Polub nas na Facebooku
Czytasz: Dieta niskosodowa – menu, wskazania i przeciwwskazania

Dieta niskosodowa – menu, wskazania i przeciwwskazania

dieta niskosodowa

Fot: Lisovskaya / gettyimages.com

Dieta niskosodowa polega na zmniejszeniu podaży sodu w codziennym jadłospisie. W praktyce oznacza to eliminację soli kuchennej oraz ograniczenie spożycia produktów o wysokiej zawartości sodu. Dieta niskosodowa wskazana jest w przypadku niektórych chorób, głównie przy nadciśnieniu tętniczym.

Sód jest elektrolitem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wraz z potasem i chlorem reguluje gospodarkę wodną i bierze udział w procesach utrzymywania równowagi elektrolitowej. Uczestniczy w procesach metabolicznych. Wspiera funkcje układu nerwowego i mięśniowego. Prawidłowe stężenie sodu umożliwia działanie układu krążenia, ale nadmiar tego pierwiastka uznawany jest za jedną z głównych przyczyn chorób sercowo-naczyniowych.

Dlaczego dieta niskosodowa to częste zalecenie dietetyków?

Dzienne zapotrzebowanie organizmu na sód to 1,5 g. Głównym źródłem tego pierwiastka w diecie jest sól kuchenna. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dobowe spożycie sodu nie powinno przekraczać 2,4 g – tyle znajduje się na płaskiej łyżeczce soli (6 g). Według statystyk Polacy spożywają dziennie około 18 g soli, czyli ponad pięciokrotnie więcej niż wynosi fizjologiczne zapotrzebowanie. Jest to konsekwencja dosalania potraw, ale też spożywania dużej ilości produktów wysokoprzetworzonych, zawierających związki sodu. Dlatego wielu dietetyków apeluje o stosowanie diety niskosodowej.

Konsekwencje nadmiaru sodu w organizmie

Długotrwała nadpodaż sodu może mieć wiele konsekwencji:

  • powoduje zachwianie gospodarki wodno-elektrolitowej, tj. wypłukiwanie z organizmu potasu, magnezu i wapnia, których niedobór wywołuje wiele chorób (np. osteoporozę, wzmożone napięcie mięśni),
  • przyczynia się do nadmiaru płynów w organizmie,

Zobacz film: Jak jeść zdrowo i smacznie? Źródło: Stylowy Magazyn.

Najczęściej wskazywaną konsekwencją nadpodaży sodu w diecie jest nadciśnienie tętnicze, czyli stałe przekraczanie górnej granicy normy ciśnienia tętniczego krwi, która – zgodnie z ustaleniami WHO – w przypadku dorosłych wynosi 140/90 mmHg. Nadciśnienie tętnicze może stanowić przyczynę wielu dolegliwości, takich jak:

  • obniżona sprawność fizyczna i psychiczna,
  • zaburzenia snu,
  • problemy z pamięcią,
  • kołatanie serca,
  • nudności, wymioty.

Przewlekłe nadciśnienie tętnicze prowadzi do poważnych chorób:

  • niewydolności serca, a nawet jego zawału,
  • zmian otępiennych,
  • niedowładów kończyn,
  • uszkodzenia siatkówki oka.

Dieta niskosodowa – dla kogo?

Dieta niskosodowa wskazana jest w przypadku pojawienia się wyżej opisanych problemów zdrowotnych, o ile lekarz ustali, że ich powodem jest zbyt wysokie (przekraczające 148 mmol/l) stężenie sodu we krwi. Odpowiednio skomponowany jadłospis pozwala na przywrócenie równowagi w gospodarce wodno-elektrolitowej, co usuwa przyczynę dolegliwości. Lekarz decyduje o dozwolonej dziennie ilości sodu, która – w zależności od wariantu diety – może wynosić 1,2 g (dieta małosodowa), 0,4 g (dieta ubogosodowa), 0,05 g (dieta ścisła).

Zobacz film: Czy sól jest zdrowa? Źródło: Dzień Dobry TVN

Co jeść na diecie niskosodowej?

Dieta niskosodowa opiera się głównie na świeżych (nieprzetworzonych) produktach, których nie należy doprawiać solą kuchenną. Jej eliminacja nie jest równoznaczna z pogorszeniem walorów smakowych potraw. Do jadłospisu warto wprowadzić przyprawy o wyrazistym smaku i aromacie, takie jak oregano, estragon, tymianek, czosnek, cynamon, goździki. Co więcej, już po kilku dniach niedosalania żywności wyczuwalna staje się sól naturalnie w niej obecna.

Produkty dozwolone w diecie niskosodowej to:

  • świeże warzywa i owoce (szczególnie z dużą zawartością potasu i magnezu),
  • produkty pełnoziarniste (kasze, razowy makaron, brązowy ryż, płatki zbożowe),
  • ryby zasobne w nienasycone kwasy tłuszczowe (łosoś, tuńczyk),
  • chude mięso,
  • chudy nabiał (twarogi, kefiry, maślanka),
  • niesolone orzechy,
  • oleje roślinne.

Dieta niskosodowa – produkty niedozwolone

Oprócz soli kuchennej z diety niskosodowej wykluczona jest żywność o wysokiej zawartości sodu. Są to przede wszystkim produkty wysokoprzetworzone, zawierające konserwanty, np. benzoesan sodu (napoje gazowane), askorbinian sodu (wędliny), glutaminian sodu (zupy instant), cytrynian sodu (dżemy).

W wielu produktach sól jest łatwo wyczuwalna, np. w słonych przekąskach (chipsy, orzeszki, paluszki), kiszonkach, serach żółtych. Trzeba jednak pamiętać, że obecność sodu w pożywieniu nie zawsze jest oczywista. Pierwiastek ten znajduje się w tradycyjnym (zwłaszcza białym) pieczywie, wyrobach piekarniczych z dodatkiem proszku do pieczenia, niektórych warzywach (np. marchwi, burakach), czerwonym mięsie, mleku, jajach, płatkach kukurydzianych, wodzie mineralnej. Komponując dietę niskosodową, należy zachować dużą ostrożność i czytać etykiety lub korzystać z tabel wartości odżywczych.

Dieta niskosodowa – nie dla wszystkich

Ograniczanie ilości soli w jadłospisie jest rozsądnym zaleceniem dietetycznym, ale trzeba pamiętać, że dieta niskosodowa – czyli taka, w której zawartość sodu nie zaspakaja fizjologicznego zapotrzebowania – nie jest odpowiednia dla wszystkich. Nie jest oczywistym wyborem nawet w przypadku nadciśnienia tętniczego. Powodować je bowiem może wiele innych czynników – nadmiar tłuszczu zwierzęcego i cukrów prostych w diecie, nadczynność tarczycy, choroby nerek, palenie tytoniu, przewlekły stres.

Sól kuchenna jest jednym z głównych źródeł sodu i chloru w codziennej diecie. Oba pierwiastki są niezbędne do wielu procesów fizjologicznych. Ich niedobór może skutkować np. odwodnieniem, zaburzeniami trawienia, osłabieniem siły mięśniowej lub bolesnymi skurczami mięśni. Dlatego dietę niskosodową należy stosować z dużą ostrożnością i wyłącznie po konsultacji lekarskiej. Drastyczne ograniczenie podaży sodu wskazane jest tylko w przypadku stwierdzonej hipernatremii (nadmiaru sodu w organizmie).

Zobacz film: Budowa i funkcje układu krążenia. Źródło: 36,6.






Czy artykuł okazał się pomocny?
Tak Nie
47
4
Polecamy
Czy dieta dopasowana do grupy krwi jest skuteczna i zdrowa?
Czy dieta dopasowana do grupy krwi jest skuteczna i zdrowa? Dzień Dobry TVN
Jak obniżyć cholesterol? Dieta i produkty obniżające cholesterol
Jak obniżyć cholesterol? Dieta i produkty obniżające cholesterol Dzień Dobry TVN
Naturalne źródła potasu i jego rola w organizmie
Naturalne źródła potasu i jego rola w organizmie TVN zdrowie
Dieta niskobiałkowa – wskazania, zasady, produkty zalecane
Dieta niskobiałkowa – wskazania, zasady, produkty zalecane TVN zdrowie
Komentarze (0)
Nie przegap
Czy temperatura prania ma znaczenie?
Czy temperatura prania ma znaczenie? Materiał sponsorowany
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik
Jak ułatwić sobie sprzątanie? Zobacz nasz poradnik Materiał sponsorowany
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta?
Co gwarantuje Karta Praw Pacjenta? Materiał sponsorowany
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Neutrocyty – normy, nadmiar i niedobór komórek układu odpornościowego
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Wysoki puls: co oznacza i kiedy występuje?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?
Syrop z mięty na zimę – jakie ma właściwości? Jak go przygotować?