,a ostatnio noga jest jakby cała zmrowiala, robiłam test stopy,którą udaje mi się podnieść, chociaż jest ból,seria zastrzyków nie pomogła,co a takim przypadku pan proponuje

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Wykonać diagnostykę i udać się do lekarza.

Witam. Zgłosiłam się na sor z powodu postępującego niedowładu zginania podeszwowego stopy lewej oraz zaburzeń czucia powierzchniowego w zakresie S1. Tylna powierzchnia uda i podudzia oraz boczna powierzchnia stopy (palce 4-5) Wcześniej epizody rwy kulszowej podrażnieniowej z korzenia S1. Drugiego dnia miałam wykonane operacje Dyscektomi L5/S1 przez fenestracje lewostronną. Po operacji nie ma poprawy nadal boli mnie noga. Mam trudności w chodzeniu. Stwierdzono pozostałości rwy ubytkowej. Cały czas jestem rehabilitowana, bez dużej poprawy. Proszę o pomoc i poradę. Pozdrawiam.

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Proponuję wykonać kontrolne badanie rezonansu magnetycznego i udać się do chirurga operującego.

Witam, od ponad 2 miesięcy mam tępy ból w pośladku idący w dół. Nie mogę chodzić i w ogóle ledwo się ruszam przez to. Na rtg wyszły OSTEOFITY tworzące zmostkowanie z lewej strony na poziomie L5/S1. Czy to można leczyć operacyjnie??? Co z tym zrobić> Zabiegi ponad miesiąc nic nie pomogły magnetron, laser i krio. Pomocy!

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Badanie rentgenowskie nie jest wystarczającym badaniem do podejmowania decyzji o leczeniu operacyjnym, a sama fizjoterapia nie powinna polegać tylko na tych zabiegach, proponuję rozszerzyć ją o ćwiczenia i pracę z fizjoterapeutą.

Jeżeli bóle związane z rwa kulszowa powtarzają się i dotyczą raz jednej nogi a raz drugiej, to co to oznacza?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Może to oznaczać szereg różnych schorzeń w tym między innymi centralną przepuklinę jądra miażdżystego.

Witam. W tym roku zdiagnozowali u mnie, na poziomie L4-5 bulging disc że splaszczeniem worka oponowego I symetryczny splyceniem otworów bocznych. Oraz na poziomie L5-s1 centralno-prawoboczna pjm z krytyczna stenoza prawego zachylka bocznego z kompresja worka oponowego i korzenia prawego nerwu rdzeniowego. Lekarz proponował operacje albo rehabilitacje masazami i innymi ćwiczeniami. Nie wiem co mam zrobić, czy poddać się operacji?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Proszę zacząć leczenie od fizjoterapii i w zależności od jego skuteczności podejmować dalsze decyzje.

Dobry wieczór Czy są jakieś przeciwwskazania do tej maloinwazyjnej endoskoppwej metody leczenia rwy kulszowej i czy zablokowanie stawów krzyżowo-biodrowych może dawać objawy rwy kulszowej

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Przeciwwskazaniem do tej metody jest znaczna skolioza i kręgozmyk prawdziwy.

Mam 61 lat 25 lat rzs , osteoporoza i do tego ogromnie bolą cy kręgosłup. W skrócie to kręgozmyk L4 L5 1cm , do tego przepuklina jądra , wypukliny itd (odczytane dane z tk). Czy coś z tym można w moim przypadku zrobić. Do tej pory tylko zabiegi i tabletki.

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Przy tak wielu schorzeniach i przy dolegliwościach kręgosłupa związanych z kregozmykiem decyzje powinny być podejmowane przez pacjenta i chirurga po obejrzeniu wszystkich badaniach w tym tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego.

Witam, jestem po operacji kregoslupa, ucisk na nerw kulszowy. Noga już nie boli, ale pozostał drętwy pośladek i stopa, palce u jednej stopy. Czy to minie ? Jestem już ponad rok po zabiegu

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Drętwienia i zaburzenia czucia potrafią utrzymywać się bardzo długo, czasami nie mijają.

Od miesiąca mam bóle promieniujace od pośladka do stopy, jestem juz na lekach przypisanych na receptę. Ból nie ustaje. Dodatkowo strasznie rośnie mi ciśnienie, które ciężko zbić. Co dalej?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Dalej powinno wykonać się rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowego, żeby stwierdzić jaka jest przyczyna i udać się z badaniem do lekarza zajmującego się leczeniem chorób kręgosłupa.

Panie Doktorze, czy ekstruzję krążka miedzykregowego można zniwelować ćwiczeniami i rehabilitacją?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Ćwiczenia i rehabilitacja są właściwym leczeniem w tego typu przypadkach.

Od trzech miesięcy mam ból barku .Stwierdzono rwe barkowa rehabilitacja nie daje poprawy. Ręka jest nadal nie sprawna .Nie mogę jej unosić do góry ,cały czas też jest ból całego barku i łopatki Jak dlugo może być taki stan ?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Może być już trwały, wszystko zależy od przyczyny tych dolegliwości. Należy diagnozować przyczynę, stwierdzić, co nią jest i podjąć adekwatne do przyczyny leczenie.

w rezonansie magnetycznym wyszły na poziomie L3/L4,L4/L5,L5/S1 przepukliny krążków międzykręgowych które uciskają na worek oponowy i zwęzają otwory między kręgowe. Na poziomie L3/L4 obustronnie uciśnięte są korzenie nerwów rdzeniowych oraz na poziomie L4/L5 po stronie lewej.na poziomieL2/L3 wpuklina m-k, uciskająca na worek oponowy i do zachyłka bicznego po str lewej. W trzonie kręgu L1naczyniak o śr11mm.zwężenia kanałukrgowego: L3/L4 do13,9mm itd .CZy można laparoskopowo leczyć takie zmiany ?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Zwykle można, ale decyzja o takim leczeniu powinna być zawsze podjęta po obejrzeniu badania przez chirurga.

Dobry wieczor. Moj maz byl operowany ta metoda w zeszlym tygodniu30 pazdziernik w Holandii.. Z bolem zmagal sie ponad rok . Teraz po operacji po 5 dniach wystapil taki objaw jakby spowrotem wrucia rwa kulszowa czyli bol od posladka przez cala noge do lydki... moje pytanie to jak dlugo moze to sie utrzymywac ? i czy to jest normalne? Pozdrawiam M. Bracny

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Jeżeli ból będzie się utrzymywał kolejne dwa tygodnie należy wykonać kontrolne badanie rezonansu magnetycznego.

Mam 36 lat i od 4 borykam sie z rwą kulszowa.Rezonans z sierpnia;spłycona fizjologiczna lordoza;naczyniak trzonu L2 ok 11mm;L4L5 uogólnione wypuklenie krążka m/kręgowego z modelowaniem worka ogonowego,niewielki odczyn płynowy w stawach m/kręgowych.Co to oznacza?Mam wizytę u neurochirurga z miesiąc.Czy praca stojąca (w sklepie) 8godz nie jest przeszkoda(w tej chwili jestem na zwolnieniu lek).Dziekuje!!!

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
O dalszym zwolnieniu lekarskim powinien zdecydować lekarz po badaniu neurologicznym pacjenta.

Dzień dobry, jestem już po operacji wypadnięcia dysku (którą przeszłam w 2010r. poprzez około 10 - 12 cm nacięcie). Wówczas wypadnięty dysk praktycznie zatkał kanał rdzeniowy, dlatego lekarz usuwając go zastosował implant pomiędzy wyrostki kolczyste (taki w kształcie motylka) aby kręgi nie tarły o siebie. Obecnie mam znowu zdiagnozowane wypadnięcie dysku na w dokładnie tym samym odcinku (L4-L5) oraz niżej (L5-S1). Czy metodą, o której Pan mówił w programie mogłabym być zoperowana na obydwu odcinkach, mimo że na jednym z nich mam implant? Czy jest prawdopodobne uszkodzenie nerwów przy omówionym przez Pana typie operacji? Pozdrawiam, Joanna

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Zwykle takie operacje są możliwe, chociaż jak każda operacja wiążą się z większym ryzykiem niż pierwotna operacja.

Witam. Przerwy między kręgami lędźwiowymi mi się bardzo zmniejszyły, przez lata pracy na stojąco. Rwa towarzyszyła mi od wieku nastoletniego, ale podczas ciąży a teraz przy wysiłku- pchanie wózka z dzieckiem, zakupy itp mam silne ataki- podcina mi nogę i tracę na kilka sekund zdolność stania lub chodzenia. Paraliżuje mi przeważnie lewą część ciała od biodra w dół. Nie mogę podnieść dziecka bo nie ufam sobie i nie wiem czy z nim nie upadnę. Nie byłam z tym u lekarza, bo nfz to bagatelizuje. Czasami korzystam z fizjoterapii- piszę czasami bo to rzecz kosztowna. Czy moje dolegliwości podlegają operacji? Jak z rekonwalescencją?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Dobrze jest się udać jednak na początku do lekarza i wykonać konieczną diagnostykę obrazową w tym rezonans magnetyczny.

Witam od jakiegoś czasu doskwiera mi ból kręgosłupa w części krzyżowej.Zrobiłam zdjęcie i wyszło iż posiadam zwyrodnieniowe zmiany odcinka L-S kręgosłupa w postaci niewielkiego zwężenia przestrzeni m-kręgowej. Aktualnie czekam na rehabilitację ale zaczyna boleć mnie lewa noga. PROSZĘ O jakaś PORADĘ. PODCZAS stania również odczuwam ból

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Proponuję kontynuować diagnostykę i wykonać rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowego.

Miałem już jedna operację 7 lat temu i ból znów powrócił, próbowałem już wszystkiego i czeka mnie kolejny zabieg czy on już jest od strony technicznej trudniejszy? Czy powinno się rozważyć stabilizację w tym przypadku wypuklina nie duża 3,5mm od strony neurologicznej żadnych porażeń i niedowładów nie ma.

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Przy tak małej wypuklinie należy się w ogóle zastanowić nad sensem kolejnej operacji.

witam mam zdiagnozowaną stenozę 9 mm 5 kręgu lędźwiowego obecnie dzień bez aspicamu 15 mg to dzień z notorycznym bólem najgorsze jest leżenie bo mogę leżeć na plecach lub w pozycji ciążowej leżenie na prawym boku to po chwili pojawia się ból w lewym biodrze promieniujący na cała nogę, poza tym przy dłuższym chodzeniu muszę usiąść żeby dalej można było iść nie wiem co mam robić a operacji się boję. Pozdrawiam

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Proponuję w takim razie zacząć od fizjoterapii i kontynuować branie tabletek.

Witam.mam 40 lat ,pol roku temu mialam atak rwy kulszowej.Bol w nodze minął (2 tygodnie mialam zastrzyki )ale boli mnie caly czas bok na wysokości biodra (ból jakbym miala siniaka).Skora tu jest bardzo wrazliwa na dotyk.Nic nie pomaga na ten bol.Prosze o wskazowki co robic.Chodze na basen ,plywam.ale to nie pomaga.

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Proponuję udać się do fizjoterapeuty.

Witam mam prawostronna przepuklinę krążka międzykręgowego że spłyceniem zachyłka bocznego, materiał krążka wypukła się do kanału kręgowego na 6mm, kanał kręgowy z cechami stenozy zwężony w wymiarze strzałkowym do 8mm. Obecnie przechodzę rehabilitację dzięki której nastąpiła duża poprawa. Termin operacji wyznaczony mam na 14 stycznie przyszłego roku. Czy jest szansa że dzięki rehabilitacji przepuklina zmniejszy się na tyle że operacja nie będzie potrzebna?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Jest taka szansa.

Odczuwam ból już od paru miesięcy w lewym boku na biodrze, bardziej idące na lędźwia. szczególnie po nocy trudniej wstać. Ale też nawet po mniejszym leżeniu.Mam 45 lat. Czy to jest rwa kulszowa czy inne schorzenie? schodzenie? co mogę z tym zrobić. Niedawna rehabilitacja *(prądy i msaże) nie bardzo pomogły.

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Najlepiej udać się do lekarza, który po badaniu postawi diagnozę.

Od 4 miesięcy leczę rwę kulszową, rehabilituję się u fizjoterapeutów i nie ma rezultatów. Czy jest sens dalej się rehabilitować czy poddać mikrodystektomii?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Zależy to od przyczyny rwy kulszowej, od wielkości zmian i od stopnia dolegliwości.

Panie Doktorze, mam 42 l i mam stwierdzoną Pjm na poziomie L5-S1, ok , 5 mm sekwestr dysku, mam silne bóle pośladka, biorę obecnie Nivalin, nie mam problemów z chodzeniem na palcach i piętach, neurochirurg zaleca operację, czy jest szansa na samoistne wchłonięcie oderwanego kawałka oraz w jakim czasie?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Ten czas zależy od morfologii tego kawałka, jego struktury i wielkości. Niektóre sekwestry się wchłaniają, inne nie, decyzja o leczeniu operacyjnym zależy zawsze od dolegliwości bólowych i samego pacjenta.

Dzień dobry. Chciałbym spytać kiedy należałoby zdecydować się na operację? 4 lata temu miałem incydent związany z wypadnięciem dysku L5S1 a w zeszłym roku L4L5. W drugim przypadku z objawami niedowładu. W obu tych przypadkach udało mi się wyjść dzięki rehabilitacji. Nawet niedowład ustąpił. Niestety często przy intensywniejszym wysiłku lub niewłaściwym ruchu powracają bóle. Potem znów rehabilitacja czasem tabletki. Czy operacja to zmieni?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Operacja powinna się odbyć wtedy, kiedy mamy do czynienia z niedowładem lub bólem, którego nie da się leczyć zachowawczo.

Witam. Od roku czasu cierpię na ostre bóle w okolicy biodra promieniujace aż do kolana. Leki przeciwbólowe w tej chwili nie przynoszą już ulgi. Czy jest możliwość umówienia się z na konsultacje?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Zapraszam.

Witam łapie mnie rwa kulszowa po rezonansie mam wynik L1-2 guzki Schmorla posrodkowa dwuboczna przepuklina krazka L2-3 tez posrodkowa dwuboczna przepuklina i to samo w odcinku ls-s1 co teraz

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Dobrze jest się zgłosić z tym badaniem do lekarza, który oceni, czy w tym badaniu można znaleźć przyczynę dolegliwości.

Dobry wieczór. Czy operacje kręgosłupa w odcinku ledzwiowtm polegająca na stabilizacji i odbarczaniu można przeprowadzić endoskowpowo. Czy można szukać jakieś metody zastępczej tej operacji, podobno jest bardzo poważna. Mam ma zwyrodnienie kręgosłupa i bardzo duże bóle.

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Operacja stabilizacji jest wymaga bardzo rzadko. U większości chorych wystarczy tylko dekompresja struktur nerwowych i nie ma potrzeby wykonywania stabilizacji.

Dzień dobry Panie doktorze. Mam pytanie czy sekwestr jest możliwy do wyleczenia poprzez operację i gdzie można się zgłosić żeby taką operację wykonać.

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Sekwestr można leczyć operacyjnie, należy zgłosić się do chirurga, który operuje kręgosłup.

Witam jestem po operacji kręgosłupa miałam usunięta przepuchline kręgosłupa. Jestem prawie miesiąc po operacji ból nadal się utrzymuje i przy każdym wstawanie czy chodzenie coś mi przeskakuje w kręgosłupie czy to jest dobrze czy coś się dzieje nie tak. Ból jest bardzo silny

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym operację i wykonać badania kontrolne.

Czy w sposob, jaki byl pokazany w programie mozna z powodzeniem leczyc wypukline oraz torbiel w odcinku krzyzowym?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Tak, zabiegi endoskopowe pozwalają na leczenie wszystkich rodzajów wypuklin i wszystkich tych torbieli, które wymagają leczenia operacyjnego.

Jaki lekarz i kiedy może zadecydować o operacji rwy kulszowej? Mam 34 lata, silne bóle w stawie biodrowym które uniemożliwiają chodzenie, lekarz z SOR stwierdził rwę kulszową

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Powinno wykonać się badanie rezonansu magnetycznego i udać się do chirurga kręgosłupa. Zwykle jest to neurochirurg bądź ortopeda pracujący na oddziale zajmującym się chirurgią kręgosłupa.

Co w przypadku przepukliny międzyokręgowej w odcinku lędźwiowym, leczenie jedynie operacyjne czy istnieją inne sposoby leczenia ??

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Powinno się zawsze zaczynać od fizjoterapii. Praca z fizjoterapeutą zapewnia większości pacjentów wyleczenie.

Witam Pana 1. Jestem kilka dni po nukleoplastyce dysku l5s1 metoda disc fx mija 6 doba a poprawy brak czy to znak że nie będzie już jej ?

lek. Piotr Winkler, neurochirurg i chirurg kręgosłupa
Jest to metoda, która pomaga tylko części pacjentów. Nie jest to metoda zapewniająca wysoki procent poprawy.
Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
68
6
Polecamy
Zespół sztywnego serca. Martynkę uratowała pionierska operacja
Zespół sztywnego serca. Martynkę uratowała pionierska operacja Dzień Dobry TVN
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu?
Leczenie raka. Jakie są sposoby leczenia nowotworu? Dzień Dobry TVN
Halluksy to Twój problem? Zobacz zapis czatu z ekspertem
Halluksy to Twój problem? Zobacz zapis czatu z ekspertem TVN zdrowie
Chcesz wiedzieć, jak wzmocnić odporność? Sprawdź zapis czatu!
Chcesz wiedzieć, jak wzmocnić odporność? Sprawdź zapis czatu! TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Co to jest stłuczenie? Jakie są jego objawy? Jak długo boli?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Krostki na penisie – skąd biorą się czerwone lub białe krostki na penisie?
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
Ból po wyrwaniu zęba – ile trwa? Jak go złagodzić?
Siemię lniane -  właściwości lecznicze. Jak przygotować i pić siemię?
Siemię lniane -  właściwości lecznicze. Jak przygotować i pić siemię?
MCV w morfologii – normy, podwyższone i obniżone stężenie
MCV w morfologii – normy, podwyższone i obniżone stężenie